Artykuł

Achille Varzi, Roberto Casati: Lustro, które odbija z opóźnieniem

Najnowszy numer: Oblicza sprawiedliwości

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 1 czerwca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2016 nr 5 (11), s. 45. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


On: Popa­trz tutaj: Fabio Bac­chi­ni z Uni­w­er­syte­tu w Sas­sari wynalazł lus­tro cza­sowe (na razie tylko jako ideę filo­zoficzną, nie zostało jeszcze opaten­towane ani nie opra­cow­ano tech­nologii jego pro­dukcji).
Ona: A jak dzi­ała?
On: Pros­to. Fotony dotyka­ją powierzch­ni lus­tra i ule­ga­ją spowol­nie­niu, aż się praw­ie zatrzy­mu­ją. A potem, po chwili, ucieka­ją z lus­tra i wraca­ją do środowiska.
Ona: Zgod­nie z prawa­mi opty­ki?
On: Wyda­je się, że tak. Na przykład kąt pada­nia jest równy kątowi odbi­cia. Geome­tria jest ta sama, zmienia się tylko czas. Kiedy sta­jesz przed lus­trem, musisz chwilę zaczekać, zan­im się zobaczysz.
Ona: A przedtem oglą­dasz kogoś, kto przeglą­dał się przed tobą. Jakie to dzi­wne, aż czu­ję dreszcze, kiedy o tym pomyślę. Ale, wybacz, czy efekt nie jest taki, jak­byśmy mieli układ zamknię­ty z kamerą wideo, która dzi­ała z opóźnie­niem? Fil­mu­jesz swój obraz i wyświ­et­lasz go chwilę później.
On: Tylko z pewnego punk­tu widzenia. Lus­tro nie ma play­backu. Raz zobaczysz to, co miałaś zobaczyć, i koniec. Ale zwróć uwagę, jak nasze myśli nas zaskaku­ją. Jeśli wiem, że chodzi o kamerę wideo, nie przenika­ją mnie dreszcze. Ale jeśli wiem, że ist­nieje lus­tro, które chwyta fotony i spowal­nia je, zan­im je odbi­je, pod­chodzę do niego z pewnym niepoko­jem. Jak gdy­by mogło naprawdę uch­wycić i zatrzy­mać jakąś cząstkę mnie…
Ona: A czy może spowal­ni­ać, ile się chce?
On: Muszę zajrzeć do opisu… Chy­ba tak. Cza­su nie określono.
Ona: Pięknie było­by mieć lus­tro, w którym przeglą­dał się Napoleon!
On: Chwileczkę. Właśnie przyszła pacz­ka… „Ostrożnie. Przesył­ka spec­jal­na od Towarzyst­wa Wehikuł Cza­su”. Wielokrot­nie próbowal­iśmy ich zniechę­cić, ale w końcu jed­nak je zro­bili. I co nam przysłali? „Z nadzieją, że spraw­imy Państ­wu przy­jem­ność, przesyłamy Lus­tro Bac­chi­ni, mod­el 2015. Zostało ono prze­nie­sione na krótko do roku 1800, a następ­nie sprowad­zone z powrotem. Według obliczeń spowol­nienia refrakcji fotonowej 15 maja 2013 roku o godzinie 13:20 będzie moż­na zobaczyć odbi­cie Napoleona ocier­a­jącego sobie twarz, które uch­wycili nasi wysłan­ni­cy”.
Ona: Ależ… to dzisi­aj! I jest 13:15! Szy­bko, otwier­aj opakowanie!
On: (Zaję­ty) Gotowe. Zobacz. Rzeczy­wiś­cie robi wraże­nie: wyglą­da jak prawdzi­we lus­tro… coś tam widać… ale nie widać nas!
Ona: Przy­jem­ny ten jego pokój. W grun­cie rzeczy skrom­ny: noc­nik, umy­wal­ka, nieza­słane łóżko…
On: Oto i on! To naprawdę on! Kon­sul Bona­parte! Włosy w nieładzie…
Ona: Posuń się trochę! To nie jest wideo, tylko lus­tro. Żeby zobaczyć kogoś, kto się przeglą­da, muszę stanąć pros­to przed nim, jak gdy­bym stawała przed zwycza­jnym lus­trem, żeby zobaczyć swo­je odbi­cie. Zobacz, wyciera twarz! Co za emoc­je! Ale… wyda­je się skon­ster­nowany…
On: Na szczęś­cie udało się im go sfil­mować… Ale dlaczego ma taką prz­er­ażoną minę?
Ona: Ależ oczy­wiś­cie! Prze­cież uży­wa lus­tra opóź­ni­a­jącego i nie widzi swo­jego odbi­cia. To my je widz­imy – ter­az. Kto wie, co on tam zobaczył?
On: Może coś z przyszłoś­ci? Lus­tra nie moż­na wyłączyć jak kamery. Może pozostał w nim obraz jakiegoś tech­ni­ka z TWC
Ona: …albo z firmy Lus­tra Bac­chi­ni.
On: Zaczekaj, w liś­cie dołąc­zonym do pacz­ki jest coś jeszcze. „Będziemy bard­zo wdz­ięczni, jeśli po uży­ciu przewidzianym na 15 maja odeślą nam Państ­wo lus­tro kuri­erem w załąc­zonym opakowa­niu, aby nasze lab­o­ra­to­ria mogły prze­nieść je do roku 1800, jak przewidziano w pro­jek­cie. Tylko wtedy Napoleon będzie mógł zobaczyć…”
Ona: Znowu Napoleona?
On: „…Państ­wa odbi­cie”.


varziAchille Varzi – Pro­fe­sor filo­zofii Uni­w­er­syte­tu Colum­bia w Nowym Jorku. Strona inter­ne­towa: www.columbia.edu/~av72.

 

 

casatiRober­to Casati– Pro­fe­sor filo­zofii fran­cuskiego Cen­tre Nation­al de la Recherche Sci­en­tifique (CNRS) w Paryżu. Strona inter­ne­towa: www.institutnicod.org/membres/membres-statutaires/casati-roberto.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­kaW pełnej wer­sji graficznej moż­na go przeczy­tać > tutaj.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Wesprzyj nasz projekt

Polecamy