Artykuł Dialogi Filozofia umysłu

Achille Varzi, Roberto Casati: Pomoce diagnostyczne

Najnowszy numer: Nowy człowiek?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2017 można zamówić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 23 listopada w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „TUTAJ”.

Down­load (PDF, 424KB)


Lekarz: Gdzie pana boli?

Pac­jent: Tutaj. I jeszcze tutaj, w lewym nadgarstku.

Lekarz: O jaki rodzaj bólu chodzi?

Pac­jent: Piecze­nie. Chwil­a­mi jest sil­niejszy, jak gdy­by pul­sował.

Lekarz: Hmm. Nie jest to naj­jaśniejsze. Proszę poczekać, uru­chomię nową Dol­erette. [Wyj­mu­je z kaset­ki coś w rodza­ju plas­tikowego poli­pa z różnokolorowy­mi światełka­mi.]

Pac­jent: Co to jest Dolorette?

Lekarz: Urządze­nie wywołu­jące ból na pod­staw­ie para­metrów, które moż­na za każdym razem ustaw­ić. Wpisu­ję tutaj na przykład «piecze­nie, pul­su­je, sil­ny», a urządze­nie generu­je ból.

Pac­jent: W jakim sen­sie generu­je ból?

Lekarz: Zaraz panu pokażę. [Zakła­da końcówkę Dol­erette na prawy nadgarstek pac­jen­ta.] Gotów?

Pac­jent: [Spoglą­da z pewnym niepoko­jem.] Tak, oczy­wiś­cie, ale proszę mi nie mówić, że…

Lekarz: [Nie czeka na odpowiedź, naciska guzik.] No to już!

Pac­jent: Aj!

Lekarz: Jak było?

Pac­jent: Aj, jak boli! Dlaczego pan mi to robi?

Lekarz: Wiem, że boli, tak właśnie dzi­ała ten aparat. Musi mi pan powiedzieć, czy jest to ten sam ból, który odczuwa pan w lewym nadgarstku.

Pac­jent: Chy­ba tak, właś­ci­wie ten sam, nie… po lewej ból jest bardziej pieką­cy.

Lekarz: [Bierze Dolorette, wpisu­je] Piecze­nie: poziom siód­my, a może ósmy. Sprawdźmy… już!
Pac­jent: Aj! Aj! Zrozu­mi­ałem. Ale ter­az już naprawdę dosyć tego.

Lekarz: Ja zde­cy­du­ję, czy dosyć. Ten sam ból, czy inny?

Pac­jent: Zgo­da, to jest ten właśnie ból. Czy mogę już zdjąć to coś?

Ciekaws­ki: [Wchodzi bez zapowiedzi.] Właśnie ten ból, właśnie ten… a skąd to wiemy?

Lekarz: Poma­ga nam Dolorette. Sprawdza­my powoli, krok za krok­iem, i w końcu dowiadu­je­my się, czy to ten sam ból. Świet­na pomoc diag­nos­ty­cz­na.

Ciekaws­ki: Do pewnego stop­nia. Jak pan widzi, pac­jent szy­bko ma dosyć i może powiedzieć, że to „właśnie ten” ból tylko po to, żeby pan skończył. I co wtedy?

Lekarz i Pac­jent: [razem] No właśnie, co wtedy?

Ciekaws­ki: Zami­ast Dol­erette należy zas­tosować Trans­fer­ette, urządze­nie, które niedawno opaten­towałem. Poz­woli pan? [Wycią­ga z kieszeni met­alowe jajo z anteną i poda­je pac­jen­towi.] Oto pro­to­typ. Proszę tu
ścis­nąć.

Pac­jent: Nie ma mowy.

Ciekaws­ki: W takim razie damy je lekar­zowi, proszę trzy­mać, moc­no ścis­nąć. Ale czy odczuwa pan jakieś bóle?

Lekarz: Tak, w lewym bio­drze, nic nadzwycza­jnego u kogoś, kto w moim wieku zbyt inten­sy­wnie upraw­ia jog­ging.
Ciekaws­ki: Świet­nie. Proszę skierować antenę w stronę obec­nego tu pana i nacis­nąć czer­wony guzik.

Lekarz: Jak? Tak? [Naciska.]

Pac­jent: [Chwyta się za bok i zgi­na w pół.] Aj! Coś­cie się dzisi­aj na mnie wszyscy uwz­ięli?

Ciekaws­ki: To pan powiedzi­ał, że nie weźmie do ręki Trans­fer­ette. Dlat­ego odd­ałem urządze­nie lekar­zowi i dlat­ego też pan poczuł ból. Jak sama nazwa wskazu­je, Trans­fer­tette to aparat, który przekazu­je ból.

Lekarz: Ale w ten sposób diag­nozę będzie w końcu staw­iał pac­jent…

Ciekaws­ki: Dajmy więc Trans­fer­ette pac­jen­towi, który przekaże swój ból lekar­zowi. Właśnie tak należy posługi­wać się tym urządze­niem. W ten sposób lekarz będzie mógł się dokład­nie dowiedzieć, o jaki ból chodzi.

Pac­jent: Nie mogę się doczekać.

Lekarz: Proszę bard­zo… Ale, proszę wybaczyć, jak się dowiemy, że przekazany został właś­ci­wy ból?

Pac­jent: Właśnie, jak może­my się o tym upewnić?

Ciekaws­ki: Co za pyta­nia! To oczy­wiste, że ani Dolorette, ani Trans­fer­ette nigdy nie zdoła­ją rozwiązać tego prob­le­mu.

Lekarz: Trze­ba by cały czas dokony­wać kali­bracji, porównu­jąc odczu­cia lekarza i pac­jen­ta: ty czu­jesz to, ja ci wysyłam tam­to…

Pac­jent: Kar­nawał bólu! I bez żad­nej pewnoś­ci, że to, co czu­je jeden, jest dokład­nie tym, co czu­je dru­gi. Wychodzę!

Ciekaws­ki: Ani Dol­erette, ani Trans­fer­ette nigdy nie będą w stanie rozwiązać także tego prob­le­mu. Ale uwa­ga: to nie jest ten sam prob­lem.

przełożyła Patryc­ja Mikul­s­ka


Achille Varzi – Pro­fe­sor filo­zofii Uni­w­er­syte­tu Colum­bia w Nowym Jorku. Strona inter­ne­towa.

 

 

Rober­to Casati– Pro­fe­sor filo­zofii fran­cuskiego Cen­tre Nation­al de la Recherche Sci­en­tifique (CNRS) w Paryżu. Strona inter­ne­towa.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka

W pełnej wer­sji graficznej moż­na go przeczy­tać > tutaj

Ilus­trac­ja: © ipop­ba

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy