Filozofia dla dzieci Omówienia i recenzje

Dorota Monkiewicz-Cybulska: „Filozofowie do dzieci” Sophie Boizard [recenzja]

Filozofowie do dzieci autorstwa francuskiej pisarki i filozofki Sophie Boizard to kolejne zaproszenie dzieci przez wydawnictwo Muchomor do świata filozofii. Warto skorzystać.

Najnowszy numer: Kim jest osoba?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 1 sierpnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Kon­strukc­ja książ­ki opiera się na 37 cytat­ach wybranych filo­zofów (niek­tórzy autorzy się pow­tarza­ją). Ich myśli są jed­nocześnie tytuła­mi krót­kich opowiadań doty­czą­cych codzi­en­nych doświad­czeń grup­ki sym­pa­ty­cznych bohaterów w wieku szkol­nym. Książ­ka podzielona jest na 6 rozdzi­ałów o tem­at­ach częs­to pod­nos­zonych przez filo­zofów m.in. cza­su, szczęś­cia czy tego, kim w ogóle jest człowiek. W każdym rozdziale jest po kil­ka opowiadań. Ich treść naw­iązu­je do danego cytatu, niekiedy starożyt­nego, jed­nak autor­ka świet­nie dopa­sowu­je filo­zoficzną sen­tencję do współczes­nego życia dzieci. Właśnie realne sytu­acje ze świa­ta dziec­ka sta­ją się pretek­stem do filo­zoficznych prze­myśleń. Szczegól­nie podo­ba mi się ten prak­ty­czny sposób prezen­towa­nia filo­zofii dzieciom, osad­zony w ich aut­en­ty­cznym życiu. Prze­myśle­nia filo­zofów moż­na tu testować poprzez własne doświad­czenia. Dzię­ki temu filo­zofia nabiera więk­szego znaczenia niż tylko intelek­tu­al­nej rozry­w­ki.

Sophie Boizard jako filo­zof­ka zaj­mu­je się też warsz­tata­mi filo­zoficzny­mi dla dzieci, co jest widoczne w jej sty­lu inter­pre­tacji cytatów na potrze­by dzieci. Pomysł też jest trafiony, bo samo podanie jakiejś filo­zoficznej myśli sprzed dekad czy wieków nie dzi­ałało­by zbyt­nio na wyobraźnię dziec­ka, jed­nak cytat podany z życiowym przykła­dem nada­je mu bar­wy i sen­su. Krótkie opowiada­nia nie wyma­ga­ją dodatkowych wyjaśnień. Są napisane w lek­ki i zrozu­mi­ały dla dziec­ka sposób, choć wybrane przez autorkę cytaty są ambitne, a przykłady w jakich zostały osad­zone, nie są też nai­wne. Szczegól­nie spodobał mi się sposób przetestowa­nia maksymy Kan­ta „Postępuj tylko według takiej maksymy, dzię­ki której możesz zarazem chcieć, żeby stała się powszech­nym prawem”. Mały bohater nie dotrzy­mał słowa i był niemile zaskoc­zony, gdy spotkało go to samo. Zapewne młody czytel­nik zrozu­mie, że bohater nie chci­ał­by, żeby jego postępowanie w tej sytu­acji stało się powszech­nym prawem. Wyobraź­nia dziec­ka może sobie poz­wolić na taki ekspery­ment myślowy i w ten oto sposób rozwi­ja swo­je umiejęt­noś­ci filo­zoficzne.

Ogól­nie autor­ka w swoich opowiada­ni­ach kładzie duży akcent na etykę, bo cytaty i sytu­acje z książ­ki naw­iązu­ją częs­to do kon­tak­tów między­ludz­kich i sto­sunku człowieka wobec przy­rody, co dodatkowo pod­nosi walo­ry wychowaw­cze tej pub­likacji.

Trze­ba jed­nak zaz­naczyć, że S. Boizard wybrała głównie filo­zofów ze swo­jego kra­ju, co u osób niez­na­ją­cych his­torii filo­zofii może wywołać wraże­nie, że myśl filo­zoficz­na rozwi­jała się – poza starożyt­ną Grecją – głównie we Francji. Dla pol­skiego czytel­ni­ka może też wydawać się prze­sadą cytowanie dzieciom Sar­tra, ale okazu­je się, że i myśli takiego filo­zo­fa autor­ka jest w stanie dopa­sować do poziomu dziec­ka.

W  książce są zawarte minibi­ografie wszys­t­kich cytowanych filo­zofów.  Napisane w zwięzły i zrozu­mi­ały sposób przy­bliża­ją dziecku syl­wet­ki autorów. Na końcu książ­ki jest propozy­c­ja gry filo­zoficznej – quizu, który poma­ga uporząd­kować nabytą wiedzę o prezen­towanych filo­zo­fach i ich myślach. To dobry pomysł na pod­sumowanie tej filo­zoficznej wyciecz­ki. Pol­skie wydanie Filo­zo­fowie dzieciom zaw­iera też ciekawy dobór ilus­tracji do opowiadań. Czarno-białe szkice Agniesz­ki Mal­mon nasuwa­ją sko­jarze­nie z rysunka­mi dzieci, odzwier­cied­la­jące ich myśli – chao­ty­czne, ale też częs­to uderza­jące w samo sed­no.

Opowiada­nia są zrozu­mi­ałe nawet dla 6-, 7-let­nich dzieci, jed­nak powin­ny też zain­tere­sować starsze, które zrozu­mieją sens cytatu i opowiada­nia w dojrzal­szy już sposób. Dzię­ki książce dzieci mogą odkryć, że wąt­pli­woś­ci i pyta­nia, jakie im się częs­to nasuwa­ją, mieli już przed nimi wiel­cy filo­zo­fowie i byli brani przez otocze­nie na poważnie. To stanowi zachętę dla dzieci do dal­szego filo­zoficznego roz­wo­ju.


Filo­zo­fowie do dzieci, tłum. Tymek Skowrońs­ki, il. Agniesz­ka Mal­mon, Warsza­wa: Muchomor, 2011, 57 s.


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy