Artykuł Filozofia dla dzieci Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Żyjemy i działamy w czasie – scenariusz lekcji dla klas IVVIII szkoły podstawowej

Najnowszy numer: Kim jest osoba?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 1 sierpnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2018 nr 2 (20), s. 52. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku  PDF.


Cele

Uczniowie rozu­mieją trud­ność w defin­iowa­niu, czym jest czas.
Uczniowie rozu­mieją, że czas ma wiele wymi­arów dla człowieka, m.in. bio­log­iczny, psy­cho­log­iczny.
Uczniowie rozu­mieją, że sposób spędza­nia cza­su ma wartość moral­ną.
Uczniowie rozu­mieją nasz wpływ na to, jak wyko­rzys­tamy dany nam czas.

Materiały

Opowiadanie Lwa Tołs­to­ja Trzy pyta­nia cesarza (tekst dostep­ny pod adresem: http://www.ustawieniarodzin.pl/trzy-pytania-cesarza-2/

Metody i formy pracy

Czy­tanie tek­stu
Wgląd (samoob­serwac­ja)
Dyskus­ja
Czas trwa­nia lekcji: 45 min­ut

Przebieg lekcji

Lek­tu­ra tek­stu
Dyskus­ja
Ćwiczenia

Pytania do tekstu

Czy mędrzec miał rację, mówiąc, że ter­az jest najważniejszym i jedynym cza­sem nam dostęp­nym?
Co miał na myśli, mówiąc, że ci obec­nie najbliżej nas to najlep­si współpra­cown­i­cy?
Co wspól­nego ze wskazówka­mi star­ca ma skupi­e­nie na chwili obec­nej i jak może­my to przełożyć na własne życie?
Czy współcześnie ludzie żyją we wskazany przez mędr­ca sposób, czy raczej odwrot­nie?

Ćwiczenie: odczuwanie czasu

Prosimy uczniów o wycisze­nie, wzię­cie kilku głębo­kich odd­echów i zam­knięcie oczu.
Prosimy, by dzieci wyobraz­iły sobie czas w sposób sym­bol­iczny: może być to obraz, postać z baj­ki, odczu­cie, wspom­nie­nie, sko­jarze­nie. Prosimy, by chęt­ni podzielili się swoi­mi wraże­ni­a­mi z klasą.
Następ­nie inicju­je­my dyskusję o cza­sie.

Pytania do dyskusji

Skąd wiemy (bez zegarów i kalen­darzy), że czas upły­wa?
Dlaczego raz mamy wraże­nie, że czas płynie wol­no, a raz szy­bko? W jakich sytu­ac­jach?
Dlaczego mówi się o cza­sie, że płynie, bieg­nie, leci, ale również ucieka? W jakich sytu­ac­jach?
Czy zawsze czu­je­my się zgod­nie z bio­log­icznym wiekiem, jaki mamy?

Ćwiczenie: czas po naszej stronie czy przeciw nam?

Rysu­je­my na tabl­i­cy tabelkę z dwiema kolum­na­mi, którą wspól­nie z ucz­ni­a­mi uzu­peł­ni­amy przykłada­mi, kiedy czas dzi­ała na naszą korzyść, a kiedy jest odwrot­nie, np.:
Pozy­ty­wne aspek­ty upły­wu cza­su:
doświad­cze­nie życiowe, mądrość, budowanie relacji, zdrowie­nie, wychodze­nie z kłopotów.
Negaty­wne aspek­ty upły­wu cza­su:
starość, choro­ba, śmierć, zniszcze­nie, utra­ta kon­tak­tu z ludź­mi.
Po uzu­pełnie­niu tabeli pytamy uczniów, czy dostrze­ga­ją, że to, co było negaty­wne, może być też pozy­ty­wne, np. starość nie jako niedołężność, ale jako dojrza­łość, spokój i gotowość dzie­le­nia się doświad­cze­niem z młod­szym pokole­niem.

Dyskusja: działanie moralne w czasie

Czy jeśli jak­iś człowiek mógł­by dać światu coś wartoś­ciowego, ale trwoni czas, to czy jest to niemoralne, czy też nie ma on żad­nego takiego obow­iązku? Przykład zmarnowanego tal­en­tu, który mógł­by się przy­czynić do polep­szenia warunk­ów życia wielu ludzi.
Czy 5 min­ut dane komuś (np. by go wesprzeć) jest cen­niejsze od 5 godzin bezczyn­noś­ci?
Jak rozu­miemy jakość spędza­nia cza­su z inny­mi ludź­mi? Na przykład ta sama godz­i­na może upłynąć na kłót­ni­ach i obwini­ani albo na dia­logu, bliskoś­ci i kon­struk­ty­wnych dzi­ała­ni­ach.
Każdy ma taką samą 24-godzin­ną dobę. Co oznacza dobre korzys­tanie z tego cza­su?
Czy moż­na zro­bić coś bard­zo dobrego albo coś złego w min­utę?
Czy nasz czas jest bardziej wartoś­ciowy od cza­su innych?
Co oznacza, że ktoś odd­a­je nam swój czas i dlaczego powin­niśmy to docenić?
Czy spóź­ni­an­ie się może mieć kon­sek­wenc­je moralne? Przykład: ktoś na nas czeka i traci swój czas lub gdy spóźn­imy się z pomocą.


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

 

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy