Numer

Filozofuj! 2016 nr 3 (9)

Publikujemy dziewiąty numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Temat numeru: prawda. Fundamentalna sprawa. Naprawdę! ;) Wiele świetnych tekstów i klarownie objaśniających ten trudny temat. Czasopismo, jak zwykle, będzie dostępne bezpłatnie online.

Najnowszy numer: Nowy człowiek?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2017 można zamówić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 23 listopada w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „TUTAJ”.

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

.

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru:


Prawda | Spis treści

Kalen­dar­i­um

Praw­da i ilu­mi­nac­ja > Stanisław Judy­c­ki

Jesteśmy isto­ta­mi z natu­ry dążą­cy­mi do poz­nawa­nia prawdy. Jest ono możli­we dzię­ki zdol­noś­ci naszego rozu­mu do poj­mowa­nia, której nie da się wyjaśnić przez odwołanie do czys­to fizy­cznych czyn­ników.

Polemi­ka – o wieloś­ci prawd > Tadeusz Szub­ka

Filo­zo­fowie mają nieod­partą skłon­ność do oper­owa­nia ogól­ny­mi, abstrak­cyjny­mi kat­e­go­ri­a­mi, bez poświęce­nia należytej uwa­gi różnorod­noś­ci, która się za nimi kry­je.

Cała praw­da i tylko praw­da > Adam Grob­ler

Do rabi­na przyszło dwóch żydów, aby rozsądz­ił ich spór. Wysłuchał rabin jed­nego i rzekł: „Masz rację”. Wysłuchał drugiego i rzekł: „Masz rację”. Wtrą­cił się trze­ci: „Rebe, nie może być tak, że jeden i dru­gi ma rację”. „Ty też masz rację” – rzekł rabin.

Wiem czy nie wiem, że nic nie wiem? > Dami­an Leszczyńs­ki

Obok zdzi­wienia wąt­pi­e­nie jest drugim ze źródeł filo­zofii. Czy może­my cokol­wiek wiedzieć? Czy może­my wiedzieć o tym, czy może­my cokol­wiek wiedzieć? Czy jesteśmy w stanie w ogóle sen­sown­ie o to pytać? Oto kwest­ie pod­sta­wowe, przed który­mi nie może uciec żad­na poważ­na filo­zofia.

Seman­ty­cz­na definic­ja prawdy > Jacek Juliusz Jadac­ki

Wywiad

Praw­da jest celem wszel­kich dążeń intelek­tu­al­nych > Wywiad z prof. Simonem Black­burnem

Narzędzia filo­zo­fa

Logi­ka: #5: Preda­to­ryza­c­ja logi­ki > Rafał Urba­ni­ak
Warsz­tat log­iczny: #2: Mech­a­nizm pow­stawa­nia i eskalacji uro­jeń > Witold Mar­ciszews­ki
Teo­ria argu­men­tacji: #5: Argu­men­ty ad hominem – jak je oce­ni­ać, jak się przed nimi bronić > Krzysztof A. Wiec­zorek

Gre­ka i łaci­na z wielki­mi klasyka­mi

Starożyt­ni o tym, co nie-zapom­ni­ane > Michał Bizoń

Czym jest praw­da? – info­grafi­ka

Ekspery­ment myślowy: Czy obow­iązek mówienia prawdy jest bezwzględ­ny? > Artur Szut­ta

Filo­zofia indyjs­ka

Misty­cyzm indyjs­ki… u Adama Mick­iewicza > Nina Budziszews­ka

Ety­ka w lit­er­aturze

Raskol­nikow i ety­ka ezoterycz­na > Natasza Szut­ta

Feli­eton

Wiel­ka iluz­ja > Jacek Jaś­tal

Satyra aka­demic­ka

Al-Utrab w krainie Kalopów > Piotr Bar­tu­la

Roz­maitoś­ci filo­zoficzne

#2: Racjon­al­izm niejed­no ma imię > Jan Woleńs­ki

Wywiad

Wywiad z Immanuelem Kan­tem > Jacek Woj­tysi­ak

Dia­log

Nic, coś, wszys­tko > Achille Varzi, Rober­to Casati

Este­ty­ka

#2: Prob­le­my z definicją sztu­ki > Beni­amin Bukows­ki

Wokół tem­atu

Wyobraź­nia, emoc­je i paradoks fikcji > Amy Kind

Filo­zofia dla dzieci

Zagra­jmy w filo­zofię > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Filo­zofia w filmie

Antyg­o­na w Auschwitz > Mar­ta Soniewic­ka

Who is who w pol­skiej filo­zofii

Władysław Tatarkiewicz > Paweł Rzewus­ki

Kobi­ety i praw­da – komiks filo­zoficzny

Z pół­ki filo­zo­fa…

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


Dodatek

Marek Piwowar­czyk: Kłopotli­we nazwisko

Sce­na rodza­jowa z ontologią prawdy w roli byna­jm­niej niepośled­niej.

Filo­zoficzne zoo

Jakub Jer­na­jczyk: #2 Noc­ne zwierzę Arys­tote­le­sa

W swoich rozważa­ni­ach na tem­at ludzkiego poz­na­nia i poszuki­wa­nia prawdy Arys­tote­les stwierdza, że to, co dane nam bezpośred­nio i zdawało­by się najłatwiej dostrze­galne, częs­to umy­ka naszej uwadze. „Bo tak jak oczy nietop­erzy są oświ­et­lane blask­iem dnia, tak też i rozum naszej duszy jest oświ­et­lany przez rzeczy najbardziej z natu­ry widoczne”.


Drodzy Czytel­ni­cy,

wyobraźmy sobie świat, w którym praw­da nie jest dla nas dostęp­na lub nie jest celem naszych dążeń. W pier­wszym przy­pad­ku świat bez prawdy oznacza­ł­by, że bylibyśmy noto­rycznie w błędzie i – co za tym idzie – sam fakt błądzenia też nie był­by dla nas uch­wyt­ny. Mylilibyśmy się co do tego, czy coś ist­nieje, czy nie ist­nieje, fałszy­wie poz­nawal­ibyśmy, z jaki­mi przed­mio­ta­mi mamy do czynienia oraz jakie one mają cechy, położe­nie, przez­nacze­nie itd. Czy było­by wów­czas możli­we jakiekol­wiek dzi­ałanie poza takim, które przy­pom­i­nało­by jak­iś sza­leńczy i chao­ty­czny taniec bezrad­noś­ci? Czy w ogóle moż­na by mówić o osobowym ist­nie­niu? W drugim przy­pad­ku nato­mi­ast, rezygnu­jąc z dążeń do prawdy, ryzykowal­ibyśmy, że nasze dzi­ałanie – oparte na mirażach – obró­ci się prze­ci­wko nam i na własne życze­nie pogrążymy się w chaosie.

Widz­imy więc, jak ważne miejsce w naszym życiu zaj­mu­je praw­da. Sama jej natu­ra okazu­je się jed­nak bard­zo tajem­nicza i rodzi wiele prob­lemów. Wyda­je się, że już Arys­tote­les trafnie wyraz­ił intu­icję isto­ty prawdy: poz­nanie, że jest tak a tak, jest prawdzi­we, gdy tak właśnie jest. To zagad­kowe określe­nie nie zamknęło, lecz otworzyło dyskusję na tem­at prawdy, która trwa już pon­ad dwadzieś­cia stule­ci. Pró­ba bowiem bliższego objaśnienia tej intu­icji okaza­ła się niełat­wa. Mówi ona o jakiejś relacji między dwoma ele­men­ta­mi: treś­cią poz­na­nia i rzeczy­wis­toś­cią, do której się ona odnosi. Ale czym ta relac­ja jest? Zgod­noś­cią? Podobieńst­wem? Sprawy dodatkowo się skom­p­likowały, gdy pokazano, że nie tylko relac­ja „prawdzi­woś­ci” jest zagad­kowa, ale i oba jej człony – treś­ci poz­na­nia tkwiące w umyśle, czyli nośni­ki prawdy, oraz sama rzeczy­wis­tość, czyli jej przed­miot.

Oprócz docieka­nia isto­ty prawdy filo­zo­fowie pyta­ją także o inne kwest­ie z nią związane. Między inny­mi o to, jakie są kry­te­ria prawdzi­woś­ci, tzn. jakie mamy narzędzia, by odróżnić prawdę od fałszu. A może praw­da jest nieosią­gal­na? Czy praw­da jest waż­na? Dlaczego? Czy moż­na w uspraw­iedli­wiony sposób rezyg­nować z dąże­nia do prawdy albo wręcz głosić nieprawdę? Czy praw­da zniewala, jak twierdzą niek­tórzy? A może jest warunk­iem wol­noś­ci?

Pró­by odpowiedzi na wiele z tych pytań pod­jęli się autorzy tek­stów tem­aty­cznych niniejszego numeru. Zaprasza­my do ich czy­ta­nia, ale także do reflek­sji i dyskusji, w której mają pomóc załąc­zone do artykułów pyta­nia. Dopełnie­nie częś­ci tem­aty­cznej stanowi wywiad z Simonem Black­burnem, uznanym filo­zofem bry­tyjskim, pop­u­laryza­torem filo­zofii, autorem wielu książek poświę­conych prawdzie. Pewne uroz­maice­nie rozważań o prawdzie stanowi anki­eta, w której na tem­at prawdy wypowiada­ją się nasze koleżan­ki i koledzy filo­zo­fowie.

Jak zwyk­le w numerze znalazły się stałe dzi­ały. Pro­ponu­je­my Wam kole­jne częś­ci kursów logi­ki, sztu­ki argu­men­tacji, ekspery­ment myślowy doty­czą­cy obow­iązku praw­domównoś­ci, ety­czne reflek­sje na tem­at lit­er­atu­ry, tym razem Zbrod­ni i kary Fiodo­ra Dos­to­jew­skiego. Zaprasza­my także do kole­jnej podróży po świecie idei starożyt­nych Greków – w tym numerze ideą prze­wod­nią jest aletheia, od której pochodzi współczesne poję­cie prawdy. W obrę­bie tem­aty­ki bliskiej zagad­nie­niu prawdy pozosta­ją artykuł Jana Woleńskiego, którego tem­atem jest poję­cie racjon­al­noś­ci, esej Jac­ka Jaś­ta­la o wielkiej iluzji czy rozważa­nia Amy Kind o tym, dlaczego fik­cyjne his­to­rie wywołu­ją w nas emoc­je. Mamy nadzieję, że ciekawą i inspiru­jącą lek­turą okaże się dia­log między niczym, czymś i wszys­tkim na tem­at tego, co ist­nieje, którego autora­mi są Achille Varzi i Rober­to Casati.

Staramy się poszuki­wać nowych form pop­u­laryza­cji filo­zofii. W tym numerze będziecie mogli przeczy­tać wywiad z filo­zofem z przeszłoś­ci autorstwa Jac­ka Woj­tysi­a­ka. Mamy nadzieję, że jest to początek serii. Pier­wszym przepy­ty­wanym jest Immanuel Kant. Pewnym novum jest także satyra Pio­tra Bar­tuli ukazu­ją­ca negaty­wne strony upraw­ia­nia filo­zofii aka­demick­iej. Oczy­wiś­cie nie mogło zabraknąć filo­zoficznej recen­zji fil­mowej, spotka­nia z filo­zofią sztu­ki, odcin­ka filo­zo­fowa­nia z dzieć­mi, filo­zoficznego kalen­dar­i­um, omówienia ksi­aż­ki z pół­ki filo­zo­fa, krzyżów­ki oraz komik­su.

Życzymy satys­fakcjonu­jącej lek­tu­ry „Filo­zo­fuj!”.

Redakc­ja


Zaprasza­my do udzi­ału w spotka­ni­ach Klubu „Filo­zo­fuj!”. Relac­je z doty­chcza­sowych spotkań są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.


kf-krakow-2016-03-08


Down­load (PDF, 8.55MB)

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy