Numer

Filozofuj! 2016 nr 3 (9)

Publikujemy dziewiąty numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Temat numeru: prawda. Fundamentalna sprawa. Naprawdę! ;) Wiele świetnych tekstów i klarownie objaśniających ten trudny temat. Czasopismo, jak zwykle, będzie dostępne bezpłatnie online.

Najnowszy numer: Edukacja moralna

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Nume­ry dru­ko­wa­ne moż­na zamó­wić onli­ne > tutaj. Pre­nu­me­ra­tę na rok 2017 moż­na zamó­wić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobro­wol­nie WESPRZEĆ naszą ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą, klik­nij „TUTAJ”.

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

.

Klik­nij, aby pobrać plik pdf numeru:


Prawda | Spis treści

Kalen­da­rium

Praw­da i ilu­mi­na­cja > Sta­ni­sław Judycki

Jeste­śmy isto­ta­mi z natu­ry dążą­cy­mi do pozna­wa­nia praw­dy. Jest ono moż­li­we dzię­ki zdol­no­ści nasze­go rozu­mu do poj­mo­wa­nia, któ­rej nie da się wyja­śnić przez odwo­ła­nie do czy­sto fizycz­nych czynników.

Pole­mi­ka – o wie­lo­ści prawd > Tade­usz Szubka

Filo­zo­fo­wie mają nie­od­par­tą skłon­ność do ope­ro­wa­nia ogól­ny­mi, abs­trak­cyj­ny­mi kate­go­ria­mi, bez poświę­ce­nia nale­ży­tej uwa­gi róż­no­rod­no­ści, któ­ra się za nimi kryje.

Cała praw­da i tyl­ko praw­da > Adam Grobler

Do rabi­na przy­szło dwóch żydów, aby roz­są­dził ich spór. Wysłu­chał rabin jed­ne­go i rzekł: „Masz rację”. Wysłu­chał dru­gie­go i rzekł: „Masz rację”. Wtrą­cił się trze­ci: „Rebe, nie może być tak, że jeden i dru­gi ma rację”. „Ty też masz rację” – rzekł rabin.

Wiem czy nie wiem, że nic nie wiem? > Damian Leszczyński

Obok zdzi­wie­nia wąt­pie­nie jest dru­gim ze źró­deł filo­zo­fii. Czy może­my cokol­wiek wie­dzieć? Czy może­my wie­dzieć o tym, czy może­my cokol­wiek wie­dzieć? Czy jeste­śmy w sta­nie w ogó­le sen­sow­nie o to pytać? Oto kwe­stie pod­sta­wo­we, przed któ­ry­mi nie może uciec żad­na poważ­na filozofia.

Seman­tycz­na defi­ni­cja praw­dy > Jacek Juliusz Jadacki

Wywiad

Praw­da jest celem wszel­kich dążeń inte­lek­tu­al­nych > Wywiad z prof. Simo­nem Blackburnem

Narzę­dzia filozofa

Logi­ka: #5: Pre­da­to­ry­za­cja logi­ki > Rafał Urbaniak
Warsz­tat logicz­ny: #2: Mecha­nizm powsta­wa­nia i eska­la­cji uro­jeń > Witold Marciszewski
Teo­ria argu­men­ta­cji: #5: Argu­men­ty ad homi­nem – jak je oce­niać, jak się przed nimi bro­nić > Krzysz­tof A. Wieczorek

Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi klasykami

Sta­ro­żyt­ni o tym, co nie-zapo­mnia­ne > Michał Bizoń

Czym jest praw­da? – infografika

Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Czy obo­wią­zek mówie­nia praw­dy jest bez­względ­ny? > Artur Szutta

Filo­zo­fia indyjska

Misty­cyzm indyj­ski… u Ada­ma Mic­kie­wi­cza > Nina Budziszewska

Ety­ka w literaturze

Raskol­ni­kow i ety­ka ezo­te­rycz­na > Nata­sza Szutta

Felie­ton

Wiel­ka ilu­zja > Jacek Jaśtal

Saty­ra akademicka

Al-Utrab w kra­inie Kalo­pów > Piotr Bartula

Roz­ma­ito­ści filozoficzne

#2: Racjo­na­lizm nie­jed­no ma imię > Jan Woleński

Wywiad

Wywiad z Imma­nu­elem Kan­tem > Jacek Wojtysiak

Dia­log

Nic, coś, wszyst­ko > Achil­le Varzi, Rober­to Casati

Este­ty­ka

#2: Pro­ble­my z defi­ni­cją sztu­ki > Benia­min Bukowski

Wokół tema­tu

Wyobraź­nia, emo­cje i para­doks fik­cji > Amy Kind

Filo­zo­fia dla dzieci

Zagraj­my w filo­zo­fię > Doro­ta Monkiewicz-Cybulska

Filo­zo­fia w filmie

Anty­go­na w Auschwitz > Mar­ta Soniewicka

Who is who w pol­skiej filozofii

Wła­dy­sław Tatar­kie­wicz > Paweł Rzewuski

Kobie­ty i praw­da – komiks filozoficzny

Z pół­ki filozofa…

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


Dodatek

Marek Piwo­war­czyk: Kło­po­tli­we nazwisko

Sce­na rodza­jo­wa z onto­lo­gią praw­dy w roli bynaj­mniej niepośledniej.

Filo­zo­ficz­ne zoo

Jakub Jer­naj­czyk: #2 Noc­ne zwie­rzę Arystotelesa

W swo­ich roz­wa­ża­niach na temat ludz­kie­go pozna­nia i poszu­ki­wa­nia praw­dy Ary­sto­te­les stwier­dza, że to, co dane nam bez­po­śred­nio i zda­wa­ło­by się naj­ła­twiej dostrze­gal­ne, czę­sto umy­ka naszej uwa­dze. „Bo tak jak oczy nie­to­pe­rzy są oświe­tla­ne bla­skiem dnia, tak też i rozum naszej duszy jest oświe­tla­ny przez rze­czy naj­bar­dziej z natu­ry widoczne”.


Dro­dzy Czytelnicy,

wyobraź­my sobie świat, w któ­rym praw­da nie jest dla nas dostęp­na lub nie jest celem naszych dążeń. W pierw­szym przy­pad­ku świat bez praw­dy ozna­czał­by, że byli­by­śmy noto­rycz­nie w błę­dzie i – co za tym idzie – sam fakt błą­dze­nia też nie był­by dla nas uchwyt­ny. Myli­li­by­śmy się co do tego, czy coś ist­nie­je, czy nie ist­nie­je, fał­szy­wie pozna­wa­li­by­śmy, z jaki­mi przed­mio­ta­mi mamy do czy­nie­nia oraz jakie one mają cechy, poło­że­nie, prze­zna­cze­nie itd. Czy było­by wów­czas moż­li­we jakie­kol­wiek dzia­ła­nie poza takim, któ­re przy­po­mi­na­ło­by jakiś sza­leń­czy i cha­otycz­ny taniec bez­rad­no­ści? Czy w ogó­le moż­na by mówić o oso­bo­wym ist­nie­niu? W dru­gim przy­pad­ku nato­miast, rezy­gnu­jąc z dążeń do praw­dy, ryzy­ko­wa­li­by­śmy, że nasze dzia­ła­nie – opar­te na mira­żach – obró­ci się prze­ciw­ko nam i na wła­sne życze­nie pogrą­ży­my się w chaosie.

Widzi­my więc, jak waż­ne miej­sce w naszym życiu zaj­mu­je praw­da. Sama jej natu­ra oka­zu­je się jed­nak bar­dzo tajem­ni­cza i rodzi wie­le pro­ble­mów. Wyda­je się, że już Ary­sto­te­les traf­nie wyra­ził intu­icję isto­ty praw­dy: pozna­nie, że jest tak a tak, jest praw­dzi­we, gdy tak wła­śnie jest. To zagad­ko­we okre­śle­nie nie zamknę­ło, lecz otwo­rzy­ło dys­ku­sję na temat praw­dy, któ­ra trwa już ponad dwa­dzie­ścia stu­le­ci. Pró­ba bowiem bliż­sze­go obja­śnie­nia tej intu­icji oka­za­ła się nie­ła­twa. Mówi ona o jakiejś rela­cji mię­dzy dwo­ma ele­men­ta­mi: tre­ścią pozna­nia i rze­czy­wi­sto­ścią, do któ­rej się ona odno­si. Ale czym ta rela­cja jest? Zgod­no­ścią? Podo­bień­stwem? Spra­wy dodat­ko­wo się skom­pli­ko­wa­ły, gdy poka­za­no, że nie tyl­ko rela­cja „praw­dzi­wo­ści” jest zagad­ko­wa, ale i oba jej czło­ny – tre­ści pozna­nia tkwią­ce w umy­śle, czy­li nośni­ki praw­dy, oraz sama rze­czy­wi­stość, czy­li jej przedmiot.

Oprócz docie­ka­nia isto­ty praw­dy filo­zo­fo­wie pyta­ją tak­że o inne kwe­stie z nią zwią­za­ne. Mię­dzy inny­mi o to, jakie są kry­te­ria praw­dzi­wo­ści, tzn. jakie mamy narzę­dzia, by odróż­nić praw­dę od fał­szu. A może praw­da jest nie­osią­gal­na? Czy praw­da jest waż­na? Dla­cze­go? Czy moż­na w uspra­wie­dli­wio­ny spo­sób rezy­gno­wać z dąże­nia do praw­dy albo wręcz gło­sić nie­praw­dę? Czy praw­da znie­wa­la, jak twier­dzą nie­któ­rzy? A może jest warun­kiem wolności?

Pró­by odpo­wie­dzi na wie­le z tych pytań pod­ję­li się auto­rzy tek­stów tema­tycz­nych niniej­sze­go nume­ru. Zapra­sza­my do ich czy­ta­nia, ale tak­że do reflek­sji i dys­ku­sji, w któ­rej mają pomóc załą­czo­ne do arty­ku­łów pyta­nia. Dopeł­nie­nie czę­ści tema­tycz­nej sta­no­wi wywiad z Simo­nem Black­bur­nem, uzna­nym filo­zo­fem bry­tyj­skim, popu­la­ry­za­to­rem filo­zo­fii, auto­rem wie­lu ksią­żek poświę­co­nych praw­dzie. Pew­ne uroz­ma­ice­nie roz­wa­żań o praw­dzie sta­no­wi ankie­ta, w któ­rej na temat praw­dy wypo­wia­da­ją się nasze kole­żan­ki i kole­dzy filozofowie.

Jak zwy­kle w nume­rze zna­la­zły się sta­łe dzia­ły. Pro­po­nu­je­my Wam kolej­ne czę­ści kur­sów logi­ki, sztu­ki argu­men­ta­cji, eks­pe­ry­ment myślo­wy doty­czą­cy obo­wiąz­ku praw­do­mów­no­ści, etycz­ne reflek­sje na temat lite­ra­tu­ry, tym razem Zbrod­ni i kary Fio­do­ra Dosto­jew­skie­go. Zapra­sza­my tak­że do kolej­nej podró­ży po świe­cie idei sta­ro­żyt­nych Gre­ków – w tym nume­rze ideą prze­wod­nią jest ale­the­ia, od któ­rej pocho­dzi współ­cze­sne poję­cie praw­dy. W obrę­bie tema­ty­ki bli­skiej zagad­nie­niu praw­dy pozo­sta­ją arty­kuł Jana Woleń­skie­go, któ­re­go tema­tem jest poję­cie racjo­nal­no­ści, esej Jac­ka Jaś­ta­la o wiel­kiej ilu­zji czy roz­wa­ża­nia Amy Kind o tym, dla­cze­go fik­cyj­ne histo­rie wywo­łu­ją w nas emo­cje. Mamy nadzie­ję, że cie­ka­wą i inspi­ru­ją­cą lek­tu­rą oka­że się dia­log mię­dzy niczym, czymś i wszyst­kim na temat tego, co ist­nie­je, któ­re­go auto­ra­mi są Achil­le Varzi i Rober­to Casati.

Sta­ra­my się poszu­ki­wać nowych form popu­la­ry­za­cji filo­zo­fii. W tym nume­rze będzie­cie mogli prze­czy­tać wywiad z filo­zo­fem z prze­szło­ści autor­stwa Jac­ka Woj­ty­sia­ka. Mamy nadzie­ję, że jest to począ­tek serii. Pierw­szym prze­py­ty­wa­nym jest Imma­nu­el Kant. Pew­nym novum jest tak­że saty­ra Pio­tra Bar­tu­li uka­zu­ją­ca nega­tyw­ne stro­ny upra­wia­nia filo­zo­fii aka­de­mic­kiej. Oczy­wi­ście nie mogło zabrak­nąć filo­zo­ficz­nej recen­zji fil­mo­wej, spo­tka­nia z filo­zo­fią sztu­ki, odcin­ka filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi, filo­zo­ficz­ne­go kalen­da­rium, omó­wie­nia ksiaż­ki z pół­ki filo­zo­fa, krzy­żów­ki oraz komiksu.

Życzy­my satys­fak­cjo­nu­ją­cej lek­tu­ry „Filo­zo­fuj!”.

Redak­cja


Zapra­sza­my do udzia­łu w spo­tka­niach Klu­bu „Filo­zo­fuj!”. Rela­cje z dotych­cza­so­wych spo­tkań są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.


kf-krakow-2016-03-08


Down­lo­ad (PDF, 8.55MB)

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Reklama

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wes­przeć tę ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakład­ki WSPARCIE na naszej stro­nie, kli­ka­jąc poniż­szy link. Klik: Chcę wes­przeć „Filo­zo­fuj!”

Polecamy