Nowości wydawnicze Numer

Filozofuj! 2016 nr 5 (11)

Jesteśmy twórcami i odbiorcami kultury, kultura jest naszym naturalnym środowiskiem, zewsząd nas otacza, oddychamy nią jak powietrzem. Kultura niesie ze sobą wartości – wyższe i niższe, które wraz z nią przenikają do nas i kształtują nasze życie. Jest więc dla nas, ludzi, przynajmniej tak samo ważne, by rozumieć kulturę, jak to, by rozumieć – dzięki nauce – przyrodę. Zrozumienie fenomenu kultury jest domeną przede wszystkim filozofii. Ta domena to filozofuj.eu. Oddajemy w Wasze ręce nowy, jedenasty już numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Zgodnie z zapowiedzią publikujemy wersję online numeru, która jest bezpłatna!

Najnowszy numer: Meandry percepcji

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Nume­ry dru­ko­wa­ne moż­na zamó­wić onli­ne > tutaj. Pre­nu­me­ra­tę na rok 2017 moż­na zamó­wić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 28 kwietnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobro­wol­nie WESPRZEĆ naszą ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą, klik­nij „TUTAJ”.

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

.

Klik­nij, aby pobrać plik pdf nume­ru:


Kalen­da­rium

Kul­tu­ra? A cóż to takie­go? > Artur Szut­ta
Kul­tu­ra to coś, cze­go nie widać, ale co nas ota­cza i cią­gle na nas oddzia­łu­je, bez cze­go nasze życie utra­ci­ło­by swój ludz­ki wymiar.

Kul­tu­ra i edu­ka­cja > David Carr
W edu­ka­cji powin­no cho­dzić o prze­ka­zy­wa­nie tego, co naj­bar­dziej war­to­ścio­we w naszej kul­tu­rze. Nie­ste­ty, rze­czy­wi­sto­ść edu­ka­cyj­na znacz­nie odbie­ga od tego ide­ału.

War­to­ści w kul­tu­rze > Leszek Kop­ciu­ch
Gdy ktoś mówi o war­to­ścia­ch, to zwy­kle ma na myśli war­to­ści z naj­wy­żej pół­ki (takie jak praw­da, dobro, pięk­no), nie dostrze­ga­jąc, że aksjo­lo­gicz­ny wymiar przy­słu­gu­je tak­że np. zwy­kłej przy­jem­no­ści.

Kul­tu­ry gor­sze i lep­sze? > Jacek Hołów­ka
Czy kul­tu­ry moż­na oce­niać i porów­ny­wać? Czy jest moż­li­wy pomię­dzy nimi auten­tycz­ny dia­log doty­czą­cy war­to­ści? Czy fakt akcep­to­wa­nia nie­rów­ne­go trak­to­wa­nia kobiet w jed­nej kul­tu­rze może być w uza­sad­nio­ny spo­sób oce­nia­ny przez człon­ków kul­tu­ry, w któ­rej uzna­wa­ny jest ide­ał rów­no­ści płci? Czy este­tycz­na war­to­ść IX Sym­fo­nii Beetho­ve­na jest podob­na, a może nie­po­rów­ny­wal­na do war­to­ści utwo­ru reg­gae?

Kul­tu­ra i kształ­to­wa­nie same­go sie­bie > Robert Piłat
Kul­tu­ra wyso­ka two­rzy w nas cał­ko­wi­cie nowe pra­gnie­nia i nową moż­li­wą toż­sa­mo­ść – w ten spo­sób, uczest­ni­cząc w kul­tu­rze wyso­kiej, two­rzy­my samy­ch sie­bie.

Kul­tu­ra i kry­zys > Hen­ryk Kie­reś
Kul­tu­ra euro­pej­ska prze­ży­wa kry­zys, któ­re­go przy­czy­na­mi są błęd­ne ide­ali­stycz­ne teo­rie filo­zo­ficz­ne oraz pró­by wcie­la­nia w życie uto­pij­ny­ch ustro­jów spo­łecz­ny­ch. Poko­na­nie kry­zy­su jest moż­li­we tyl­ko poprzez powrót do tra­dy­cji reali­zmu filo­zo­ficz­ne­go.

Wywiad
Kul­tu­ra two­rzy wraż­li­we śro­do­wi­sko, w któ­rym żyje­my > Wywiad z pro­fe­so­rem Joh­nem Haldane’em

Narzę­dzia filo­zo­fa
Warsz­tat logicz­ny: #4. Pod­sta­wy logi­ki przy­no­si­my na świat w gło­wa­ch > Witold Mar­ci­szew­ski
Teo­ria argu­men­ta­cji: #7. Odwró­ce­nie argu­men­tu, czy­li poko­na­nie prze­ciw­ni­ka jego wła­sną bro­nią > Krzysz­tof A. Wie­czo­rek
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: Klu­cz kul­tu­ry > Artur Szut­ta
Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi kla­sy­ka­mi: Paide­ia > Michał Bizoń

Ety­ka w lite­ra­tu­rze
Wład­ca much” i spór o meto­dy wycho­wa­nia moral­ne­go > Nata­sza Szut­ta

Opi­nie
Filo­zo­fia jest nie­za­stą­pio­nym narzę­dziem pogłę­bia­nia samo­świa­do­mo­ści poszcze­gól­ny­ch sfer kul­tu­ry > Andrzej Sza­haj

Felie­ton
Jak to jest być bogiem Lono? > Jacek Jaś­tal
Kto się boi mul­ti-kul­ti? > Adam Gro­bler
Chci­wo­ść Abso­lu­tu > Pio­tr Bar­tu­la

Roz­ma­ito­ści filo­zo­ficz­ne
Gödel i pra­wo > Jan Woleń­ski

Dia­log
Lustro, któ­re odbi­ja z opóź­nie­niem > Achil­le Varzi, Rober­to Casa­ti

Filo­zo­fia dla dzie­ci
Myśl logicz­nie, dzie­cia­ku! > Doro­ta Mon­kie­wi­cz-Cybul­ska

Who is who w pol­skiej filo­zo­fii
Pio­tr Choj­nac­ki > Paweł Rze­wu­ski

Filo­zo­fia w fil­mie
Nie­na­sy­ce­ni / A Big­ger Spla­sh > Mał­go­rza­ta Szo­stak

Filo­zo­ficz­ne Zoo – wywiad
Jak zwie­rzę­ta mogą pomóc w filo­zo­fo­wa­niu? > Jakub Jer­naj­czyk

Z pół­ki filo­zo­fa…

Korze­nie Euro­py – komiks filo­zo­ficz­ny

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


Wstępniak

Dro­dzy Czy­tel­ni­cy,

żyje­my w dwó­ch róż­ny­ch, cho­ciaż cza­sa­mi prze­ni­ka­ją­cy­ch się rze­czy­wi­sto­ścia­ch: w świe­cie fizycz­nym oraz świe­cie kul­tu­ry. Niko­go nie trze­ba prze­ko­ny­wać, że war­to badać i pozna­wać świat fizycz­ny. Żyjąc w dobie nauki, o czym pisa­li­śmy w poprzed­nim nume­rze „Filo­zo­fuj!”, jeste­śmy świad­ka­mi licz­ny­ch i fascy­nu­ją­cy­ch odkryć doty­czą­cy­ch fak­tów w świe­cie przy­ro­dy. Tak samo fascy­nu­ją­ce i rów­nie waż­ne może być bada­nie dru­gie­go z wyżej wymie­nio­ny­ch świa­tów – świa­ta kul­tu­ry.
Rze­czy­wi­sto­ść kul­tu­ry może wyda­wać się bar­dziej sub­tel­na i nie­do­strze­gal­na niż świat obiek­tów fizycz­ny­ch. Owszem, nie­trud­no zauwa­żyć jej wymiar mate­rial­ny, ota­cza­ją­ce nas wiel­kie budow­le, coraz szyb­sze pojaz­dy, kolo­ro­we rekla­my tęt­nią­cy­ch życiem mia­st, jed­nak kul­tu­ra obej­mu­je znacz­nie wię­cej: świa­ty idei, sche­ma­tów myśle­nia i dzia­ła­nia, war­to­ści, któ­ry­mi oddy­cha­my jak powie­trzem i któ­ry­ch, jak i same­go powie­trza, może­my nie dostrze­gać, a któ­re mają na jako­ść nasze­go życia tak prze­moż­ny wpływ. Świat kul­tu­ry jest rów­nie pięk­ny i fascy­nu­ją­cy, co rze­czy­wi­sto­ść obej­mu­ją­ca gwiezd­ne galak­ty­ki, sub­a­to­mo­wy świat czą­ste­czek czy bio­lo­gicz­ną róż­no­rod­no­ść naszej pla­ne­ty. Jest pięk­ny, fascy­nu­ją­cy, ale też istot­ny z prak­tycz­ne­go punk­tu widze­nia. Tak jak zna­jo­mo­ść praw fizy­ki pozwa­la nam orga­ni­zo­wać sobie życie, wal­czyć z cho­ro­ba­mi, kata­kli­zma­mi, tak też zna­jo­mo­ść sił kul­tu­ro­wy­ch pozwa­la nam zro­zu­mieć kul­tu­ro­we kata­kli­zmy, jaki­mi nie­wąt­pli­we są krwa­we rewo­lu­cje, ale też zabój­cze kul­tu­ro­we sta­gna­cje i kry­zy­sy, i być może ich unik­nąć.

Sto­jąc w obli­czu feno­me­nu kul­tu­ry, zada­je­my sobie wie­le donio­sły­ch pytań. Czym jest kul­tu­ra? Co nale­ży do jej isto­ty? Jaka jest jej rela­cja do war­to­ści? Czy poma­ga nam ona je odkry­wać? A może je wytwa­rza? Czy kul­tu­ra jest czymś jed­no­li­tym, czy wewnętrz­nie zróż­ni­co­wa­nym? Co ozna­cza podział na kul­tu­rę wyso­ką i kul­tu­rę niską? Jak waż­na jest kul­tu­ra? Jak ją prze­ka­zy­wać? Jaka jest rola filo­zo­fii w kul­tu­rze? Dla­cze­go jest tak wie­le kul­tur? Czy ist­nie­ją jakieś kry­te­ria ich porów­ny­wa­nia? Jak kul­tu­ry powin­ny się do sie­bie odno­sić nawza­jem? Więk­szo­ść z tych pytań ma cha­rak­ter filo­zo­ficz­ny i nale­ży do sze­ro­ko rozu­mia­nej dzie­dzi­ny filo­zo­fii kul­tu­ry. Mając świa­do­mo­ść donio­sło­ści zagad­nie­nia kul­tu­ry, wła­śnie kul­tu­rze poświę­ca­my niniej­szy numer „Filo­zo­fuj!”.

Popro­si­li­śmy naszy­ch przy­ja­ciół filo­zo­fów o przy­bli­że­nie przy­naj­mniej nie­któ­ry­ch z powy­żej wymie­nio­ny­ch kwe­stii. Na pyta­nie, czym jest kul­tu­ra, pró­bu­je odpo­wie­dzieć Artur Szut­ta. Rela­cji mię­dzy kul­tu­rą a edu­ka­cją poświę­co­ny jest esej bry­tyj­skie­go filo­zo­fa Davi­da Car­ra. Związ­kom kul­tu­ry z war­to­ścia­mi przy­glą­da się Leszek Kop­ciu­ch. Jacek Hołów­ka poru­sza kwe­stię porów­ny­wa­nia i oce­nia­nia kul­tur. Nad rolą kul­tu­ry wyso­kiej i jej rela­cją do tzw. kul­tu­ry popu­lar­nej zasta­na­wia się Robert Piłat, nato­mia­st o kul­tu­ro­wym kry­zy­sie Zacho­du i jego przy­czy­na­ch pisze Hen­ryk Kie­reś. Kul­tu­rze, jej zna­cze­niu, zagro­że­niom oraz spo­so­bom ich poko­ny­wa­nia jest poświę­co­ny wywiad z Joh­nem Haldane’em, jed­nym z naj­bar­dziej wpły­wo­wy­ch obec­nie filo­zo­fów. Pew­ne uroz­ma­ice­nie lek­tu­ry na temat kul­tu­ry sta­no­wi nasza tra­dy­cyj­na ankie­ta filo­zo­ficz­na, w któ­rej pyta­my o to, co w kul­tu­rze jest naj­waż­niej­sze, oraz o to, jaką rolę w kul­tu­rze odgry­wa filo­zo­fia.

Dru­ga czę­ść nume­ru to sta­łe rubry­ki: warsz­tat logi­ki Witol­da Mar­ci­szew­skie­go, kurs sztu­ki argu­men­ta­cji Krzysz­to­fa Wie­czor­ka, eks­pe­ry­ment myślo­wy Artu­ra Szut­ty, gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi kla­sy­ka­mi autor­stwa Micha­ła Bizo­nia. Przez filo­zo­fię w lite­ra­tu­rze prze­pro­wa­dzi Was Nata­sza Szut­ta. Pole­ca­my też świet­ne tek­sty: Jac­ka Jaś­ta­la o poucza­ją­cej histo­rii kapi­ta­na Cooka, Ada­ma Gro­ble­ra o kwe­stii wie­lo­kul­tu­ro­wo­ści, Pio­tra Bar­tu­li o „chci­wym Abso­lu­cie” Hoene-Wroń­skie­go, Jana Woleń­skie­go o wyko­rzy­sta­niu logi­ki do ana­li­zy kwe­stii praw­ny­ch oraz Doro­ty Mon­kie­wi­cz-Cybul­skiej o filo­zo­fo­wa­niu z dzieć­mi. Jak zwy­kle może­cie też liczyć na tek­st o filo­zo­fii w fil­mie, któ­re­go autor­ką jest Mał­go­rza­ta Szo­stak. Na koniec, jak zawsze, odro­bi­na filo­zo­ficz­nej roz­ryw­ki: komiks, żar­ty, krzy­żów­ka oraz zoo, oczy­wi­ście wszyst­ko filo­zo­ficz­ne.

Z filo­zo­ficz­nym pozdro­wie­niem

Redak­cja


Zapra­sza­my do udzia­łu w spo­tka­nia­ch Klu­bu „Filo­zo­fuj!”. Rela­cje z dotych­cza­so­wy­ch spo­tkań są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.



Down­lo­ad (PDF, 10.31MB)

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

Reklama

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chce­sz wes­przeć tę ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą (1 zł, 2 zł lub inną), przej­dź do zakład­ki WSPARCIE na naszej stro­nie, kli­ka­jąc poniż­szy link. Klik: Chcę wes­przeć „Filo­zo­fuj!”

Polecamy