Etyka Nowości wydawnicze Numer

Filozofuj! 2017 nr 5 (17)

W niniejszym – siedemnastym już – numerze „Filozofuj!” zachęcamy Was do refleksji nad moralnym wychowaniem. Czym ono jest? Na czym polega? Jakie są jego cele? Czym różni się od indoktrynacji? Czym się różni od coachingu? Jaką rolę w wychowaniu odgrywają wzorce i autorytety? Na ile wychowanie współpracuje z autonomią młodego człowieka, respektuje jego wolną wolę i racjonalność? Czy można wychowywać przez literaturę? Czy dopuszczalne jest świadome prowokowanie sytuacji skłaniającej do czynienia moralnego zła? A może wychowanie ogranicza się jedynie do asystowania w procesie tworzenia przez młodego człowieka własnych wartości? Jakich cnót potrzebujemy w naszych demokratycznych społeczeństwach? Na te i inne pytania odpowiadają nasi autorzy.

Najnowszy numer: Nowy człowiek?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2017 można zamówić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 23 listopada w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „TUTAJ”.

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Spis treści

Kalen­dar­i­um

Czego dzisi­aj potrze­bu­je­my do moral­nego postępowa­nia? > Aldona Pobo­jew­s­ka

Wychowanie moralne nie powin­no prze­b­ie­gać według raz na zawsze ustalonego schematu. Zachodzi ono bowiem zawsze w jak­iś konkret­nych warunk­ach i ma przy­go­towywać do życia w jakiejś rzeczy­wis­toś­ci. Zatem każde pokole­nie od nowa win­no rozwiązać prob­le­my: do jakiej rzeczy­wis­toś­ci i jakiego człowieka chce­my wychować.

Czy auto­ry­tet niszczy naszą autonomię? > Stanisław Gałkows­ki

Podążanie za auto­ry­te­ta­mi niesie ze sobą ryzyko utraty nieza­leżnoś­ci – bądź to intelek­tu­al­nej, bądź moral­nej albo i obu naraz. Niem­niej – paradok­sal­nie – takie pod­porząd­kowanie, o ile spełnione są określone warun­ki, może również mieć charak­ter racjon­al­ny, bo pozwala uzyskać znaczne korzyś­ci o charak­terze prag­maty­cznym bez rezy­gnacji z włas­nej autonomii.

Edukac­ja charak­teru moral­nego > Natasza Szut­ta

W edukacji moral­nej chodzi o wychowanie człowieka, który będzie posi­adał dobry charak­ter, uspraw­ni­a­ją­cy jego dobre moral­nie dzi­ałanie.

O moral­nym wychowa­niu, poz­na­niu cno­ty i lit­er­aturze > David Carr

W świ­etle pla­tońs­kich dialogów główny prob­lem filo­zoficzny dla Sokrate­sa, uznawanego za założy­ciela zachod­niej filo­zofii, doty­czył edukacji moral­nej, a sprowadzał się do pyta­nia: w jaki sposób powin­niśmy przeżyć własne życie oraz jak moglibyśmy poz­nać naj­doskon­al­szą for­mę życia ludzkiego?

Edukac­ja moral­no­-demokraty­cz­na > Mał­gorza­ta Steć

Edukac­ja moral­no-demokraty­cz­na jest jed­nym z najwięk­szych wyzwań współczes­nych sys­temów naucza­nia. Przy­go­towanie młodego człowieka do uczest­nict­wa w społeczeńst­wie oby­wa­tel­skim, do funkcjonowa­nia w warunk­ach demokraty­cznej wymi­any kap­i­tału społecznego i do towarzyszącej temu adek­wat­nej wrażli­woś­ci na prob­le­my ety­czne jest zadaniem trud­nym, ale okazu­je się, że nie niemożli­wym.

Dia­log: fak­ty i mity > Agniesz­ka Sala­mucha

W demokraty­cznym społeczeńst­wie zróżni­cow­anym świato­poglą­dowo niezbęd­nym ele­mentem edukacji moral­nej sta­je się umiejęt­ność pode­j­mowa­nia dia­logu. Czym jest dia­log, a czym na pewno nie jest?

Społeczne światy wychowa­nia moral­nego > Grze­gorz Pyszczek

Właśnie w obszarze dzieła lit­er­ack­iego to, co konkretne i szczegółowe, współwys­tępu­je z tym, co abstrak­cyjne, ogólne. Nigdzie indziej jak właśnie w dome­nie obrazu ­lit­er­ack­iego ujrzeć może­my aut­en­ty­czną dynamikę życia moral­nego. Powin­na być więc ona trak­towana jako trze­cia sfera wychowa­nia moral­nego.

Coach­ing czy ety­ka? > Kon­rad Butas, Lud­wik Wol­ta

Coach­ing jest dziś zjawiskiem pop­u­larnym i mod­nym. Dzię­ki stosowa­niu konkret­nych metod zyskał akcep­tację osób cenią­cych efek­ty­wne rozwiąza­nia. Czy jed­nak coach­ing jako meto­da nie gubi złożonych relacji społecznych, aspek­tu pra­cy nad sobą czy możli­woś­ci poraż­ki? Czy nie tworzy wiz­ji przyszłego szczęśli­wego życia, które szy­bko i łat­wo moż­na osiągnąć już dziś?

Wywiad
Edukac­ja moral­na  powin­na pole­gać na wyra­bi­a­n­iu cnót > Wywiad z Lindą Trinkaus-Zagzeb­s­ki, wybit­ną filo­zof, autorką licznych pub­likacji z obszaru epis­te­mologii, filo­zofii religii oraz ety­ki, w tym wychowa­nia moral­nego.

Narzędzia filo­zo­fa
Warsz­tat log­iczny: #11. Logi­ka kwan­ty­fika­torów > Witold Mar­ciszews­ki
Sztu­ka argu­men­tacji: #13. Logi­ka w służ­bie ety­ki, czyli argu­men­ty z analogii > Krzysztof A. Wiec­zorek
Ekspery­ment myślowy: Anioł Stróż 3.0 > Artur Szut­ta

Ety­ka w lit­er­aturze
Książę Myszkin – „idio­ta” czy moral­ny świę­ty? > Natasza Szut­ta

Feli­eton
…i nie wódź nas na pokusze­nie… > Jacek Jaś­tal
Edukac­ja patri­o­ty­cz­na w Kalopei > Piotr Bar­tu­la
O szla­chet­nym egoizmie > Adam Grob­ler

Roz­maitoś­ci filo­zoficzne
Kon­tekst edukacji moral­nej > Jan Woleńs­ki

Wokół tem­atu
Wyhodować człowieka niemoral­nego > Han­na Urbankows­ka

Filo­zofia w szkole
Dobro i zło moralne w naszym życiu > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Filo­zoficzne zoo
Konie Pla­tona > Jakub Jer­na­jczyk

Z pół­ki filo­zo­fa…

Filo­zofia w filmie
Lato miłoś­ci > Mał­gorza­ta Szostak

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


Redak­tor prowadzą­cy numeru: dr hab. Natasza Szut­ta


Drodzy Czytel­ni­cy,

wszyscy rodz­imy się bar­barzyń­ca­mi. Nie znamy języ­ka, nie posi­adamy żad­nej wiedzy o świecie, o lit­er­aturze, o wartoś­ci­ach. Gdy­by zostaw­ić nas w takim położe­niu samym sobie, dba­jąc jedynie, jak w przy­pad­ku roślin, o odpowied­nie żywie­nie, życie nasze było­by marne, żad­ną miarą człowiecze. Moż­na dom­niemy­wać – wbrew temu, co twierdz­ił Jean Jacque Rousseau – że było­by ono krótkie, pełne prze­mo­cy, stra­chu i cier­pi­enia. Człowiek rodzi się, mając wiele możli­woś­ci, z szan­są na piękne i szla­chetne życie, i nie jest to potenc­jał czys­to bio­log­iczny, w przy­pad­ku którego wystar­czy orga­niz­mowi dostar­czyć odpowied­nich skład­ników, a on sam, podąża­jąc za instrukc­ja­mi zapisany­mi w DNA, będzie się rozwi­jał i wzras­tał. Umiejęt­ność dobrego i szla­chet­nego życia trze­ba w człowieku ksz­tał­tować najpierw w roztrop­nym pro­ce­sie wychowywa­nia przez innych, a następ­nie tworząc sprzy­ja­jące warun­ki do jego samowychowywa­nia.

Stąd pytanie o wychowanie moralne sta­je się pod­wójnie doniosłe. Po pier­wsze jest to pro­ces sam w sobie tajem­niczy, pow­iązany z taki­mi kwes­t­i­a­mi – dla filo­zo­fa niezwyk­le istot­ny­mi – jak dobro, wartoś­ci czy wol­ność. Z drugiej strony ma niesły­chaną wagę z prak­ty­cznego punk­tu widzenia. Nie tylko dlat­ego, że doty­czy prob­le­mu, „jak żyć?”, ale także dlat­ego, że ma istotne kon­sek­wenc­je dla życia społecznego. Jak to pięknie ujął kan­clerz koron­ny Jan Zamoys­ki, funda­tor Akademii Zamoyskiej, „takie będą Rzeczy­pospo­lite, jakie ich młodzieży chowanie”.

W niniejszym – siedem­nastym już – numerze „Filo­zo­fuj!” zachę­camy Was do reflek­sji nad moral­nym wychowaniem. Czym ono jest? Na czym pole­ga? Jakie są jego cele? Czym różni się od indok­try­nacji? Jaką rolę w wychowa­niu odgry­wa­ją wzorce i auto­ry­te­ty? Na ile wychowanie współpracu­je z autonomią młodego człowieka, respek­tu­je jego wol­ną wolę i racjon­al­ność? Czy moż­na wychowywać przez lit­er­aturę? Czy dopuszczalne jest świadome prowokowanie sytu­acji skła­ni­a­jącej do czynienia moral­nego zła? A może wychowanie ogranicza się jedynie do asys­towa­nia w pro­ce­sie tworzenia przez młodego człowieka włas­nych wartoś­ci? Jakich cnót potrze­bu­je­my w naszych demokraty­cznych społeczeńst­wach? Na te i inne pyta­nia odpowiada­ją nasi autorzy.

Pon­ad­to, jak w każdym numerze, pro­ponu­je­my Wam kole­jne odcin­ki kur­su logi­ki, sztu­ki dyskusji, ekspery­ment myślowy, ety­czne reflek­sje inspirowane lit­er­aturą piękną, filmem, ese­je naszych stałych autorów. Zaprasza­my także do reflek­sji nad fenomen­em coraz bardziej pop­u­larnego coachin­gu…

Nie mogło też zabraknąć por­cji filo­zoficznej rozry­w­ki. Mamy nadzieję, że odpręży­cie się, czy­ta­jąc filo­zoficzne żar­ty i sprawdzi­cie efek­ty lek­tu­ry numeru, rozwiązu­jąc filo­zoficzną krzyżówkę.

Redakc­ja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.



Down­load (PDF, 13.78MB)

 

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy