Antropologia Numer

Filozofuj! 2017 nr 6 (18)

Czasopismo popularyzujące filozofię.
W ostatnim w tym roku numerze „Filozofuj!” spróbujemy zastanowić się nad ideą i ewentualnymi konsekwencjami zmiany natury człowieka za pomocą ingerencji technologicznej. Problem ten szczególnie jest analizowany przez ruch filozoficzno-kulturowy (czasem trochę ideologiczny) zwany transhumanizmem. Transhumaniści, mając do dyspozycji osiągnięcia nauki, chcą zaprojektować nowego, doskonałego człowieka, wyzwolonego od chorób, niewiedzy czy cierpienia. Uznają, że tylko poprzez ścisłą symbiozę człowieka z technologią możliwe jest zniesienie ludzkich niedoskonałości. Nasi autorzy pochylą się nad wyzwaniami, jakie stawia przed nami transhumanizm, rozważą jego często niejednorodne perspektywy i nurty, odnosić się będą do różnych filozoficznych źródeł tego ruchu, rozważą też, czy i ewentualnie w jakim stopniu powinniśmy dążyć do ziszczenia się wizji transhumanistów.

Najnowszy numer: Kim jest osoba?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 1 sierpnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Wydaw­cą cza­sopis­ma jest

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Spis treści

Kalen­dar­i­um

Tran­shu­man­isty­cz­na doskon­ałość > Artur Gunia
Człowiek cza­sem pyta: dlaczego cią­gle tak mało wiem, dlaczego moje zdol­noś­ci fizy­czne są ogranic­zone, dlaczego popadam w choro­by, dlaczego nie mogę być szczęśli­wy? I ostate­cznie – dlaczego moje życie nie może być doskon­ałe? Tran­shu­maniś­ci nie udzielą jed­noz­nacznej odpowiedzi na zadane powyżej pyta­nia, żywią jed­nak przeko­nanie, że dzię­ki racjon­al­nym metodom, nauce i zaawan­sowanym tech­nolo­giom możli­we będzie udoskonale­nie ludzkiego bytu.

Tran­shu­man­izm – kierun­ki i per­spek­ty­wy > Alek­san­dra Prze­gal­ińs­ka
W deba­cie pub­licznej coraz więcej mówi się o roz­maitych ruchach ide­owych sku­pi­a­ją­cych entuz­jastów nowych tech­nologii, w tym również tych, którzy pos­tu­lu­ją maksy­malne wyko­rzys­tanie tech­nologii i zdoby­czy nau­ki do przezwycięże­nia ludz­kich ograniczeń.

Kalen­dar­i­um prob­le­mu

Czy od tran­shu­man­iz­mu moż­na uciec? > Kamil Szy­mańs­ki
W najbliższym cza­sie tran­shu­man­izm zaofer­u­je ci dłuższe życie, ulep­szy two­je zdol­noś­ci poz­naw­cze, poprawi zdrowie, da możli­woś­ci kon­trolowa­nia emocji, a  nawet wyposaży w  dodatkowe zmysły. Brz­mi intere­su­ją­co? Niewąt­pli­wie. Czy ludzie przyjmą owe dary ofer­owane przez tech­nikę? A może inaczej… czy mają oni w ogóle jak­iś wybór?

Trzy tran­scen­denc­je > Jacek Woj­tysi­ak
Ter­min tran­scen­denc­ja i ter­miny pokrewne pochodzą od łacińskiego cza­sown­i­ka tran­scen­dere, czyli: przekraczać. Filo­zo­fowie nier­az przyp­isy­wali człowiekowi zdol­ność przekracza­nia (tran­scen­dowa­nia) samego siebie. Różnie jed­nak ją rozu­mieli. Główne kon­cepc­je ludzkiej tran­scen­dencji moż­na sprowadz­ić do trzech: religi­jnej, pro­gresy­wnej i utopi­jnej.

Czemu ulep­szanie gene­ty­czne budzi sprze­ciw? > Mar­ta Soniewic­ka
Tran­shu­maniś­ci to zwolen­ni­cy wyko­rzys­ta­nia wszel­kich dostęp­nych tech­nologii, w tym wspo­ma­ganego rozro­du, w celu ulep­szenia gatunku ludzkiego. Wychodzą z założe­nia, że rodz­ice mają obow­iązek moral­ny zag­waran­tować dziecku jak najlep­szy start w życiu, w związku z czym powin­ni również wyko­rzys­tać dostęp­ną wiedzę gene­ty­czną, by dziecko przyszło na świat z jak najlep­szym uposaże­niem gene­ty­cznym.

Czy moż­na biotech­no­log­icznie „ulep­szyć” sferę emocjon­al­ną człowieka? > Adri­ana Warm­bier
Jed­nym z aspek­tów dyskusji doty­czącej stosowa­nia neu­ro- i biotech­nologii w celu udoskonale­nia gatunku ludzkiego jest kwes­t­ia usprawnienia naszych dys­pozy­cji do pode­j­mowa­nia właś­ci­wych decyzji moral­nych.

Wywiad
Tran­shu­man­izm jest sposobem myśle­nia o przyszłoś­ci > Wywiad z pro­fe­sorem Nick­iem Bostromem, jed­nym z czołowych tran­shu­man­istów, twór­cą man­i­fes­tu tran­shu­man­isty­cznego „Tran­shu­man­ist FAQ”, założy­cielem Insty­tu­tu Przyszłoś­ci Ludzkoś­ci na Uni­w­er­syte­cie Oks­fordzkim.

Narzędzia filo­zo­fa
Warsz­tat log­iczny: #12. Sprowadzanie do sprzecznoś­ci > Witold Mar­ciszews­ki
Sztu­ka argu­men­tacji: #14. Jak nie stoczyć się po równi pochyłej > Krzysztof A. Wiec­zorek
Gre­ka i łaci­na z wielki­mi klasyka­mi: Tran­shu­man­izm > Michał Bizoń
Ekspery­ment myślowy: Tran­shu­man­isty­czny ekspery­ment (myślowy) > Artur Szut­ta

Filo­zofia w lit­er­aturze
Pro­jekt przedłuża­nia ludzkiego życia okiem Guli­w­era > Natasza Szut­ta

Satyra
Jądro Jas­noś­ci (uciecz­ka z Kalopei) > Piotr Bar­tu­la

Feli­eton
Big Data Show > Jacek Jaś­tal
Lina nad przepaś­cią > Adam Grob­ler
Jan Kowal­s­ki (1995–∞) > Han­na Urbankows­ka
Jak ukarać robo­ty za popełnione przestępst­wa?> Kamil Mamak

Wokół tem­atu
Granice człowieczeńst­wa > Anna Hamanow­icz

Filo­zofia w szkole
Wola, wol­ność, odpowiedzial­ność > Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka

Opinie
Argu­ment z wam­piryz­mu prze­ciw tran­shu­man­iz­mowi > Paweł Pijas

Co to znaczy?
O czym konik pol­ny śpiewał latem > Fil­ip Kobiela

Filo­zofia w filmie
Ludzie na niby > Jacek Jaroc­ki

Filo­zoficzne zoo
Nietop­erz Nagela > Jakub Jer­na­jczyk

Filo­zofia z przym­ruże­niem oka


Redak­tor prowadzą­cy numeru: Artur Gunia


Drodzy Czytel­ni­cy,

czy zas­tanaw­ial­iś­cie się kiedyś, jak będzie wyglą­dał świat za dziesięć, pięćdziesiąt, sto, tysiąc lat? W jakim środowisku będziemy żyli, jaki będzie wtedy człowiek – no właśnie, czy w ogóle będziemy jeszcze ist­nieć jako ludzkość? A może po lek­turze utopi­jnej powieś­ci czy też sean­sie fil­mu sci­ence fic­tion byliś­cie pełni nadziei bądź trwo­gi na myśl o przyszłoś­ci, jaka nas czeka. Może uda się usprawnić nasze ciało, wye­lim­i­nować choro­by, popraw­ić jakość życia, spraw­ić, by trwało ono dłużej niż prze­cięt­nie sie­dem lub osiem dekad, a ostat­nie lata nie były naz­nac­zone zniedołężnie­niem i bólem; może uda się także usprawnić nasz umysł, usunąć niewiedzę, okiełz­nać niepożą­dane emoc­je.

Takie zmi­any wyda­ją się, jeśli nie nie­u­niknione, to przy­na­jm­niej praw­dopodob­ne. Rozwój nau­ki i tech­ni­ki, jaki dokonu­je się na naszych oczach, już przeo­braz­ił nasze otocze­nie i nas samych. W ostat­nim stule­ciu znacznie popraw­iła się prze­cięt­na dłu­gość i jakość życia, pod­niósł się poziom i dostęp­ność wiedzy. Ten gwał­towny rozwój ma też swo­je ciemne strony. Rozszczepi­e­nie ato­mu przyniosło elek­trown­ie, ale i broń nuk­learną. Prze­mysł i środ­ki komu­nikacji ułatwia­ją nam życie, jed­nocześnie jed­nak tru­ją środowisko i przy­czy­ni­a­ją się do efek­tu cieplar­ni­anego. Gene­ty­ka obok pożytecznej wiedzy dostar­czyła metod nieety­cznego doskonale­nia gatunku poprzez elim­i­nację jed­nos­tek niepa­su­ją­cych do przyję­tych wzor­ców. Inter­net ułatwił nam dostęp do infor­ma­cji, ale też dał możli­wość szerzenia nien­aw­iś­ci. Za dal­szy postęp być może przyjdzie nam zapłacić jeszcze więk­szą cenę. Mogąc zmieni­ać człowieka, dążąc do coraz więk­szej doskon­ałoś­ci, być może wyjdziemy poza wszelkie znane nam hory­zon­ty wyobraźni, za który­mi może nas czekać życie wspani­ałe, albo też ziś­ci się jed­na z naj­gorszych antyu­topii, jakiej nawet najbardziej kreaty­wni wiz­jon­erzy nie przewidzieli. A może czeka nas trochę jed­nego i drugiego.

To, w jaki sposób potoczy się rozwój ludzkoś­ci i jaka będzie kondy­c­ja człowieka w bliższej lub dal­szej przyszłoś­ci, zależy od naszych dzisiejszych dzi­ałań, również od tego, w jakim stop­niu roztrop­nie i rozsąd­nie będziemy pode­j­mowali kole­jne kro­ki w drodze do przyszłoś­ci. Stąd wraz z roz­wo­jem wielu tech­nologii, zwłaszcza takich jak nan­otech­nolo­gia, biotech­nolo­gia, infor­maty­ka ze sztuczną inteligencją czy neu­ronau­ki, musi iść adek­wat­na reflek­s­ja filo­zoficzno-ety­cz­na nad ich wpły­wem na nasze życie.

W ostat­nim w tym roku numerze „Filo­zo­fuj!” spróbu­je­my zas­tanow­ić się nad ideą i ewen­tu­al­ny­mi kon­sek­wenc­ja­mi zmi­any natu­ry człowieka za pomocą ingerencji tech­no­log­icznej. Prob­lem ten szczegól­nie jest anal­i­zowany przez ruch filo­zoficzno-kul­tur­owy (cza­sem trochę ide­o­log­iczny) zwany tran­shu­man­izmem. Tran­shu­maniś­ci, mając do dys­pozy­cji osiąg­nię­cia nau­ki, chcą zapro­jek­tować nowego, doskon­ałego człowieka, wyz­wolonego od chorób, niewiedzy czy cier­pi­enia. Uzna­ją, że tylko poprzez ścisłą sym­biozę człowieka z tech­nologią możli­we jest zniesie­nie ludz­kich niedoskon­ałoś­ci. Nasi autorzy pochylą się nad wyzwa­ni­a­mi, jakie staw­ia przed nami tran­shu­man­izm, rozważą jego częs­to niejed­norodne per­spek­ty­wy i nur­ty, odnosić się będą do różnych filo­zoficznych źródeł tego ruchu, rozważą też, czy i ewen­tu­al­nie w jakim stop­niu powin­niśmy dążyć do ziszczenia się wiz­ji tran­shu­man­istów. Pod­nie­sione zostaną także wąt­pli­woś­ci, czy idące coraz dalej znosze­nie naszych ograniczeń nie pozbawi nas czegoś ważnego, np. zdol­noś­ci do reflek­sji nad życiem. Czy wraz z wydłużaniem życia nie będzie nam doskwier­ać nuda i nie przys­porzy nam to dodatkowych cier­pień? Czy mody­fikac­je gene­ty­czne nie są zgub­ną zabawą w Boga? Rozważa­nia nad pozy­ty­wny­mi i negaty­wny­mi aspek­ta­mi tran­shu­man­iz­mu zna­jdziecie w częś­ci tem­aty­cznej numeru, ale i w naszych stałych dzi­ałach: sztu­ka argu­men­tacji, prob­le­my ety­czne w lit­er­aturze, filo­zofia w filmie, a także w tran­shu­man­isty­cznym ekspery­men­cie myślowym.

Zaprasza­my zatem do lek­tu­ry i do rozważań nad przyszłoś­cią ludzkoś­ci.

Redakc­ja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.



Down­load (PDF, 8.58MB)

 

 

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy