Artykuł Edukacja filozoficzna Epistemologia

Małgorzata Steć: Edukacja moralno-demokratyczna

Edukacja moralno-demokratyczna jest jednym z największych wyzwań współczesnych systemów nauczania. Przygotowanie młodego człowieka do uczestnictwa w społeczeństwie obywatelskim, do funkcjonowania w warunkach demokratycznej wymiany kapitału społecznego i do towarzyszącej temu adekwatnej wrażliwości na problemy etyczne jest zadaniem trudnym, ale okazuje się, że nie niemożliwym.

Najnowszy numer: Nowy człowiek?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2017 można zamówić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 23 listopada w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „TUTAJ”.

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2017 nr 5 (17), s. 18. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Nauczanie, a raczej wychowanie, o którym mowa, powin­no kłaść nacisk na fak­ty­czne umiejęt­noś­ci, kom­pe­tenc­je, zdol­noś­ci. Zwłaszcza, jeżeli chodzi o ocenę dostęp­nych możli­woś­ci i dokony­wanie na tej pod­staw­ie właś­ci­wych wyborów. Potrze­ba sty­mu­lacji kom­pe­tencji moral­nych jest tym samym jed­nym z najwięk­szych wyz­wań współczes­nej edukacji. Powołu­jąc się na wyni­ki klasy­cznych badań Lawrence’a Kohlber­ga nad dysku­towaniem dylematów moral­nych, na lekc­jach szkol­nych przyj­mu­je się, że wspieranie roz­wo­ju moral­nego młodego człowieka może opier­ać się na przed­staw­ia­n­iu mu dylematów moral­nych do rozwiąza­nia w celu sty­mu­lacji jego rozu­mowa­nia. Należy jed­nak pamię­tać, że sty­mu­lac­ja rozu­mowa­nia nie wycz­er­pu­je poję­cia roz­wo­ju moral­nego. Obec­nie jed­ną z najsz­erzej zbadanych i opisanych metod sty­mu­lacji roz­wo­ju moral­nego za pomocą dyskusji jest Kon­stanc­ka Meto­da Dyskusji nad Dyle­matem (Kon­stanz Method of Dilem­ma Dis­cus­sionKMDD®) prof. Geor­ga Lin­da z Uni­w­er­syte­tu w Kon­stancji. Uczest­nict­wo w zaję­ci­ach prowad­zonych metodą KMDD® wspiera rozwój kom­pe­tencji moral­nej (moral com­pe­tence). Jest to zdol­ność do wydawa­nia decyzji i sądów moral­nych oraz pode­j­mowa­nia zgod­nych z nimi dzi­ałań, a także umiejęt­ność rozwiązy­wa­nia prob­lemów i łagodzenia kon­flik­tów w opar­ciu o wewnętrzne zasady moralne i za pomocą wspól­nych rozważań i dyskusji, zami­ast stosowa­nia prze­mo­cy i pod­stępu. Meto­da KMDD® ugrun­towana jest w autorskiej dwuaspek­towej teorii moral­nego zachowa­nia i roz­wo­ju (Dual-Aspect The­o­ry of Moral Behav­ior and Devel­op­ment).

Prof. Lind twierdzi, że sty­mu­lac­ja kom­pe­tencji moral­nej to nie tylko dzi­ałanie na sferę poz­naw­czą, ale także afek­ty­wną, a więc na dwa aspek­ty zachowa­nia, których nie da się odd­zielić. To założe­nie istot­nie wpły­wa na struk­turę dyskusji w ramach sesji KMDD®. Każ­da trwa­ją­ca pół­torej godziny ses­ja skła­da się z dziewię­ciu faz, w których naprzemi­en­nie sty­mu­lowane jest myśle­nie oraz emoc­je. Dzię­ki temu przez całą sesję utrzymy­wany jest śred­ni poziom pobudzenia, który najlepiej sprzy­ja ksz­tał­towa­niu kom­pe­tencji moral­nej. Uczest­ni­cy sesji pracu­ją naprzemi­en­nie samodziel­nie i wspól­nie. Dzię­ki temu możli­wa jest zarówno oso­bista reflek­s­ja, jak i koop­er­ac­ja z inny­mi w pro­ce­sie mody­fikacji swo­jego stanowiska. Rola nauczy­ciela jest w prze­biegu każdej sesji KMDD® celowo ogranic­zona. Wys­tępu­je on jedynie jako koor­dy­na­tor i mod­er­a­tor dyskusji, czuwa­ją­cy poko­jowo nad przestrze­ganiem dwóch prostych zasad: odnosze­niem się tylko i wyłącznie do treś­ci dylematu oraz wza­jem­nym udziela­niu sobie gło­su przez uczest­ników dyskusji (zasa­da ping-pon­ga). Na początku każdej sesji nauczy­ciel w odpowied­ni sposób prezen­tu­je także hipote­ty­czny dylemat eduka­cyjny, który sta­je się nie­jako „tem­atem prze­wod­nim”. KMDD® nada­je się do zas­tosowa­nia w każdym wieku (najmłod­si liczyć mogą 8 lat), w każdych warunk­ach społeczno-kul­tur­owych i religi­jnych. Doty­chczas meto­da zyskała uznanie w czter­dzi­es­tu kra­jach na świecie, a jej pop­u­larność stale rośnie. Skuteczność metody KMDD® potwierdza­ją liczne bada­nia, zaś jej wysoką jakość zapew­nia restryk­cyjny pro­ces cer­ty­fikacji użytkown­ików i nauczy­cieli metody, który nad­zoru­je sam prof. Georg Lind.


Mał­gorza­ta Steć – Adi­unkt w Akademii Igna­tianum, wykład­ow­ca w Insty­tu­cie Psy­chologii UJ w Krakowie; dok­tor filo­zofii, etyk, psy­cholog i nauczy­ciel. Zaj­mu­je się sty­mu­lacją kom­pe­tencji moral­nej i roz­wo­ju moral­nego. Obec­nie bierze udzi­ał w pro­ce­sie cer­ty­fikacji na nauczy­ciela Kon­stanck­iej Metody Dyskusji nad Dyle­matem (KMDD®). W wol­nych chwilach upraw­ia wspinaczkę skalną.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.
W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.
< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Fot.: © Myst

 

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy