Etyka Filozofia polityki Filozofia w szkole

Marcin Kostyra: Gorące krzesło – poznajcie sprawiedliwość – scenariusz lekcji etyki i filozofii

Prezentujemy scenariusz lekcji etyki i filozofii z elementami dramy, przeznaczony dla uczniów szkół średnich . Jeśli chcecie zaangażować podopiecznych jednocześnie intelektualnie, emocjonalnie oraz ruchowo, to zapraszamy do skorzystania z tej metody. Schemat scenariusza można zastosować do wielu pojęć filozoficznych.

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Czas trwania:

90 min. + 45 min. na wykład

Pomoce:

kart­ka papieru dla każdego ucz­nia, kolorowe kred­ki, tabli­ca, kre­da (lub flipchart, fla­mas­try)

Cele lekcji

Uczeń:

  • zas­tanaw­ia się nad tym, czym jest spraw­iedli­wość,
  • iden­ty­fiku­je poję­cie spraw­iedli­woś­ci w codzi­en­nych sytu­ac­jach życiowych,
  • tworzy definicję spraw­iedli­woś­ci,
  • rozwi­ja kom­pe­tenc­je społeczne w obszarze anal­izy zjawisk społecznych,
  • poda­je zas­tosowanie spraw­iedli­woś­ci w prak­tyce,
  • for­mułu­je, porząd­ku­je i wartoś­ci­u­je argu­men­ty, uza­sad­ni­a­jąc swo­je stanowisko,
  • prezen­tu­je spraw­iedli­wość poprzez dramę.

Metody

  • prob­lematy­zowanie,
  • burza mózgów,
  • dra­ma.

Kluczowe pojęcia

spraw­iedli­wość, ucz­ci­wość.

Przebieg lekcji

Pow­i­tanie i wprowadze­nie do lekcji.

1. Rozgrzewka aktywizująca

a. Spac­er ener­gety­czny

Nauczy­ciel prosi uczniów o to, by wstali i chodzili w swo­bod­nym tem­pie po klasie. Swo­bodne tem­po ma wartość 5 w 10-stop­niowej skali. Wszys­tkie powyżej 5 są tem­pem szyb­szym, poniżej 5 – wol­niejszym.

Uwa­ga dla prowadzącego: Nauczy­ciel zmienia szy­bkość porusza­nia się, najpierw na niższe, następ­nie na wyższe wartoś­ci. Zwraca uwagę na bez­pieczeńst­wo porusza­ją­cych się po klasie.

Czas na to ćwicze­nie: 3 min.

b. Toczą­ca się opowieść

Uczniowie siedzą w kręgu. Zadanie pole­ga na tym, by kole­jny uczeń improw­iz­ował opowieść, która jest kon­tynu­acją wypowiedzi poprzed­niej oso­by. Zaczy­na nauczy­ciel na przykład od słów: idąc warsza­wską ulicą o półno­cy…, będąc na wakac­jach nad morzem… etc.

Czas na to ćwicze­nie: 4–5 min.

Uwa­ga dla prowadzącego: Roz­grzewka jest bard­zo ważnym ele­mentem lekcji. Od tego, czy uczniowie będą dobrze baw­ić się pod­czas roz­grzew­ki, zależy dal­sza część lekcji. Roz­grzewka ma na celu wpraw­ie­nie uczniów w odpowied­ni nas­trój.

2. Burza mózgów

Co to jest i z czym ci się kojarzy spraw­iedli­wość? Wszys­tkie sko­jarzenia nauczy­ciel zapisu­je na tabl­i­cy.

Czas na to ćwicze­nie: 5 min.

3. Narysuj sprawiedliwość

Nauczy­ciel roz­da­je papi­er i kred­ki. Zadanie dla ucz­nia pole­ga na narysowa­niu w sposób sym­bol­iczny lub real­ny spraw­iedli­woś­ci. Po skończe­niu rysowa­nia uczniowie kładą przed sobą rysun­ki. Jeśli gru­pa jest nielicz­na, moż­na poprosić o krót­ki opis swoich prac.

Czas na to ćwicze­nie: 10 min.

4. Pomnik

Nauczy­ciel dzieli grupę na 4-osobowe pod­grupy. Następ­nie uczniowie proszeni są o stworze­nie ze swoich ciał pom­ni­ka przed­staw­ia­jącego spraw­iedli­wość. Jeśli uczniowie będą mieli prob­lem z ale­go­rycznym pom­nikiem, moż­na zmienić polece­nie na pokazanie „klat­ki stop”, w której będzie ukazana ich wiz­ual­iza­c­ja spraw­iedli­woś­ci.

Czas na ten etap: 5 min.

Następ­nie każ­da z pod­grup w cen­tral­nym miejs­cu pokazu­je swój pom­nik. Resz­ta uczniów inter­pre­tu­je prezen­towaną fig­urę. Po wycz­er­pa­niu pomysłów obser­wa­torów autorzy komen­tu­ją to, co usłyszeli, i opowiada­ją o swoim pomyśle.

Czas na ćwicze­nie − w zależnoś­ci od licz­by pod­grup prezen­tu­ją­cych. Uczniowie muszą mieć swo­bod­ny czas na inter­pre­tację i na opowiadanie o swo­jej kon­cepcji spraw­iedli­woś­ci, moż­na założyć, że to będzie 15 min.

5. Gorące krzesło

Nauczy­ciel zaprasza jed­nego z uczniów do współpra­cy i prosi go o wcie­le­nie się w „spraw­iedli­wość”. Uczeń-spraw­iedli­wość sia­da na „gorą­cym krześle”, a resz­ta uczniów prowadzi wywiad ze sper­son­ifikowaną „spraw­iedli­woś­cią”. W instrukcji należy podać, że masz myśleć i mówić jak­byś był spraw­iedli­woś­cią. Resz­cie klasy nauczy­ciel ozna­jmia: „Przed Wami wyjątkowy gość, gość jakiego być może nigdy nie spotkaliś­cie i być może nie spotka­cie. Przy­wita­jmy w naszych pro­gach spraw­iedli­wość”. Zaprasza goś­cia na hon­orowe miejsce. Nauczy­ciel do uczniów: „Może­cie zadać tylko cztery pyta­nia nasze­mu goś­ciowi, dlat­ego nie zmar­nu­j­cie okazji na zadawanie błahych pytań. Pyta­j­cie o to, co jest naprawdę ważne”. Nauczy­ciel moderu­je, aby pyta­nia były w tema­cie, i pil­nu­je, by uczeń na „gorą­cym krześle” odpowiadał w pier­wszej oso­bie. Należy też pil­nować, by padły cztery pyta­nia, chy­ba że uczniowie będą mieli ważne pyta­nia i „gość” zgodzi się na nie odpowiedzieć.

Jeśli uczniowie mają trud­noś­ci ze sfor­mułowaniem pytań, nauczy­ciel może pomóc: Do czego jesteś potrzeb­na ludziom? Czy jesteś tym samym, co ucz­ci­wość? Co się dzieje, jeśli cię nie ma? Czym różnisz się od zem­sty? Czym różnisz się od równoś­ci?

Uwa­ga: ważne, aby uczeń gra­ją­cy spraw­iedli­wość został wyprowad­zony z roli. Najproś­ciej jest zapy­tać go, jak się nazy­wa, jeśli odpowie „spraw­iedli­wość”, należy poprosić go o podanie włas­nego imienia.

Czas na ten etap: 10 min.

6. Rozmowa podsumowująca

W kręgu.

Pyta­nia do ucz­nia w roli: Jakie pytanie było dla ciebie trudne? Co cię zaskoczyło?

Pyta­nia od resz­ty klasy: Co cię zaskoczyło? Co było dla ciebie ciekawe? Co wyno­sisz z lekcji?

Czas na ten etap: 5–10 min.

7. Wykład

Nauczy­ciel przed­staw­ia skró­towo kon­cepcję spraw­iedli­woś­ci, np. u Pla­tona, Arys­tote­le­sa, Tomasza z Akwinu, K. Mark­sa, J. Rawl­sa lub in.

Czas na ten etap: 30 min.

8. Podsumowanie lekcji

Rund­ka koń­cowa:

  • Czego dowiedziałaś/eś się z lekcji?
  • Czy coś cię zaskoczyło?

Czas na ten etap: 10 min.

Uwa­ga dla nauczy­ciela:
Kon­spekt ten ma uni­w­er­sal­ną struk­turę, doskonale sprawdza się przy takich tem­at­ach jak: miłość, wol­ność, przy­jaźń, sza­cunek, wiara etc.


Autor zdję­cia: zwiebackess­er


Marcin Kostyra – W 2006 ukończył filo­zofię na Uni­w­er­syte­cie Marii Curie Skłodowskiej w Lublin­ie. Następ­nie w ramach studiów pody­plo­mowych stu­diował ped­a­gogikę resoc­jal­iza­cyjną i arteter­apię. Ukończył Szkołę Tren­erów Dramy. Pracu­je w Młodzieżowym Ośrod­ku Wychowaw­czym w Warsza­w­ie jako wychowaw­ca i nauczy­ciel ety­ki. Jest też nauczy­cielem ety­ki i filo­zofii w liceum. Pisze i reży­seru­je sztu­ki dla Teatru Moral­nego Niepoko­ju. Od 1994 trenu­je sztu­ki wal­ki, posi­a­da czarny pas w tang soo do i kick­boxin­gu.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy