Gdańsk Kluby „Filozofuj!” Spotkanie

Relacja z 4. spotkania Klubu „Filozofuj!” w Gdańsku: wolna wola – wokół nr. 8 „Filozofuj!”

Gdańsk filozofuje! Już po raz czwarty mieszkańcy tego miasta udowodnili, że cenią sobie refleksję nad fundamentalnymi zagadnieniami dotyczącymi człowieka i świata. Na debacie pt. „Wolna wola – czy to Ty decydujesz?”, zorganizowanej 28 czerwca w Europejskim Centrum Solidarności, zjawiło się prawie sto osób! Do przedstawienia poglądów na temat wolnej woli zaproszono dwóch specjalistów z tej dziedziny – prof. dr. hab. Stanisława Judyckiego z Uniwersytetu Gdańskiego oraz dr. hab. Roberta Poczobuta, profesora Uniwersytetu w Białymstoku. Spotkanie poprowadziła Celina Głogowska – koordynatorka debat organizowanych przez „Filozofuj!”, natomiast gości przywitał dr Jacek Kołtan kierujący Wydziałem Myśli Społecznej w Europejskim Centrum Solidarności.

Najnowszy numer: Zrozumieć emocje

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Nume­ry dru­ko­wa­ne moż­na zamó­wić onli­ne > tutaj. Pre­nu­me­ra­tę na rok 2017 moż­na zamó­wić > tutaj.

Magazyn można też nabyć od 4 sierpnia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. > tutaj.

Aby dobro­wol­nie WESPRZEĆ naszą ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą, klik­nij „TUTAJ”.

Pro­fe­sor Sta­ni­sław Judyc­ki pod­czas kil­ku­na­sto­mi­nu­to­we­go wystą­pie­nia zwró­cił uwa­gę na kil­ka meta­fi­zycz­nych kwe­stii, któ­re spra­wia­ją trud­ność w jed­no­znacz­nym sfor­mu­ło­wa­niu sta­no­wi­ska na temat ist­nie­nia bądź nie­ist­nie­nia wol­nej woli. Po pierw­sze, o wol­nej woli nie powin­no mówić się jedy­nie w kon­tek­ście nie­za­leż­no­ści od zewnętrz­nych lub wewnętrz­nych bodź­ców deter­mi­nu­ją­cych ludz­kie decy­zje. Wol­na wola (jeże­li ist­nie­je) jest rów­nież zdol­no­ścią do samo­dziel­ne­go gene­ro­wa­nia skut­ków tych decy­zji, a więc tak­że do świa­do­mej auto­de­ter­mi­na­cji. Po dru­gie, aby mówić o ist­nie­niu wol­nej woli nale­ży odwo­łać się do poję­cia świa­do­mo­ści. Tyl­ko świa­do­ma isto­ta, zdol­na do reflek­sji, odróż­nia­nia war­to­ści od ich prze­ci­wieństw, a tak­że zdol­na do sta­wia­nia sobie celów, jest w sta­nie podej­mo­wać auto­no­micz­ne decy­zje i brać za nie odpo­wie­dzial­ność. Pro­fe­sor zwró­cił rów­nież uwa­gę na obec­ną w świe­cie filo­zo­ficz­nym dys­ku­sję sta­ra­ją­cą się pogo­dzić wol­ną wolę z atry­bu­ta­mi oso­bo­wo rozu­mia­ne­go Boga (taki­mi jak boska wszech­wie­dza, wszech­moc i dobroć). Na koniec przy­znał, że nie dys­po­nu­je­my argu­men­tem, któ­ry mógł­by udo­wod­nić ist­nie­nie wol­nej woli i roz­strzy­gnąć spór mię­dzy deter­mi­ni­sta­mi a inde­ter­mi­ni­sta­mi. Akty poświę­ce­nia lub rady­kal­ne­go zła, jakie zna histo­ria, a tak­że nasze oso­bi­ste doświad­cze­nie wol­no­ści decy­do­wa­nia, mogą świad­czyć na korzyść posia­da­nej przez ludzi auto­no­mii wyboru.


Fot. Justy­na Wasiniewska


Pro­fe­sor Robert Poczo­but skła­niał się ku natu­ra­li­stycz­nej per­spek­ty­wie w wyja­śnia­niu kwe­stii wol­nej woli, sil­nie zako­rze­nio­nej w dorob­ku współ­cze­snych nauk przy­rod­ni­czych. Jak przy­znał, sta­no­wi­sko natu­ra­li­stycz­ne przyj­mu­je ist­nie­nie aktów woli­tyw­nych, ale uza­leż­nia je cał­ko­wi­cie od pro­ce­sów zacho­dzą­cych w ludz­kim mózgu. Dla­te­go też wol­ną wolę pro­fe­sor zde­fi­nio­wał jako zdol­ność do świa­do­me­go kon­tro­lo­wa­nia wła­snych zacho­wań, przy czym świa­do­mość okre­ślał jako sieć powią­zań neu­ro­no­wych, odpo­wie­dzial­nych za pro­ce­sy myślo­we. Pro­fe­sor przed­sta­wił wie­le barw­nych i cie­ka­wych przy­kła­dów z życia codzien­ne­go, kie­dy spraw­cy mor­derstw nie pono­si­li odpo­wie­dzial­no­ści za swo­je zbrod­nie, ze wzglę­du na cho­ro­by mózgu, któ­re wpły­wa­ły na osła­bie­nie zdol­no­ści do świa­do­me­go kon­tro­lo­wa­nia przez nich swo­ich czy­nów. Na pod­sta­wie wie­lu takich przy­pad­ków moż­na wnio­sko­wać, że to, co zwy­kli­śmy okre­ślać mia­nem wol­nej woli, jest efek­tem pro­ce­sów mózgo­wych, któ­re deter­mi­nu­ją nasz wybór. Czy wobec tego jeste­śmy bez­po­śred­ni­mi auto­ra­mi naszych decy­zji? Zda­niem pro­fe­so­ra z Bia­łe­go­sto­ku nie ma sen­su dystan­so­wać wewnętrz­nej sfe­ry czło­wie­ka od efek­tów pra­cy jego umy­słu (tym samym wyra­ził tak­że swój pogląd na temat mind–body pro­blem, sil­nie obec­ne­go spo­ru w filo­zo­fii od cza­sów Kar­te­zju­sza). W trak­cie dys­ku­sji z pro­fe­so­rem Judyc­kim, pro­fe­sor Poczo­but wyja­śnił rów­nież, że w obli­czu roz­wo­ju nauk przy­rod­ni­czych, zagad­nie­nia filo­zo­ficz­ne nie powin­ny być roz­strzy­ga­ne bez wzię­cia pod uwa­gę rezul­ta­tów naj­now­szych badań cho­ciaż­by z dzie­dzi­ny neu­ro­bio­lo­gii czy neuropsychologii. 

W deba­cie aktyw­ny udział wzię­ła tak­że publicz­ność, komen­tu­jąc i zada­jąc pyta­nia. Pomi­mo tego, że spo­tka­nie trwa­ło dwie godzi­ny, po jego zakoń­cze­niu dało się odczuć nie­do­syt, obec­ny zawsze przy pró­bach ana­li­zy tak bar­dzo skom­pli­ko­wa­nej kwe­stii, jaką jest wol­na wola. 

Zachę­ca­my do obej­rze­nia lub wysłu­cha­nia całej deba­ty, dostęp­nej w naszym ser­wi­sie, do oso­bi­stej reflek­sji oraz do uczest­nic­twa w kolej­nych spo­tka­niach orga­ni­zo­wa­nych wokół następ­nych nume­rów maga­zy­nu „Filo­zo­fuj!”.

Nata­lia Marcinowska


Rela­cję ze spo­tka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Szcze­gól­ne podzię­ko­wa­nia dla:

  • Gości spe­cjal­nych – prof. Sta­ni­sła­wa Judyc­kie­goprof. Rober­ta Poczo­bu­ta,
  • licz­nie zgro­ma­dzo­nej Publiczność,
  • Euro­pej­skie­go Cen­trum Soli­dar­no­ści — szcze­gól­nie dr. Jac­ka Koł­ta­na, Kuby KuflaMacie­ja Has­se.
  • hono­ro­we­go patro­na – Pre­zy­den­ta Mia­sta Gdańsk,
  • patro­nów: Rady Mia­sta, Radia Gdańsk, por­ta­lu trojmiasto.pl, Radia Mors,
  • part­ne­rów: !go troj­mia­sto — szcze­gól­nie p. Prze­my­sła­wa Kowal­skie­go, Woje­wódz­kiej i Miej­skiej Biblio­te­ki Publicz­nej w Gdańsku,
  • Wojt­ka Czap­kow­skie­go, Mar­ci­na Klo­ca, Izy Lewan­dow­skiej, Nata­lii Mar­ci­now­skiej i Moni­ki Zie­liń­skiej – za akcję promocyjną,
  • Jar­ka Dal­ke, dr. Artu­ra Szut­ty, jesz­cze raz dla Nata­lii i Wojt­ka 😉 – za pomoc w trak­cie spotkania,
  • Justy­nie Wasi­niew­skiej – za naj­pięk­niej­sze zdję­cia na świecie.

Dzię­ku­je­my wszyst­kim, któ­rzy w jaki­kol­wiek spo­sób nas wspar­li. Spo­tka­nie nie odby­ło­by się w takiej posta­ci bez Waszej pomocy.

Pod­czas spo­tka­nia moż­na było kupić egz. „Filo­zo­fuj!” w pro­mo­cyj­nej cenie.


Zachę­ca­my do obej­rze­nia rela­cji wideo ze spotkania.


Zob. relacje z innych spotkań Klubów „Filozofuj!”!


W dys­ku­sji wzię­li udział:

Prof. dr hab. Sta­ni­sław Judyc­ki – Pro­fe­sor filo­zo­fii, kie­row­nik Zakła­du Meta­fi­zy­ki i Filo­zo­fii Reli­gii Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go. Zaj­mu­je się epi­ste­mo­lo­gią, filo­zo­fią reli­gii i histo­rią filo­zo­fii współ­cze­snej. Wię­cej infor­ma­cji > tutaj.

 

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Dr hab. Robert Poczo­but, prof. UwBKie­row­nik Zakła­du Epi­ste­mo­lo­gii i Kogni­ty­wi­sty­ki w Insty­tu­cie Socjo­lo­gii i Kogni­ty­wi­sty­ki UwB. Absol­went KUL (1993). W latach 1993–1999 asy­stent, a następ­nie adiunkt w Zakła­dzie Logi­ki i Meto­do­lo­gii Nauk UMCS. Od roku 2000 pra­cu­je na Uni­wer­sy­te­cie w Bia­łym­sto­ku. Sty­pen­dy­sta Fun­da­cji na Rzecz Nauki Pol­skiej (2003), lau­re­at Nagro­dy im. Tade­usza Kotar­biń­skie­go (2001). Czło­nek zarzą­du Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Kogni­ty­wi­stycz­ne­go. Opu­bli­ko­wał czte­ry książ­ki oraz kil­ka­dzie­siąt arty­ku­łów z filo­zo­fii logi­ki, onto­lo­gii, filo­zo­fii umy­słu i filo­zo­fii kogni­ty­wi­sty­ki. Za pra­cę Mię­dzy reduk­cją a emer­gen­cją. Spór o miej­sce umy­słu w świe­cie fizycz­ny­mi (2009) uzy­skał wyróż­nie­nie Fun­da­cji na Rzecz Nauki Pol­skiej. Redak­tor i współ­re­dak­tor (z Mar­ci­nem Mił­kow­skim) licz­nych prac zbio­ro­wych – m.in. Ana­li­tycz­na meta­fi­zy­ka umy­słu. Naj­now­sze kon­tro­wer­sje (2008), Prze­wod­nik po filo­zo­fii umy­słu (2012), a tak­że kogni­ty­wi­stycz­ne­go nume­ru (pt. Cogni­ti­ve Sys­tems) cza­so­pi­sma „Stu­dies in Logic, Gram­mar and Rhe­to­ric” (2015, wspól­nie z Witol­dem Hen­slem). Przy­go­to­wu­je do dru­ku książ­kę Kogni­ty­wi­stycz­ne teo­rie jaź­ni. Aktu­al­ne zain­te­re­so­wa­nia: inter­dy­scy­pli­nar­ne pro­gra­my badaw­cze, filo­zo­fia w kogni­ty­wi­sty­ce, natu­ra jaź­ni, rela­cja mię­dzy świa­do­my­mi i nie­świa­do­my­mi pro­ce­sa­mi poznaw­czy­mi, neu­ro­ety­ka. Wię­cej infor­ma­cji > tutaj.

Spo­tka­nie popro­wa­dzi­ła Celi­na Gło­gow­ska z redak­cji „Filo­zo­fuj!”.


Szczególne podziękowania kierujemy do Europejskiego Centrum Solidarności za współorganizowanie spotkania.

ECS


Patro­ni

go_trojmiastowmbpradioMorsRG logo na bialym trojmiastopl-logo

PHon_PMG_PA

www.gdansk.pl

rada-miasta-gdansk

Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo two­rzo­ne nie­for­mal­ne gru­py współ­pra­cow­ni­ków i sym­pa­ty­ków cza­so­pi­sma „Filo­zo­fuj!”, orga­ni­zu­ją­ce w swo­ich miej­sco­wo­ściach impre­zy (np. kon­fe­ren­cje, spo­tka­nia dys­ku­syj­ne lub pro­mo­cyj­ne) popu­la­ry­zu­ją­ce filo­zo­fię pod patro­na­tem Redak­cji „Filo­zo­fuj!”. Wię­cej infor­ma­cji > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.

 

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wes­przeć tę ini­cja­ty­wę dowol­ną kwo­tą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakład­ki WSPARCIE na naszej stro­nie, kli­ka­jąc poniż­szy link. Klik: Chcę wes­przeć „Filo­zo­fuj!”

Polecamy