Gdańsk Kluby „Filozofuj!” Spotkanie

Relacja z 4. spotkania Klubu „Filozofuj!” w Gdańsku: wolna wola – wokół nr. 8 „Filozofuj!”

Gdańsk filozofuje! Już po raz czwarty mieszkańcy tego miasta udowodnili, że cenią sobie refleksję nad fundamentalnymi zagadnieniami dotyczącymi człowieka i świata. Na debacie pt. „Wolna wola – czy to Ty decydujesz?”, zorganizowanej 28 czerwca w Europejskim Centrum Solidarności, zjawiło się prawie sto osób! Do przedstawienia poglądów na temat wolnej woli zaproszono dwóch specjalistów z tej dziedziny – prof. dr. hab. Stanisława Judyckiego z Uniwersytetu Gdańskiego oraz dr. hab. Roberta Poczobuta, profesora Uniwersytetu w Białymstoku. Spotkanie poprowadziła Celina Głogowska – koordynatorka debat organizowanych przez „Filozofuj!”, natomiast gości przywitał dr Jacek Kołtan kierujący Wydziałem Myśli Społecznej w Europejskim Centrum Solidarności.

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Pro­fe­sor Stanisław Judy­c­ki pod­czas kilku­nas­tomin­u­towego wys­tąpi­enia zwró­cił uwagę na kil­ka metafizy­cznych kwestii, które spraw­ia­ją trud­ność w jed­noz­nacznym sfor­mułowa­niu stanowiska na tem­at ist­nienia bądź nieist­nienia wol­nej woli. Po pier­wsze, o wol­nej woli nie powin­no mówić się jedynie w kon­tekś­cie nieza­leżnoś­ci od zewnętrznych lub wewnętrznych bodźców deter­min­u­ją­cych ludzkie decyz­je. Wol­na wola (jeżeli ist­nieje) jest również zdol­noś­cią do samodziel­nego gen­erowa­nia skutków tych decyzji, a więc także do świadomej autode­ter­mi­nacji. Po drugie, aby mówić o ist­nie­niu wol­nej woli należy odwołać się do poję­cia świado­moś­ci. Tylko świado­ma isto­ta, zdol­na do reflek­sji, odróż­ni­a­nia wartoś­ci od ich prze­ci­wieństw, a także zdol­na do staw­ia­nia sobie celów, jest w stanie pode­j­mować auto­nom­iczne decyz­je i brać za nie odpowiedzial­ność. Pro­fe­sor zwró­cił również uwagę na obec­ną w świecie filo­zoficznym dyskusję stara­jącą się pogodz­ić wol­ną wolę z atrybu­ta­mi osobowo rozu­mi­anego Boga (taki­mi jak boska wszech­wiedza, wszech­moc i dobroć). Na koniec przyz­nał, że nie dys­ponu­je­my argu­mentem, który mógł­by udowod­nić ist­nie­nie wol­nej woli i rozstrzygnąć spór między deter­min­ista­mi a inde­ter­min­ista­mi. Akty poświęce­nia lub radykalnego zła, jakie zna his­to­ria, a także nasze oso­biste doświad­cze­nie wol­noś­ci decy­dowa­nia, mogą świad­czyć na korzyść posi­adanej przez ludzi autonomii wyboru.


Fot. Justy­na Wasiniews­ka


Pro­fe­sor Robert Poc­zobut skła­ni­ał się ku nat­u­ral­isty­cznej per­spek­ty­wie w wyjaś­ni­a­n­iu kwestii wol­nej woli, sil­nie zako­rzenionej w dorobku współczes­nych nauk przy­rod­niczych. Jak przyz­nał, stanowisko nat­u­ral­isty­czne przyj­mu­je ist­nie­nie aktów woli­ty­wnych, ale uza­leż­nia je całkowicie od pro­cesów zachodzą­cych w ludzkim mózgu. Dlat­ego też wol­ną wolę pro­fe­sor zdefin­iował jako zdol­ność do świadomego kon­trolowa­nia włas­nych zachowań, przy czym świado­mość określał jako sieć pow­iązań neu­ronowych, odpowiedzial­nych za pro­cesy myślowe. Pro­fe­sor przed­staw­ił wiele bar­wnych i ciekawych przykładów z życia codzi­en­nego, kiedy spraw­cy morder­stw nie ponosili odpowiedzial­noś­ci za swo­je zbrod­nie, ze wzglę­du na choro­by mózgu, które wpły­wały na osła­bi­e­nie zdol­noś­ci do świadomego kon­trolowa­nia przez nich swoich czynów. Na pod­staw­ie wielu takich przy­pad­ków moż­na wnioskować, że to, co zwyk­liśmy określać mianem wol­nej woli, jest efek­tem pro­cesów móz­gowych, które deter­min­u­ją nasz wybór. Czy wobec tego jesteśmy bezpośred­ni­mi autora­mi naszych decyzji? Zdaniem pro­fe­so­ra z Białegos­toku nie ma sen­su dys­tan­sować wewnętrznej sfery człowieka od efek­tów pra­cy jego umysłu (tym samym wyraz­ił także swój pogląd na tem­at mind–body prob­lem, sil­nie obec­nego sporu w filo­zofii od cza­sów Kartezjusza). W trak­cie dyskusji z pro­fe­sorem Judy­ckim, pro­fe­sor Poc­zobut wyjaśnił również, że w obliczu roz­wo­ju nauk przy­rod­niczych, zagad­nienia filo­zoficzne nie powin­ny być rozstrzy­gane bez wzię­cia pod uwagę rezul­tatów najnowszych badań cho­ci­aż­by z dziedziny neu­ro­bi­ologii czy neu­ropsy­chologii.

W deba­cie akty­wny udzi­ał wzięła także pub­liczność, komen­tu­jąc i zada­jąc pyta­nia. Pomi­mo tego, że spotkanie trwało dwie godziny, po jego zakończe­niu dało się odczuć niedosyt, obec­ny zawsze przy próbach anal­izy tak bard­zo skom­p­likowanej kwestii, jaką jest wol­na wola.

Zachę­camy do obe­jrzenia lub wysłucha­nia całej debaty, dostęp­nej w naszym ser­wisie, do oso­bis­tej reflek­sji oraz do uczest­nict­wa w kole­jnych spotka­ni­ach orga­ni­zowanych wokół następ­nych numerów mag­a­zynu „Filo­zo­fuj!”.

Natalia Mar­ci­nows­ka


Relację ze spotka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Szczególne podz­iękowa­nia dla:

  • Goś­ci spec­jal­nych – prof. Stanisława Judy­ck­iegoprof. Rober­ta Poc­zobu­ta,
  • licznie zgro­mad­zonej Pub­liczność,
  • Europe­jskiego Cen­trum Sol­i­darnoś­ci — szczegól­nie dr. Jac­ka Koł­tana, Kuby KuflaMacie­ja Has­se.
  • hon­orowego patrona – Prezy­den­ta Mias­ta Gdańsk,
  • patronów: Rady Mias­ta, Radia Gdańsk, por­talu trojmiasto.pl, Radia Mors,
  • part­nerów: !go tro­jmi­as­to — szczegól­nie p. Prze­mysława Kowal­skiego, Wojew­ódzkiej i Miejskiej Bib­liote­ki Pub­licznej w Gdańsku,
  • Wojt­ka Czap­kowskiego, Marci­na Klo­ca, Izy Lewandowskiej, Natalii Mar­ci­nowskiej i Moni­ki Zielińskiej – za akcję pro­mo­cyjną,
  • Jar­ka Dalke, dr. Artu­ra Szut­ty, jeszcze raz dla Natalii i Wojt­ka 😉 – za pomoc w trak­cie spotka­nia,
  • Justynie Wasiniewskiej – za najpiękniejsze zdję­cia na świecie.

Dzięku­je­my wszys­tkim, którzy w jakikol­wiek sposób nas wspar­li. Spotkanie nie odbyło­by się w takiej postaci bez Waszej pomo­cy.

Pod­czas spotka­nia moż­na było kupić egz. „Filo­zo­fuj!” w pro­mo­cyjnej cenie.


Zachę­camy do obe­jrzenia relacji wideo ze spotka­nia.


Zob. relacje z innych spotkań Klubów „Filozofuj!”!


W dyskusji wzięli udzi­ał:

Prof. dr hab. Stanisław Judy­c­ki – Pro­fe­sor filo­zofii, kierown­ik Zakładu Metafizy­ki i Filo­zofii Religii Uni­w­er­syte­tu Gdańskiego. Zaj­mu­je się epis­te­mologią, filo­zofią religii i his­torią filo­zofii współczes­nej. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

 

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Dr hab. Robert Poc­zobut, prof. UwBKierown­ik Zakładu Epis­te­mologii i Kog­ni­ty­wisty­ki w Insty­tu­cie Socjologii i Kog­ni­ty­wisty­ki UwB. Absol­went KUL (1993). W lat­ach 1993–1999 asys­tent, a następ­nie adi­unkt w Zakładzie Logi­ki i Metodologii Nauk UMCS. Od roku 2000 pracu­je na Uni­w­er­syte­cie w Białym­stoku. Stype­ndys­ta Fun­dacji na Rzecz Nau­ki Pol­skiej (2003), lau­re­at Nagrody im. Tadeusza Kotar­bińskiego (2001). Członek zarzą­du Pol­skiego Towarzyst­wa Kog­ni­ty­wisty­cznego. Opub­likował cztery książ­ki oraz kilka­dziesiąt artykułów z filo­zofii logi­ki, ontologii, filo­zofii umysłu i filo­zofii kog­ni­ty­wisty­ki. Za pracę Między redukcją a emer­gencją. Spór o miejsce umysłu w świecie fizy­czny­mi (2009) uzyskał wyróżnie­nie Fun­dacji na Rzecz Nau­ki Pol­skiej. Redak­tor i współredak­tor (z Marcin­em Miłkowskim) licznych prac zbiorowych – m.in. Anal­i­ty­cz­na metafizy­ka umysłu. Najnowsze kon­trow­er­sje (2008), Prze­wod­nik po filo­zofii umysłu (2012), a także kog­ni­ty­wisty­cznego numeru (pt. Cog­ni­tive Sys­tems) cza­sopis­ma „Stud­ies in Log­ic, Gram­mar and Rhetoric” (2015, wspól­nie z Witol­dem Henslem). Przy­go­towu­je do druku książkę Kog­ni­ty­wisty­czne teorie jaźni. Aktu­alne zain­tere­sowa­nia: inter­dyscy­pli­narne pro­gramy badaw­cze, filo­zofia w kog­ni­ty­wistyce, natu­ra jaźni, relac­ja między świadomy­mi i nieświadomy­mi proce­sa­mi poz­naw­czy­mi, neu­roe­ty­ka. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

Spotkanie poprowadz­iła Celi­na Gło­gows­ka z redakcji „Filo­zo­fuj!”.


Szczególne podziękowania kierujemy do Europejskiego Centrum Solidarności za współorganizowanie spotkania.

ECS


Patroni

go_trojmiastowmbpradioMorsRG logo na bialym trojmiastopl-logo

PHon_PMG_PA

www.gdansk.pl

rada-miasta-gdansk

Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo twor­zone niefor­malne grupy współpra­cown­ików i sym­pa­tyków cza­sopis­ma „Filo­zo­fuj!”, orga­nizu­jące w swoich miejs­cowoś­ci­ach imprezy (np. kon­fer­enc­je, spotka­nia dyskusyjne lub pro­mo­cyjne) pop­u­laryzu­jące filo­zofię pod patronatem Redakcji „Filo­zo­fuj!”. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.

 

Send­ing
User Review
0 (0 votes)
Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy