Filozofia kultury Kluby „Filozofuj!” Warszawa

Relacja z pierwszego spotkania Klubu „Filozofuj!” w Warszawie pt. „Kultura? A cóż to takiego?”

19 grudnia 2016 roku odbyło się pierwsze spotkanie Klubu „Filozofuj!” w Warszawie. Poświęcone było zagadnieniom stanowiącym temat przewodni jedenastego numeru „Filozofuj!” – kulturze, jej przemianom oraz relacjom międzykulturowym. Gośćmi specjalnymi spotkania byli: prof. Jacek Hołówka oraz prof. Robert Piłat.

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Numer o kulturze można czytać lub pobrać > tutaj.


Czym jest kul­tura? Jakie są jej relac­je z filo­zofią? Czy możli­wy jest dia­log międzykul­tur­owy? – na te pyta­nia zaproszeni goś­cie próbowali odpowiedzieć w pier­wszej częś­ci spotka­nia, zaś w drugiej jego częś­ci odbyła się dyskus­ja z pub­licznoś­cią, za punkt wyjś­cia mają­ca wcześniejsze rozważa­nia.

Dyskusję rozpoczął prof. Piłat, który, odpowiada­jąc na pytanie o istotę kul­tu­ry, naw­iązał do słów Matthew Arnol­da: „Kul­tura to najlep­sze, co ludzie stworzyli” i zwró­cił uwagę, iż samo zrozu­mie­nie znaczenia tego zda­nia już wyma­ga uczest­nict­wa w kul­turze. Bez określonego rozu­mienia kul­tu­ry nie wiedzielibyśmy, co właś­ci­wie znaczy „najlep­sze” czy też „stworzyć”. Taka sytu­ac­ja powodu­je liczne paradoksy. Prof. Piłat, poda­jąc ich przykłady, wskazał m. in. na sposo­by ksz­tał­towa­nia się relacji między „starym” a „nowym” w kul­turze, wykraczanie bytów kul­tu­ry poza świat fizy­czny czy też świado­mość dzi­ała­nia twór­czego. Jed­nak z drugiej strony zanik świadomej reflek­sji nad kre­owaniem kul­tu­ry prowadzi do jej upad­ku. Kon­kluzją wypowiedzi prof. Piła­ta było stwierdze­nie o bezrad­noś­ci kul­tu­ry w defin­iowa­niu samej siebie.

Prof. Hołówka zauważył, że kul­turę moż­na rozu­mieć w sposób bardziej try­wial­ny. Zdaniem filo­zo­fa powin­niśmy patrzeć na różno­rakie cywiliza­c­je tak, jak czynią to przy­rod­ni­cy – badać ich funkcjon­al­ność, pro­cesy w nich zachodzące, ich otwartość, elasty­czność czy warun­ki roz­wo­ju. Nie należy sprowadzać kul­tur do norm moral­nych, opła­cal­noś­ci eko­nom­icznej czy siły mil­i­tarnej i oce­ni­ać ich pod tym wzglę­dem, porównu­jąc ze sobą. Taka redukc­ja powodu­je bowiem uznanie jed­nych kul­tur za lep­sze od innych. Jedyne kry­teri­um oce­ny kul­tu­ry może stanow­ić jej sto­sunek do okru­cieńst­wa. Oce­na taka nie jest wartoś­ciowaniem, gdyż żad­na kul­tura na przestrzeni wieków nie glo­ry­fikowała w sposób bezpośred­ni okru­cieńst­wa. Jest więc ono po pros­tu sprzeczne z ludzką naturą.


_DSC4106
_DSC4134
_DSC4112
_DSC4070
_DSC4129
_DSC4066
_DSC4084
_DSC4069
_DSC4114
_DSC4117
_DSC4126
_DSC4122
_DSC4132
_DSC4148
_DSC4152

Fot. Marcin Będ­kows­ki


W kul­turze, zdaniem prof. Piła­ta, ist­nieją dwa nur­ty: nurt spon­tan­icznego tworzenia oraz nurt autoe­walu­acji, samokry­ty­cyz­mu. Są one częś­cią tej samej cywiliza­cji. Bez autore­flek­sji kul­tura była­by jedynie ekspresją ludzkiej inteligencji. Podle­ga ona jed­nak nieustan­nemu „samo­prze­siewa­niu” – szu­ka czegoś wyższego, lep­szego, czegoś doskon­ałego. Prof. Piłat wskazał tu na tran­scen­dentne źródła kul­tu­ry.

Spotkanie zakończyło się próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, czym jest dia­log międzykul­tur­owy. Prof. Hołówka stwierdz­ił, iż dia­log możli­wy jest jedynie między jed­nos­tka­mi. Cóż bowiem znaczy „dia­log pomiędzy kul­tur­a­mi”? Sfor­mułowanie to niesie ryzyko takiej jego inter­pre­tacji, która prowadz­ić może do dąże­nia do ujed­no­li­ca­nia kul­tur. Może­my jed­nak, jak mówi pan pro­fe­sor, po pros­tu „pozostać na swoich miejs­cach”. Taka postawa jest dobrą for­mą inter­akcji — nie wyk­lucza oso­bistych trans­fer­ów, podróży oraz wymi­any opinii pomiędzy jed­nos­tka­mi. Podob­nie zdaniem prof. Piła­ta jedyną skuteczną płaszczyzną porozu­mienia jest, wprawdzie niedefin­iowalne, lecz intu­icyjnie dla wszys­t­kich zrozu­mi­ałe, oso­biste doświad­cze­nie kul­tur­owe.

Stanisław Puch­niewicz


Szczególne podz­iękowa­nia składamy:

  • gospo­dar­zowi – Klubokaw­iarni Tarabuk,
  • dysku­tan­tom – prof. Jack­owi Hołów­ce i prof. Rober­towi Piła­towi,
  • prowadzącej – dr. Aga­cie Łukom­skiej,
  • rejestru­jące­mu relację audio – Radiu Filo­zoficzne­mu „Sed Con­tra”,
  • fotografowi  – Mar­ci­nowi Będ­kowskiemu,
  • patronom  – Col­legium Civ­i­tas, Kołu Naukowe­mu Metafizyków UKSW, Insty­tu­towi Filo­zofii UKSW, Wydzi­ałowi Filo­zofii Chrześ­ci­jańskiej UKSW, Radiu Kam­pus, Radiu Kolor.

Relację ze spotka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Zapis trans­misji na żywo:


W dyskusji udzi­ał wzięli:

holowkaProf. dr hab. Jacek Hołówka

Ur. w 1943 r. we Lwowie. Emery­towany pro­fe­sor Uni­w­er­syte­tu Warsza­wskiego. Obec­nie pro­fe­sor filo­zofii w Ped­a­gogium w Warsza­w­ie. Redak­tor „Przeglą­du Filo­zoficznego”. Zaj­mu­je się filo­zofią anal­i­ty­czną, moral­ną i poli­ty­czną. Hob­by: opera (sam nie śpiewa), kolarst­wo ama­torskie (jeździ).

pilatProf. dr hab. Robert Piłat

Pro­fe­sor filo­zofii na UKSW. Zaj­mu­je się filo­zofią umysłu, epis­te­mologią, etyką, filo­zofią lit­er­atu­ry. Prop­a­ga­tor filo­zofii w szkołach i radiu. Autor wielu cyk­li audy­cji radiowych poświę­conych filo­zofii. Obec­nie współprowadzi w Pro­gramie Drugim Pol­skiego Radia cykl zaty­tułowany „Rachunek myśli”. W wol­nych chwilach ama­torsko muzyku­je, odby­wa dalekie wyprawy rowerowe i w poszuki­wa­niu nowych dźwięków nigdy nie opuszcza fes­ti­walu „Warsza­wska Jesień”.

Dyskusję moderowała dr Aga­ta Łukom­s­kaa koor­dy­na­tora­mi spotka­nia byli Kamil Radziszews­ki i Mar­ty­na Świę­ci­c­ka.

Koor­dy­na­torem ogólnopol­skim Klubów „Filo­zo­fuj!” jest Celi­na Gło­gows­ka.


Partner

tarabuk

Patroni naukowi

Dziekan Wydzi­ału Filo­zofii Chrześ­ci­jańskiej UKSW

Prof. dr hab. Anna Lataw­iec

wydzial-filozofii-chrzescijanskiej-uksw-logotyp

Dyrek­tor Insty­tu­tu Filo­zofii WFCH UKSW

Prof. dr hab. Grze­gorz Buga­jak

Rek­tor Col­legium Civ­i­tas

Prof. dr hab. Stanisław Mocek

Koło Naukowe Stu­den­tów Filo­zofii UKSW

kolo-naukowe-studentow-filozofii-uksw

Koło Naukowe Metafizyków UKSW

kolo-naukowe-metafizykow-uksw

Patroni medialni

header_logo_radio_kolor

radiokampus_bum

radio-filozoficzne-sed-contra-logotyp


Zob. relac­je WIDEO ze spotkań Klubów „Filo­zo­fuj!” w innych mias­tach.

Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo twor­zone niefor­malne grupy współpra­cown­ików i sym­pa­tyków cza­sopis­ma „Filo­zo­fuj!”, orga­nizu­jące w swoich miejs­cowoś­ci­ach imprezy (np. kon­fer­enc­je, spotka­nia dyskusyjne lub pro­mo­cyjne) pop­u­laryzu­jące filo­zofię pod patronatem Redakcji „Filo­zo­fuj!”. Więcej infor­ma­cji > tutaj.


mkidn_01_cmyk

Zre­al­i­zowano w ramach stype­ndi­um z budże­tu Min­is­tra Kul­tu­ry i Dziedz­ict­wa Nar­o­dowego.

Tagi
Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy