1. Wojciech Józef Burszta, Marcin Kafar, Umykanie. Pomyślenia z etnografii życia. Perspektywy Biograficzne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2023.
Praca jest dwuautorskim przedsięwzięciem zorientowanym wokół konceptu „etnografii życia”, zaproponowanego przez Wojciecha J. Bursztę, następnie podjętego i rozwiniętego przez Marcina Kafara. Etnografia życia jest hermeneutycznym narzędziem służącym do pracy nad własną pamięcią (ujmowana jest ona za pomocą metafory „katastru”), która w procesie myślenia i pisania o niej, pozwala autorowi/autorom docierać do zdarzeń doświadczonych niegdyś, dziś natomiast ponawianych w nieustającym procesie poszukiwania znaczeń. Jego zasadniczym celem jest próba nadawania sensu własnemu życiu jako narracyjnej jedności (Paul Ricoeur), w prezentowanym dziele rozpiętej między dwoma nawzajem dopełniającymi się biegunami: życia prywatnego i życia zawodowego/naukowego (związanego z aktywnością podejmowaną w świecie Akademii).
Wyróżnikiem publikacji jest „otwarta forma” (Umberto Eco), wymuszona specyficznymi okolicznościami jej powstawania. Podczas gdy zasadnicza część pisana była przez Wojciecha J. Bursztę, reszta tekstu przygotowana została po jego śmierci w 2021. Formuła „otwartości” nasycona została wówczas dopowiedzeniami o charakterze „gatunków zmąconych” (Clifford Geertz), przyjmujących postać auto/biograficznie zorientowanych objaśnień ukazujących wielorakie aspekty „życia i twórczości” Wojciecha J. Burszty. Obejmują one m.in. (i) ścieżkę wytrącania się konceptu „etnografii życia”, uwzględniającą jego antropologiczny i edukacyjny charakter, (ii) zaplecze formatywne dochodzenia do kluczowych zagadnień wariantu humanistyki polskiej przełomu wieków XX i XXI, ukazane za pomocą dialogowo skonstruowanych ustępów, a także (iii) wysoce osobiste, uwarunkowane kulturowo i społecznie, podłoże rozumienia siebie-człowieka jako stającego w obliczu nieuchronności własnej skończoności.
2: Edyta Barańska, Koty na Zanzibarze. Teoria kultury Clifforda Geertza, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2023.
Z recenzji wydawniczej dr. hab. Krzysztofa Abriszewskiego:
Książka dr Barańskiej lokuje się na przecięciu teorii kultury oraz metodologii i filozofii nauki. Z jednej strony bowiem rekonstruuje za amerykańskim antropologiem problemy związane z badaniem kultury wyłaniające się na styku jego własnych badań terenowych i refleksji nad podejściami wcześniejszymi, z drugiej zaś Autorka stara się wydobywać na plan pierwszy zasadnicze rozstrzygnięcia filozoficzne, które z tego rodzaju problemami się wiążą. Sama również na najogólniejszym poziomie porządkuje swój wywód za pomocą odniesień filozoficznych. Podoba mi się swego rodzaju zrównoważenie, jakie udało jej się w tym osiągnąć. […] Korzyść jest taka, że skrupulatna lektura Geertza, jaką proponuje Autorka, pozwoli w książce odnaleźć coś interesującego czytelnikom zainteresowanym teorią kultury (zwłaszcza zaś jej losami w antropologii społeczno-kulturowej), jak i tym wszystkim, którzy raczej skupią się na jej przecinaniu się z problematyką filozoficzną. […] Podoba mi się to, jak Autorka prowadzi swoje rozważania blisko tekstu Geertza, a jednocześnie swobodnie go kontekstualizuje przywołując bądź teorie wcześniejsze, bądź ujęcia późniejsze, nierzadko polemiczne z autorem Wiedzy lokalnej. Podoba mi się również coś, co na początku lektury może przeszkadzać: wrażliwość na niejednoznaczność i wieloaspektowość poruszanej problematyki. Autorka jest daleka od próby stworzenia jednoznacznej wykładni teorii Geertza. Powiedziałbym, że bliska jest pod tym względem tekstom Derridy. Niewątpliwą zaletą pracy jest również duża erudycja, z jaką wywody są poprowadzone. Dr Barańska swobodnie sięga zarówno do współczesnej epistemologii, jak i do dyskusji antropologicznych nt. tekstualizmu w teorii kultury i w tych odniesieniach widać bardzo skrupulatną, pogłębioną lekturę. […] [U]ważam, że książka Koty na Zanzibarze potencjalnie będzie interesującą lekturą zarówno dla reprezentantów nauk badających kulturę (etnologia/antropologia, kulturoznawstwo, socjologia kultury itd.), jak i dla filozofek i filozofów. Jako trzecią kategorię czytelników dodałbym metodologów nauki lokujących się po trosze w filozofii, jak i w poszczególnych naukach szczegółowych […].
3: Jakub Dadlez, Michael de Montaigne i nowoczesność. Próba historii myślenia, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2023.
Z recenzji wydawniczej dr. hab. Adama Lipszyca:
Arcysumiennie rekonstruowane i analizowane dzieło Montaigne’a służy Dadlezowi za materiał badawczy, zarazem ilustrację i inspirację stricte filozoficznych rozważań. Rozważania te dotyczą samej natury myślenia, dialektycznego ruchu między dogmatyzmem a krytycznością, relacji między historią, myślą, językiem i materialnością, właściwego rozumienia tego, co nowoczesne, i tego, co ponowoczesne, wreszcie zaś wartości heretyckich prób myślenia w ideologicznych ramach danej epoki. Wszystkie te wątki są pasjonujące, a ich splot z analizami myśli Montaigne’a – nader kunsztowny. W rezultacie mamy do czynienia z książką, która sytuuje się zarówno w dziedzinie historii idei, jak i w dziedzinie filozofii czystej, a z perspektywy każdej z nich jest po prostu świetna.
Więcej informacji o gali i konkursie Twardowskiego: <Tutaj>.
Prowadzenie portalu filozofuj.eu – finansowanie
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II”.
Skomentuj