Etyka Omówienia i recenzje

Albert Łukasik: Między decyzją a emocjami [recenzja]

Zapisz się do naszego newslettera

Ety­ka medycz­na nie jest łatwą dzie­dzi­ną. Swo­ją pro­ble­ma­ty­ką obej­mu­je nie tyl­ko kwe­stie zwią­za­ne z mody­fi­ka­cja­mi gene­tycz­ny­mi, rela­cją pomię­dzy leka­rzem a pacjen­tem, czy sta­tu­sem cho­rób psy­chicz­nych na sali sądo­wej. Pro­ble­my ety­ki medycz­nej to czę­sto tak­że dosłow­nie kwe­stia życia i śmier­ci. Czy lekarz powi­nien zezwo­lić na euta­na­zję? Jeśli tak, to w jakim przy­pad­ku? Czy lekarz powi­nien doko­ny­wać wybo­ru pomię­dzy nie­sie­niem pomo­cy jed­nej oso­bie kosz­tem dru­giej? Jeśli tak, to uwzględ­nia­jąc jakie kry­te­ria wybór powi­nien zostać doko­na­ny? Nie są to pro­ble­my pro­ste, a odpo­wie­dzi na te pyta­nia nie zawsze są jed­no­znacz­ne. Oprócz fun­da­men­tal­nych zagad­nień zwią­za­nych z auto­no­mią pacjen­ta, praw­no-kar­nym cha­rak­te­rem medy­cy­ny, euta­na­zją, czy posta­wa­mi spo­łecz­ny­mi wobec cho­rób psy­chicz­nych znaj­dzie­my tak­że te rza­dziej oma­wia­ne a rów­nie waż­ne: kwe­stia ojco­stwa, ela­stycz­ne vs sztyw­ne postę­po­wa­nie leka­rzy, a tak­że posza­no­wa­nie sys­te­mu war­to­ści ludzi z demen­cją. Ety­ka medycz­na to jed­nak nie tyl­ko leka­rze i przed­sta­wi­cie­le per­so­ne­lu medycz­ne­go. To tak­że sami pacjen­ci, nauczy­cie­le czy pro­fe­so­ro­wie prze­ka­zu­ją­cy war­to­ści swym uczniom i zwy­kli ludzie nie­po­wią­za­ni ze śro­do­wi­skiem medycz­nym. Dla­te­go oprócz wie­dzy, auto­rzy Ety­ki słu­żą narzę­dzia­mi myślo­wy­mi, któ­re mogą pomóc w lep­szym zro­zu­mie­niu zawi­łych dyle­ma­tów i pro­wa­dze­niu publicz­nej dys­ku­sji na cywi­li­zo­wa­nym pozio­mie opar­tej o solid­nej pod­bu­do­wie mery­to­rycz­nej. Poza narzę­dzia­mi myślo­wy­mi mamy zapre­zen­to­wa­ne w książ­ce tak­że spo­so­by argu­men­ta­cji z wypunk­to­wa­ny­mi moc­ny­mi i sła­by­mi stro­na­mi każ­de­go z argu­men­tów. Czy­tel­nik ma zatem moż­li­wość dowie­dzieć się, któ­re argu­men­ty mogą pomóc w pod­ję­ciu decy­zji i obro­nie nasze­go sta­no­wi­ska, a któ­re nale­ży zacho­wać dla siebie.

Dla kogo zatem jest ta książ­ka? Wła­ści­wie, to moż­na ją pole­cić każ­de­mu: nie każ­dy z nas musi być aspi­ru­ją­cym leka­rzem, ale każ­dy w mniej­szym lub więk­szym stop­niu uczest­ni­czy w dys­kur­sie spo­łecz­nym i każ­de­mu może się zda­rzyć, że znaj­dzie się kie­dyś w szpi­ta­lu w roli pacjen­ta. A pacjent pacjen­to­wi nie­rów­ny: istot­ny wpływ na naszą per­cep­cję per­so­ne­lu medycz­ne­go może mieć śro­do­wi­sko, w któ­rym się wycho­wu­je­my, spo­łe­czeń­stwo, w któ­rym funk­cjo­nu­je­my, media, z któ­rych czer­pie­my infor­ma­cje. To jak postrze­ga­my leka­rzy może zaś zade­cy­do­wać o tym, czy na przy­kład pod­da­my się ope­ra­cji, czy zigno­ru­je­my nasz pro­blem zdro­wot­ny. Rów­nież zde­rze­nie dwóch prze­ciw­nych sobie fron­tów: postę­pu­ją­cej medy­ka­li­za­cji i opar­tej na New Age’u deme­dy­ka­li­za­cji może wywo­ły­wać wśród ludzi strach spo­wo­do­wa­ny bra­kiem pew­no­ści, co do tego, w co wie­rzyć i komu ufać.

Być może po lek­tu­rze Ety­ki medycz­nej czy­tel­nik będzie miał jesz­cze wię­cej pytań niż znaj­dzie w niej odpo­wie­dzi. To natu­ral­ne, w koń­cu książ­ka ta ma sta­no­wić krót­kie wpro­wa­dze­nie w posta­ci zary­so­wa­nia istot­nych ter­mi­nów, argu­men­tów za i prze­ciw, a tak­że kon­tro­wer­sji wokół medycz­nych dyle­ma­tów moral­nych. Być może znaj­dą się oso­by, któ­re będą pod­cho­dzić do lek­tu­ry ze scep­tycz­nym nasta­wie­niem i nie zgo­dzą się z żad­nym napi­sa­nym w niej zda­niem. Jed­nak chęć zada­wa­nia pytań i uzy­ski­wa­nia odpo­wie­dzi w celu pogłę­bie­nia wie­dzy i chwi­lo­we zawie­sze­nie wła­snych prze­ko­nań, po to by wysłu­chać prze­ciw­ne­go sta­no­wi­ska są pierw­szy­mi kro­ka­mi w kie­run­ku wspól­ne­go opra­co­wa­nia roz­wią­zań pro­ble­mów doty­czą­cych wszyst­kich ludzi. Wszak­że czło­wiek wyewo­lu­ował jako isto­ta spo­łecz­na. W celu lep­sze­go zro­zu­mie­nia współ­cze­snych dyle­ma­tów medycz­nych zacznij­my od spo­so­bu roz­wie­wa­nia wąt­pli­wo­ści zna­ne­go już od tysię­cy lat – od rozmowy.


M. Dunn, T. Hope, Ety­ka medycz­na, tłum. E. Bie­law­ska-Bato­ro­wicz, Wydaw­nic­two Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go, Łódź 2020, 168 ss.


Albert Łuka­sik – stu­dent kogni­ty­wi­sty­ki na Uni­wer­sy­te­cie Miko­ła­ja Koper­ni­ka w Toru­niu, gdzie dzia­ła tak­że w Toruń­skim Kole Kogni­ty­wi­stycz­nym. Poza stu­dia­mi i dzia­łal­no­ścią w zespo­łach badaw­czych zaj­mu­je się popu­la­ry­za­cją nauk huma­ni­stycz­nych i spo­łecz­nych, uczest­ni­cząc w start-upie Smart Oak Pro­jects i pisząc oka­zjo­nal­ne recen­zje ksią­żek popu­lar­no­nau­ko­wych. Odbył staż w ośrod­ku badaw­czo-roz­wo­jo­wym Edu­ka­cja 3.0.  Głów­ne obsza­ry jego zain­te­re­so­wań to neu­ro­nau­ka, psy­cho­lo­gia i antro­po­lo­gia, a tak­że komer­cyj­ne zasto­so­wa­nia kognitywistyki.W wol­nym cza­sie zagłę­bia się w lite­ra­tu­rę gro­zy, testu­je wła­sne zdol­no­ści kuli­nar­ne i pochła­nia seriale.

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • Etyka/nauka o moralności!/ medycz­na Roku Pań­skie­go 2021/cd.: aborcja/usuwanie cią­ży, eutanazja/śmierć szpi­tal­na, in vitro/życie+człowiek in wia­dro — mani­pu­lo­wa­nie, przy­mus i rela­ty­wizm jako praxis+relatywizm moralny/czym jest życie+śmierć, odrzu­ce­nie Dekalogu/NT+ST Biblia, demo­kra­ty­za­cja medycyny/odrzucenie przy­się­gi Hipo­kra­te­sa… Strach jest dziś nor­mal­nie i zwy­czaj­nie żyć, strach spo­koj­nie i we wła­ści­wym sobie cza­sie umie­rać! Sens życia?! Sens śmierci?!
    Ary­sto­te­le­sie! Sokra­te­sie! JCh!…

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy