Filozoficzne podróże Popularyzacja

Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii

chata Wittgensteina Skjolden Norwegia
Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii, na końcu fjordu Sogne, położona nad jeziorem Eidsvatnet, została odrestaurowana przez The Wittgenstein Foundation i otwarta do zwiedzania 31 maja 2019 roku.

O Wittgensteinie

Lud­wig Wittgen­stein, aus­tri­ac­ki filo­zof, żył w lat­ach 1889–1951. Był jed­nym z najwięk­szych filo­zofów XX wieku. Za sprawą dwóch dzieł Trak­tat Logiczno–FilozoficznyDocieka­nia filo­zoficzne stał się niezwyk­le znaczącą postacią w log­ice i filo­zofii języ­ka. W 1913 roku dwudziestocztero­let­ni wów­czas Wittgen­stein odziedz­iczył majątek po zmarłym ojcu, który, co należy tu zaz­naczyć, był jed­nym z najzamożniejszych poten­tatów w Aus­trii i ustępował finan­sowo praw­dopodob­nie jedynie Roth­schildom. Młody Wittgen­stein podarował część pieniędzy prz­eróżnym aus­tri­ackim artys­tom i pis­ar­zom, ale dys­ponował wciąż na tyle znaczą­cy­mi suma­mi, że mógł poz­wolić sobie na zmi­anę otoczenia. Porzu­cił doty­chcza­sowe życie aka­demick­ie w Cam­bridge, aby odciąć się od środowiska uczonych, które miało ograniczać jego pracę filo­zoficzną, i udał się w doty­czące jej podróże. Ostate­cznie osiedlił się w Nor­wegii w Skjold­en, na końcu Sogne­fjor­den. Później miał sam mówić o tym poby­cie jako jed­nym z najbardziej płod­nych i pra­cow­itych okresów. Opanował wów­czas języ­ki nor­wes­ki i duńs­ki, stu­diował twór­c­zość Kierkegaar­da oraz tworzył prace będące wstępem oraz wprawką do Trak­tatu Logiczno–Filozoficznego.

O miejscu

Na początku Lud­wig Wittgen­stein wyna­jął mieszkanie od lokalnego post­mas­tera w Skjold­en, pana Klin­gen­ber­ga. W równoczes­nym cza­sie filo­zof zapro­jek­tował włas­ny dom w Skjold­en (1913). Dom ukońc­zono w 1914 roku. Zna­j­dował się on 30 metrów nad jeziorem Eids­vat­net, z widok­iem na wspól­notę Skjold­en. Filo­zo­fowi zależało na tym, by znaleźć miejsce, w którym mógł­by prze­by­wać w ciszy i z dala od ludzi (1914).

Wittgen­stein nazy­wany był przez mieszkańców Skjold­en „Aus­tri­akiem”, a jego chatę nazy­wano „Aus­trią”. Zimą była częstym celem wypraw na łyżwach po zamarzniętej powierzch­ni jezio­ra Eids­vat­net.

chata Wittgensteina 2019
Cha­ta Wittgen­steina po rekon­strukcji w 2019 roku ©Jon Bol­stad.

Po śmier­ci Wittgen­steina, w 1958 roku, cha­ta Wittgen­steina została prze­nie­siona bezpośred­nio do miastecz­ka. Doko­nano w niej pewnej mody­fikacji:  prze­sunię­to dach o 90 stop­ni. Resz­ta ele­men­tów pozostała w ory­gi­nal­nej formie (1958). W późniejszych lat­ach gmi­na Lus­ter kupiła miejsce, w którym ory­gi­nal­nie stała cha­ta, a następ­nie utwor­zono Fun­dację Wittgen­steina (The Wittgen­stein Foun­da­tion). Przy­wró­cono ją na pier­wotne miejsce, po to by nowe pokole­nia mogły doświad­czyć wyjątkowoś­ci miejs­ca, w którym Wittgen­stein pra­cow­ał i odpoczy­wał (2016).

Cele i wizje fundacji Wittgensteina w Skjolden

Fun­dacji Wittgen­steina zależało na tym by:

– zabez­pieczyć dziedz­ict­wo his­to­ryczne i kul­tur­owe Wittgen­steina;

– udostęp­ni­ać wiedzę i his­torię związaną z życiem filo­zo­fa;

– zabez­pieczyć przed­mio­ty i wartoś­ci his­to­ryczne związane z pobytem Wittgen­steina w Skjold­en.

Ważną kwest­ią dla pomysło­daw­ców Chat­ki Wittgen­steina było zachowanie ory­gi­nal­noś­ci tego miejs­ca, poprzez zachowanie jej pier­wot­nej struk­tu­ry. Jed­nocześnie oprócz opra­cow­a­nia istot­nych infor­ma­cji dla odwiedza­ją­cych, ulep­szono dostęp do tego miejs­ca.

Pomysło­daw­com Chat­ki Wittgen­steina zależało na tym, by miejsce to przek­sz­tał­cić w „między­nar­o­dowy obszar filo­zoficzny”, otwarty dla ludzi z całego świa­ta. Na miejs­cu zwiedza­ją­cy mogą pójść na spac­er szlakiem Wittgen­steina, wśród ciszy nad jeziorem, fior­dem i góra­mi.      

Jak tam dojechać?

Dokładne położe­nie miejs­ca jest następu­jące:

61°29’14.5″ N, 7°37’54.1″ E

Adres The Wittgen­stein Foun­da­tion w Skjold­en (Skjold­en leży u samego koń­ca najwięk­szego fior­du Sogne w Nor­wegii): Fjord­sto­va, NO – 6876 Skjold­en, Nor­we­gia.

By tam dotrzeć należałoby:

1) Sposób 1: pojechać samo­cho­dem drogą DK 3 do Świnou­jś­cia, by wsiąść na prom Swinemünde – Trelle­borg. (Czas podróży będzie trwał ok. 5 h – 180 km). Wita­my w Szwecji! Przemieszcza­my się samo­cho­dem drogą E20 Nor­dreälvs­bron, Ödsmåls­bron, Sunningebron/Uddevallabron i E6 do E16 w Sand­vi­ka w Nor­wegii. (Czas podróży wynosi ok. 6 godz. 10 min – 603 km).  W dal­szym etapie podróży należało­by trzy­mać się dro­gi E16, by wjechać na trasę Rv7 i Rv52 do Mannheller-Fod­nes/Rv5 w Lærdal kom­mune. (Czas podróży to ok. 4 godz. 1 min – 277 km). Do miejs­ca docelowego pozostało już niewiele! Następ­nie należy przemieś­cić się promem Mannheller-Fodnes i trasą Rv5 dotrzeć do Sogn­dals­fjøra, gdzie skręcimy w drogę Fv55 do Skjold­en. Powin­niśmy jechać aż do kempin­gu Vass­bakken przy uli­cy Lus­trave­g­en 4664 (czas podróży to ok. 1 godz. 47 min – 76 km). Stamtąd ulicą Lus­trave­g­en moż­na dojść pies­zo do Wittgen­stein­husets Ven­er (ok. 8 min).

2) Sposób 2: pole­cieć samolotem do Por­tu Lot­niczego Oslo. W dal­szym kroku należy:

-  prze­jść na stację „Oslo Lufthavn stasjon” i jechać w kierunku „Skien” (5 stacji). — prze­jść na stację Lysak­er stasjon Bus, VY170 → Førde rute­bil­stasjon (64 przys­tan­ki, czas jazdy ok. 6 h 30 min),

- prze­jść na stację Hel­gheim Bus 153→ Gaup­ne For­tun (62 przys­tan­ki, czas jazdy ok. 1 h 30 min),

- prze­jechać trasą Fv55 z Gaup­ne do Skjold­en

- prze­jść z kempin­gu Vass­bakken w Skjold­en ulicą Lus­trave­g­en aż do miejs­ca Wittgen­stein­husets Ven­er (ok. 8 min).

I jesteśmy na miejs­cu! 😊

Opra­cow­ała Domini­ka Kopańs­ka

 

Źródła: strona inter­ne­towa Fun­dacji Wittgen­steina, relac­ja z wiz­y­ty w cha­cie.

Ilus­trac­je: zdję­cie w ban­nerze głównym ©Wittgen­stein Foun­da­tion, zdję­cie chaty ©Jon Bol­stad.

Więcej miejsc związanych z filo­zo­fa­mi w naszym dziale Filo­zoficzne podróże.

Najnowszy numer można nabyć od 3 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy