Filozoficzne podróże Popularyzacja

Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii

chata Wittgensteina Skjolden Norwegia
Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii, na końcu fjordu Sogne, położona nad jeziorem Eidsvatnet, została odrestaurowana przez The Wittgenstein Foundation i otwarta do zwiedzania 31 maja 2019 roku.

Zapisz się do naszego newslettera

O Wittgensteinie

Ludwig Wit­t­gen­ste­in, austriac­ki filo­zof, żył w latach 1889–1951. Był jed­nym z naj­więk­szych filo­zo­fów XX wie­ku. Za spra­wą dwóch dzieł Trak­tat Logiczno–FilozoficznyDocie­ka­nia filo­zo­ficz­ne stał się nie­zwy­kle zna­czą­cą posta­cią w logi­ce i filo­zo­fii języ­ka. W 1913 roku dwu­dzie­stocz­te­ro­let­ni wów­czas Wit­t­gen­ste­in odzie­dzi­czył mają­tek po zmar­łym ojcu, któ­ry, co nale­ży tu zazna­czyć, był jed­nym z naj­za­moż­niej­szych poten­ta­tów w Austrii i ustę­po­wał finan­so­wo praw­do­po­dob­nie jedy­nie Roth­schil­dom. Mło­dy Wit­t­gen­ste­in poda­ro­wał część pie­nię­dzy prze­róż­nym austriac­kim arty­stom i pisa­rzom, ale dys­po­no­wał wciąż na tyle zna­czą­cy­mi suma­mi, że mógł pozwo­lić sobie na zmia­nę oto­cze­nia. Porzu­cił dotych­cza­so­we życie aka­de­mic­kie w Cam­brid­ge, aby odciąć się od śro­do­wi­ska uczo­nych, któ­re mia­ło ogra­ni­czać jego pra­cę filo­zo­ficz­ną, i udał się w doty­czą­ce jej podró­że. Osta­tecz­nie osie­dlił się w Nor­we­gii w Skjol­den, na koń­cu Sogne­fjor­den. Póź­niej miał sam mówić o tym poby­cie jako jed­nym z naj­bar­dziej płod­nych i pra­co­wi­tych okre­sów. Opa­no­wał wów­czas języ­ki nor­we­ski i duń­ski, stu­dio­wał twór­czość Kier­ke­ga­ar­da oraz two­rzył pra­ce będą­ce wstę­pem oraz wpraw­ką do Trak­ta­tu Logiczno–Filozoficznego.

O miejscu

Na począt­ku Ludwig Wit­t­gen­ste­in wyna­jął miesz­ka­nie od lokal­ne­go post­ma­ste­ra w Skjol­den, pana Klin­gen­ber­ga. W rów­no­cze­snym cza­sie filo­zof zapro­jek­to­wał wła­sny dom w Skjol­den (1913). Dom ukoń­czo­no w 1914 roku. Znaj­do­wał się on 30 metrów nad jezio­rem Eid­svat­net, z wido­kiem na wspól­no­tę Skjol­den. Filo­zo­fo­wi zale­ża­ło na tym, by zna­leźć miej­sce, w któ­rym mógł­by prze­by­wać w ciszy i z dala od ludzi (1914).

Wit­t­gen­ste­in nazy­wa­ny był przez miesz­kań­ców Skjol­den „Austria­kiem”, a jego cha­tę nazy­wa­no „Austrią”. Zimą była czę­stym celem wypraw na łyż­wach po zamar­z­nię­tej powierzch­ni jezio­ra Eid­svat­net.

chata Wittgensteina 2019
Cha­ta Wit­t­gen­ste­ina po rekon­struk­cji w 2019 roku ©Jon Bol­stad.

Po śmier­ci Wit­t­gen­ste­ina, w 1958 roku, cha­ta Wit­t­gen­ste­ina zosta­ła prze­nie­sio­na bez­po­śred­nio do mia­stecz­ka. Doko­na­no w niej pew­nej mody­fi­ka­cji:  prze­su­nię­to dach o 90 stop­ni. Resz­ta ele­men­tów pozo­sta­ła w ory­gi­nal­nej for­mie (1958). W póź­niej­szych latach gmi­na Luster kupi­ła miej­sce, w któ­rym ory­gi­nal­nie sta­ła cha­ta, a następ­nie utwo­rzo­no Fun­da­cję Wit­t­gen­ste­ina (The Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion). Przy­wró­co­no ją na pier­wot­ne miej­sce, po to by nowe poko­le­nia mogły doświad­czyć wyjąt­ko­wo­ści miej­sca, w któ­rym Wit­t­gen­ste­in pra­co­wał i odpo­czy­wał (2016).

Cele i wizje fundacji Wittgensteina w Skjolden

Fun­da­cji Wit­t­gen­ste­ina zale­ża­ło na tym by:

– zabez­pie­czyć dzie­dzic­two histo­rycz­ne i kul­tu­ro­we Wit­t­gen­ste­ina;

– udo­stęp­niać wie­dzę i histo­rię zwią­za­ną z życiem filo­zo­fa;

– zabez­pie­czyć przed­mio­ty i war­to­ści histo­rycz­ne zwią­za­ne z poby­tem Wit­t­gen­ste­ina w Skjol­den.

Waż­ną kwe­stią dla pomy­sło­daw­ców Chat­ki Wit­t­gen­ste­ina było zacho­wa­nie ory­gi­nal­no­ści tego miej­sca, poprzez zacho­wa­nie jej pier­wot­nej struk­tu­ry. Jed­no­cze­śnie oprócz opra­co­wa­nia istot­nych infor­ma­cji dla odwie­dza­ją­cych, ulep­szo­no dostęp do tego miej­sca.

Pomy­sło­daw­com Chat­ki Wit­t­gen­ste­ina zale­ża­ło na tym, by miej­sce to prze­kształ­cić w „mię­dzy­na­ro­do­wy obszar filo­zo­ficz­ny”, otwar­ty dla ludzi z całe­go świa­ta. Na miej­scu zwie­dza­ją­cy mogą pójść na spa­cer szla­kiem Wit­t­gen­ste­ina, wśród ciszy nad jezio­rem, fior­dem i góra­mi.      

Jak tam dojechać?

Dokład­ne poło­że­nie miej­sca jest nastę­pu­ją­ce:

61°29’14.5″ N, 7°37’54.1″ E

Adres The Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion w Skjol­den (Skjol­den leży u same­go koń­ca naj­więk­sze­go fior­du Sogne w Nor­we­gii): Fjord­sto­va, NO – 6876 Skjol­den, Nor­we­gia.

By tam dotrzeć należałoby:

1) Spo­sób 1: poje­chać samo­cho­dem dro­gą DK 3 do Świ­no­uj­ścia, by wsiąść na prom Swi­ne­mün­de – Trel­le­borg. (Czas podró­ży będzie trwał ok. 5 h – 180 km). Wita­my w Szwe­cji! Prze­miesz­cza­my się samo­cho­dem dro­gą E20 Nor­dre­älvs­bron, Ödsmåls­bron, Sunningebron/Uddevallabron i E6 do E16 w San­dvi­ka w Nor­we­gii. (Czas podró­ży wyno­si ok. 6 godz. 10 min – 603 km).  W dal­szym eta­pie podró­ży nale­ża­ło­by trzy­mać się dro­gi E16, by wje­chać na tra­sę Rv7 i Rv52 do Man­n­hel­ler-Fod­ne­s/Rv5 w Lær­dal kom­mu­ne. (Czas podró­ży to ok. 4 godz. 1 min – 277 km). Do miej­sca doce­lo­we­go pozo­sta­ło już nie­wie­le! Następ­nie nale­ży prze­mie­ścić się pro­mem Man­n­hel­ler-Fod­nes i tra­są Rv5 dotrzeć do Sogn­dals­fjøra, gdzie skrę­ci­my w dro­gę Fv55 do Skjol­den. Powin­ni­śmy jechać aż do kem­pin­gu Vass­bak­ken przy uli­cy Lustra­ve­gen 4664 (czas podró­ży to ok. 1 godz. 47 min – 76 km). Stam­tąd uli­cą Lustra­ve­gen moż­na dojść pie­szo do Wit­t­gen­ste­in­hu­sets Vener (ok. 8 min).

2) Spo­sób 2: pole­cieć samo­lo­tem do Por­tu Lot­ni­cze­go Oslo. W dal­szym kro­ku nale­ży:

-  przejść na sta­cję „Oslo Lufthavn sta­sjon” i jechać w kie­run­ku „Skien” (5 sta­cji). — przejść na sta­cję Lysa­ker sta­sjon Bus, VY170 → Før­de rute­bil­sta­sjon (64 przy­stan­ki, czas jaz­dy ok. 6 h 30 min),

- przejść na sta­cję Hel­ghe­im Bus 153→ Gaup­ne For­tun (62 przy­stan­ki, czas jaz­dy ok. 1 h 30 min),

- prze­je­chać tra­są Fv55 z Gaup­ne do Skjol­den

- przejść z kem­pin­gu Vass­bak­ken w Skjol­den uli­cą Lustra­ve­gen aż do miej­sca Wit­t­gen­ste­in­hu­sets Vener (ok. 8 min).

I jeste­śmy na miej­scu! 😊

Opra­co­wa­ła Domi­ni­ka Kopań­ska

 

Źró­dła: stro­na inter­ne­to­wa Fun­da­cji Wit­t­gen­ste­ina, rela­cja z wizy­ty w cha­cie.

Ilu­stra­cje: zdję­cie w ban­ne­rze głów­nym ©Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion, zdję­cie cha­ty ©Jon Bol­stad.

Wię­cej miejsc zwią­za­nych z filo­zo­fa­mi w naszym dzia­le Filo­zo­ficz­ne podró­że.

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy