Filozoficzne podróże Popularyzacja

Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii

chata Wittgensteina Skjolden Norwegia
Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii, na końcu fjordu Sogne, położona nad jeziorem Eidsvatnet, została odrestaurowana przez The Wittgenstein Foundation i otwarta do zwiedzania 31 maja 2019 roku.

O Wittgensteinie

Lud­wig Wittgen­stein, aus­tri­ac­ki filo­zof, żył w lat­ach 1889–1951. Był jed­nym z najwięk­szych filo­zofów XX wieku. Za sprawą dwóch dzieł Trak­tat Logiczno–FilozoficznyDocieka­nia filo­zoficzne stał się niezwyk­le znaczącą postacią w log­ice i filo­zofii języ­ka. W 1913 roku dwudziestocztero­let­ni wów­czas Wittgen­stein odziedz­iczył majątek po zmarłym ojcu, który, co należy tu zaz­naczyć, był jed­nym z najzamożniejszych poten­tatów w Aus­trii i ustępował finan­sowo praw­dopodob­nie jedynie Roth­schildom. Młody Wittgen­stein podarował część pieniędzy prz­eróżnym aus­tri­ackim artys­tom i pis­ar­zom, ale dys­ponował wciąż na tyle znaczą­cy­mi suma­mi, że mógł poz­wolić sobie na zmi­anę otoczenia. Porzu­cił doty­chcza­sowe życie aka­demick­ie w Cam­bridge, aby odciąć się od środowiska uczonych, które miało ograniczać jego pracę filo­zoficzną, i udał się w doty­czące jej podróże. Ostate­cznie osiedlił się w Nor­wegii w Skjold­en, na końcu Sogne­fjor­den. Później miał sam mówić o tym poby­cie jako jed­nym z najbardziej płod­nych i pra­cow­itych okresów. Opanował wów­czas języ­ki nor­wes­ki i duńs­ki, stu­diował twór­c­zość Kierkegaar­da oraz tworzył prace będące wstępem oraz wprawką do Trak­tatu Logiczno–Filozoficznego.

O miejscu

Na początku Lud­wig Wittgen­stein wyna­jął mieszkanie od lokalnego post­mas­tera w Skjold­en, pana Klin­gen­ber­ga. W równoczes­nym cza­sie filo­zof zapro­jek­tował włas­ny dom w Skjold­en (1913). Dom ukońc­zono w 1914 roku. Zna­j­dował się on 30 metrów nad jeziorem Eids­vat­net, z widok­iem na wspól­notę Skjold­en. Filo­zo­fowi zależało na tym, by znaleźć miejsce, w którym mógł­by prze­by­wać w ciszy i z dala od ludzi (1914).

Wittgen­stein nazy­wany był przez mieszkańców Skjold­en „Aus­tri­akiem”, a jego chatę nazy­wano „Aus­trią”. Zimą była częstym celem wypraw na łyżwach po zamarzniętej powierzch­ni jezio­ra Eids­vat­net.

chata Wittgensteina 2019
Cha­ta Wittgen­steina po rekon­strukcji w 2019 roku ©Jon Bol­stad.

Po śmier­ci Wittgen­steina, w 1958 roku, cha­ta Wittgen­steina została prze­nie­siona bezpośred­nio do miastecz­ka. Doko­nano w niej pewnej mody­fikacji:  prze­sunię­to dach o 90 stop­ni. Resz­ta ele­men­tów pozostała w ory­gi­nal­nej formie (1958). W późniejszych lat­ach gmi­na Lus­ter kupiła miejsce, w którym ory­gi­nal­nie stała cha­ta, a następ­nie utwor­zono Fun­dację Wittgen­steina (The Wittgen­stein Foun­da­tion). Przy­wró­cono ją na pier­wotne miejsce, po to by nowe pokole­nia mogły doświad­czyć wyjątkowoś­ci miejs­ca, w którym Wittgen­stein pra­cow­ał i odpoczy­wał (2016).

Cele i wizje fundacji Wittgensteina w Skjolden

Fun­dacji Wittgen­steina zależało na tym by:

– zabez­pieczyć dziedz­ict­wo his­to­ryczne i kul­tur­owe Wittgen­steina;

– udostęp­ni­ać wiedzę i his­torię związaną z życiem filo­zo­fa;

– zabez­pieczyć przed­mio­ty i wartoś­ci his­to­ryczne związane z pobytem Wittgen­steina w Skjold­en.

Ważną kwest­ią dla pomysło­daw­ców Chat­ki Wittgen­steina było zachowanie ory­gi­nal­noś­ci tego miejs­ca, poprzez zachowanie jej pier­wot­nej struk­tu­ry. Jed­nocześnie oprócz opra­cow­a­nia istot­nych infor­ma­cji dla odwiedza­ją­cych, ulep­szono dostęp do tego miejs­ca.

Pomysło­daw­com Chat­ki Wittgen­steina zależało na tym, by miejsce to przek­sz­tał­cić w „między­nar­o­dowy obszar filo­zoficzny”, otwarty dla ludzi z całego świa­ta. Na miejs­cu zwiedza­ją­cy mogą pójść na spac­er szlakiem Wittgen­steina, wśród ciszy nad jeziorem, fior­dem i góra­mi.      

Jak tam dojechać?

Dokładne położe­nie miejs­ca jest następu­jące:

61°29’14.5″ N, 7°37’54.1″ E

Adres The Wittgen­stein Foun­da­tion w Skjold­en (Skjold­en leży u samego koń­ca najwięk­szego fior­du Sogne w Nor­wegii): Fjord­sto­va, NO – 6876 Skjold­en, Nor­we­gia.

By tam dotrzeć należałoby:

1) Sposób 1: pojechać samo­cho­dem drogą DK 3 do Świnou­jś­cia, by wsiąść na prom Swinemünde – Trelle­borg. (Czas podróży będzie trwał ok. 5 h – 180 km). Wita­my w Szwecji! Przemieszcza­my się samo­cho­dem drogą E20 Nor­dreälvs­bron, Ödsmåls­bron, Sunningebron/Uddevallabron i E6 do E16 w Sand­vi­ka w Nor­wegii. (Czas podróży wynosi ok. 6 godz. 10 min – 603 km).  W dal­szym etapie podróży należało­by trzy­mać się dro­gi E16, by wjechać na trasę Rv7 i Rv52 do Mannheller-Fod­nes/Rv5 w Lærdal kom­mune. (Czas podróży to ok. 4 godz. 1 min – 277 km). Do miejs­ca docelowego pozostało już niewiele! Następ­nie należy przemieś­cić się promem Mannheller-Fodnes i trasą Rv5 dotrzeć do Sogn­dals­fjøra, gdzie skręcimy w drogę Fv55 do Skjold­en. Powin­niśmy jechać aż do kempin­gu Vass­bakken przy uli­cy Lus­trave­g­en 4664 (czas podróży to ok. 1 godz. 47 min – 76 km). Stamtąd ulicą Lus­trave­g­en moż­na dojść pies­zo do Wittgen­stein­husets Ven­er (ok. 8 min).

2) Sposób 2: pole­cieć samolotem do Por­tu Lot­niczego Oslo. W dal­szym kroku należy:

-  prze­jść na stację „Oslo Lufthavn stasjon” i jechać w kierunku „Skien” (5 stacji). — prze­jść na stację Lysak­er stasjon Bus, VY170 → Førde rute­bil­stasjon (64 przys­tan­ki, czas jazdy ok. 6 h 30 min),

- prze­jść na stację Hel­gheim Bus 153→ Gaup­ne For­tun (62 przys­tan­ki, czas jazdy ok. 1 h 30 min),

- prze­jechać trasą Fv55 z Gaup­ne do Skjold­en

- prze­jść z kempin­gu Vass­bakken w Skjold­en ulicą Lus­trave­g­en aż do miejs­ca Wittgen­stein­husets Ven­er (ok. 8 min).

I jesteśmy na miejs­cu! 😊

Opra­cow­ała Domini­ka Kopańs­ka

 

Źródła: strona inter­ne­towa Fun­dacji Wittgen­steina, relac­ja z wiz­y­ty w cha­cie.

Ilus­trac­je: zdję­cie w ban­nerze głównym ©Wittgen­stein Foun­da­tion, zdję­cie chaty ©Jon Bol­stad.

Więcej miejsc związanych z filo­zo­fa­mi w naszym dziale Filo­zoficzne podróże.

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy