Filozoficzne podróże Popularyzacja

Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii

chata Wittgensteina Skjolden Norwegia
Chata Wittgensteina w Skjolden w Norwegii, na końcu fjordu Sogne, położona nad jeziorem Eidsvatnet, została odrestaurowana przez The Wittgenstein Foundation i otwarta do zwiedzania 31 maja 2019 roku.

O Wittgensteinie

Ludwig Wit­t­gen­ste­in, austriac­ki filo­zof, żył w latach 1889–1951. Był jed­nym z naj­więk­szych filo­zo­fów XX wie­ku. Za spra­wą dwóch dzieł Trak­tat Logiczno–FilozoficznyDocie­ka­nia filo­zo­ficz­ne stał się nie­zwy­kle zna­czą­cą posta­cią w logi­ce i filo­zo­fii języ­ka. W 1913 roku dwu­dzie­stocz­te­ro­let­ni wów­czas Wit­t­gen­ste­in odzie­dzi­czył mają­tek po zmar­łym ojcu, któ­ry, co nale­ży tu zazna­czyć, był jed­nym z naj­za­moż­niej­szych poten­ta­tów w Austrii i ustę­po­wał finan­so­wo praw­do­po­dob­nie jedy­nie Roth­schil­dom. Mło­dy Wit­t­gen­ste­in poda­ro­wał część pie­nię­dzy prze­róż­nym austriac­kim arty­stom i pisa­rzom, ale dys­po­no­wał wciąż na tyle zna­czą­cy­mi suma­mi, że mógł pozwo­lić sobie na zmia­nę oto­cze­nia. Porzu­cił dotych­cza­so­we życie aka­de­mic­kie w Cam­brid­ge, aby odciąć się od śro­do­wi­ska uczo­nych, któ­re mia­ło ogra­ni­czać jego pra­cę filo­zo­ficz­ną, i udał się w doty­czą­ce jej podró­że. Osta­tecz­nie osie­dlił się w Nor­we­gii w Skjol­den, na koń­cu Sogne­fjor­den. Póź­niej miał sam mówić o tym poby­cie jako jed­nym z naj­bar­dziej płod­nych i pra­co­wi­tych okre­sów. Opa­no­wał wów­czas języ­ki nor­we­ski i duń­ski, stu­dio­wał twór­czość Kier­ke­ga­ar­da oraz two­rzył pra­ce będą­ce wstę­pem oraz wpraw­ką do Trak­ta­tu Logiczno–Filozoficznego.

O miejscu

Na począt­ku Ludwig Wit­t­gen­ste­in wyna­jął miesz­ka­nie od lokal­ne­go post­ma­ste­ra w Skjol­den, pana Klin­gen­ber­ga. W rów­no­cze­snym cza­sie filo­zof zapro­jek­to­wał wła­sny dom w Skjol­den (1913). Dom ukoń­czo­no w 1914 roku. Znaj­do­wał się on 30 metrów nad jezio­rem Eid­svat­net, z wido­kiem na wspól­no­tę Skjol­den. Filo­zo­fo­wi zale­ża­ło na tym, by zna­leźć miej­sce, w któ­rym mógł­by prze­by­wać w ciszy i z dala od ludzi (1914).

Wit­t­gen­ste­in nazy­wa­ny był przez miesz­kań­ców Skjol­den „Austria­kiem”, a jego cha­tę nazy­wa­no „Austrią”. Zimą była czę­stym celem wypraw na łyż­wach po zamar­z­nię­tej powierzch­ni jezio­ra Eidsvatnet.

chata Wittgensteina 2019
Cha­ta Wit­t­gen­ste­ina po rekon­struk­cji w 2019 roku ©Jon Bolstad.

Po śmier­ci Wit­t­gen­ste­ina, w 1958 roku, cha­ta Wit­t­gen­ste­ina zosta­ła prze­nie­sio­na bez­po­śred­nio do mia­stecz­ka. Doko­na­no w niej pew­nej mody­fi­ka­cji:  prze­su­nię­to dach o 90 stop­ni. Resz­ta ele­men­tów pozo­sta­ła w ory­gi­nal­nej for­mie (1958). W póź­niej­szych latach gmi­na Luster kupi­ła miej­sce, w któ­rym ory­gi­nal­nie sta­ła cha­ta, a następ­nie utwo­rzo­no Fun­da­cję Wit­t­gen­ste­ina (The Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion). Przy­wró­co­no ją na pier­wot­ne miej­sce, po to by nowe poko­le­nia mogły doświad­czyć wyjąt­ko­wo­ści miej­sca, w któ­rym Wit­t­gen­ste­in pra­co­wał i odpo­czy­wał (2016).

Cele i wizje fundacji Wittgensteina w Skjolden

Fun­da­cji Wit­t­gen­ste­ina zale­ża­ło na tym by:

– zabez­pie­czyć dzie­dzic­two histo­rycz­ne i kul­tu­ro­we Wittgensteina;

– udo­stęp­niać wie­dzę i histo­rię zwią­za­ną z życiem filozofa;

– zabez­pie­czyć przed­mio­ty i war­to­ści histo­rycz­ne zwią­za­ne z poby­tem Wit­t­gen­ste­ina w Skjolden.

Waż­ną kwe­stią dla pomy­sło­daw­ców Chat­ki Wit­t­gen­ste­ina było zacho­wa­nie ory­gi­nal­no­ści tego miej­sca, poprzez zacho­wa­nie jej pier­wot­nej struk­tu­ry. Jed­no­cze­śnie oprócz opra­co­wa­nia istot­nych infor­ma­cji dla odwie­dza­ją­cych, ulep­szo­no dostęp do tego miejsca.

Pomy­sło­daw­com Chat­ki Wit­t­gen­ste­ina zale­ża­ło na tym, by miej­sce to prze­kształ­cić w „mię­dzy­na­ro­do­wy obszar filo­zo­ficz­ny”, otwar­ty dla ludzi z całe­go świa­ta. Na miej­scu zwie­dza­ją­cy mogą pójść na spa­cer szla­kiem Wit­t­gen­ste­ina, wśród ciszy nad jezio­rem, fior­dem i górami. 

Jak tam dojechać?

Dokład­ne poło­że­nie miej­sca jest następujące:

61°29’14.5″ N, 7°37’54.1″ E

Adres The Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion w Skjol­den (Skjol­den leży u same­go koń­ca naj­więk­sze­go fior­du Sogne w Nor­we­gii): Fjord­sto­va, NO – 6876 Skjol­den, Nor­we­gia.

By tam dotrzeć należałoby:

1) Spo­sób 1: poje­chać samo­cho­dem dro­gą DK 3 do Świ­no­uj­ścia, by wsiąść na prom Swi­ne­mün­de – Trel­le­borg. (Czas podró­ży będzie trwał ok. 5 h – 180 km). Wita­my w Szwe­cji! Prze­miesz­cza­my się samo­cho­dem dro­gą E20 Nor­dre­älvs­bron, Ödsmåls­bron, Sunningebron/Uddevallabron i E6 do E16 w San­dvi­ka w Nor­we­gii. (Czas podró­ży wyno­si ok. 6 godz. 10 min – 603 km).  W dal­szym eta­pie podró­ży nale­ża­ło­by trzy­mać się dro­gi E16, by wje­chać na tra­sę Rv7 i Rv52 do Man­n­hel­ler-Fod­ne­s/Rv5 w Lær­dal kom­mu­ne. (Czas podró­ży to ok. 4 godz. 1 min – 277 km). Do miej­sca doce­lo­we­go pozo­sta­ło już nie­wie­le! Następ­nie nale­ży prze­mie­ścić się pro­mem Man­n­hel­ler-Fod­nes i tra­są Rv5 dotrzeć do Sogn­dals­fjøra, gdzie skrę­ci­my w dro­gę Fv55 do Skjol­den. Powin­ni­śmy jechać aż do kem­pin­gu Vass­bak­ken przy uli­cy Lustra­ve­gen 4664 (czas podró­ży to ok. 1 godz. 47 min – 76 km). Stam­tąd uli­cą Lustra­ve­gen moż­na dojść pie­szo do Wit­t­gen­ste­in­hu­sets Vener (ok. 8 min).

2) Spo­sób 2: pole­cieć samo­lo­tem do Por­tu Lot­ni­cze­go Oslo. W dal­szym kro­ku należy:

-  przejść na sta­cję „Oslo Lufthavn sta­sjon” i jechać w kie­run­ku „Skien” (5 sta­cji). — przejść na sta­cję Lysa­ker sta­sjon Bus, VY170 → Før­de rute­bil­sta­sjon (64 przy­stan­ki, czas jaz­dy ok. 6 h 30 min),

- przejść na sta­cję Hel­ghe­im Bus 153→ Gaup­ne For­tun (62 przy­stan­ki, czas jaz­dy ok. 1 h 30 min),

- prze­je­chać tra­są Fv55 z Gaup­ne do Skjolden

- przejść z kem­pin­gu Vass­bak­ken w Skjol­den uli­cą Lustra­ve­gen aż do miej­sca Wit­t­gen­ste­in­hu­sets Vener (ok. 8 min).

I jeste­śmy na miejscu! 😊

Opra­co­wa­ła Domi­ni­ka Kopańska

 

Źró­dła: stro­na inter­ne­to­wa Fun­da­cji Wit­t­gen­ste­ina, rela­cja z wizy­ty w cha­cie.

Ilu­stra­cje: zdję­cie w ban­ne­rze głów­nym ©Wit­t­gen­ste­in Foun­da­tion, zdję­cie cha­ty ©Jon Bolstad.

Wię­cej miejsc zwią­za­nych z filo­zo­fa­mi w naszym dzia­le Filo­zo­ficz­ne podró­że.

Najnowszy numer można nabyć od 1 marca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy