Artykuł Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Co wiemy o przyjaźni? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 6 (36), s. 44. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Cele

Ucznio­wie umie­ją odróż­nić przy­jaźń od inne­go typu rela­cji interpersonalnej.
Ucznio­wie rozu­mie­ją zasa­dę rów­no­wa­gi dawa­nia i bra­nia w przyjaźni.
Ucznio­wie dostrze­ga­ją war­tość przyjaźni.

Metody i formy pracy

Frag­ment sce­na­riu­sza z baj­ki Shrek
Dyskusja
Eks­pe­ry­ment myślowy

Przebieg lekcji

Roz­grzew­ka umy­sło­wa – myśle­nie metaforyczne.
Ćwi­cze­nie pole­ga na uzu­peł­nie­niu zda­nia tak, by mia­ło sens.

Przykład:

Życie jest jaz­dą na tygry­sie, bo:

  • nie­sie wie­le niebezpieczeństw,
  • toczy się szybko,
  • jest nie­zwy­kłe.

Zdanie do uzupełnienia:

Przy­ja­ciel jest jak lustro, bo:

Praca z tekstem:

Czy­ta­my frag­ment dia­lo­gu z baj­ki Shrek (w celu uatrak­cyj­nie­nia może zostać z podzia­łem na role):

Shrek: – Tak się skła­da, że ogry mają mnó­stwo cech, o któ­rych nikt nie wie.
Osioł: – Jak choćby?
S: – Ogry są… jak cebula.
O: – Śmierdzą?
S: – Nie.
O: – Bo się od nich płacze?
S: – Nie!
O: – Bo jak się je zosta­wi na słoń­cu to robią się brą­zo­we i rosną im włoski?
S: – Nie. War­stwy. Cebu­la ma war­stwy, ogry mają warstwy.
O: – Ogry mają war­stwy (z prze­ką­sem). Wiesz, nie wszy­scy lubią
cebu­lę. Tort. Wszy­scy lubią tort.
S: – Co z tego! Nie obcho­dzą mnie wszy­scy. Ogry nie są jak tort.

Pytania do tekstu:

  • Czy żeby się z kimś zaprzy­jaź­nić, trze­ba być do tego kogoś podobnym?
  • Czy trze­ba lubić wszyst­ko w przyjacielu?
  • Czy ozna­cza, że ktoś ma „war­stwy”? Czy wszy­scy je mamy?
  • Czy war­to być „tor­tem”, któ­ry wszy­scy lubią?
  • Czy aby się z kimś przy­jaź­nić, trze­ba poznać praw­dę o tym kimś?
  • Czy praw­dzi­wi przy­ja­cie­le nigdy się nie kłócą?

Ćwiczenie:

Pro­si­my o odczy­ta­nie cyta­tów oraz interpretację:

Przy­ja­ciel to oso­ba, z któ­rą mogę być szcze­ry. Przed nim mogę gło­śno myśleć.
Ralph Wal­do Emerson

  • Dla­cze­go nie przed każ­dym moż­na „gło­śno myśleć”?
  • Co ozna­cza szcze­rość i zaufa­nie w przyjaźni?
  • Czy jeśli jest coś przy­kre­go, ale waż­ne­go, to war­to powie­dzieć przy­ja­cie­lo­wi, nawet jeśli się obra­zi? Czy lepiej mil­czeć i utrzy­mać przyjaźń?

Przy­ja­ciel, któ­ry prze­stał nim być, nigdy nim nie był.
przy­sło­wie chińskie

  • Co ozna­cza „fał­szy­wy przyjaciel”?
  • Czym jest zdra­da przyjaźni?
  • Co moż­na wyba­czyć, a co cał­kiem nisz­czy przyjaźń?
  • Czy praw­dzi­wy przy­ja­ciel powi­nien dać dru­gą szan­sę, gdy ktoś postą­pił głupio?

Ćwiczenie:

Pro­si­my uczniów o stwo­rze­nie wła­sne­go afo­ry­zmu na temat przy­jaź­ni, mogą posił­ko­wać się lub sami wymyśleć.

Przy­jaźń to…
Praw­dzi­wy przy­ja­ciel jest…
Bez przy­jaź­ni było­by… bo…
Przy­jaźń to praw­dzi­wy skarb, bo…

Pytania do dyskusji:

  • Po czym poznać przyjaciela?
  • Co jest prze­ci­wień­stwem przy­jaź­ni – wro­gość czy obojętność?
  • Co w przy­jaź­ni daje się war­to­ścio­we­go (np. czas, uwa­gę, wspar­cie, lojal­ność, wybaczenie)?
  • Co się dzie­je, gdy daje­my przy­ja­cie­lo­wi od sie­bie za dużo lub za mało?
  • Co ma wspól­ne­go z przy­jaź­nią rów­no­wa­ga w dawa­niu i braniu?
  • Czy przy­jaźń mię­dzy dziew­czy­ną i chło­pa­kiem jest możliwa?
  • Czy powin­ni­śmy świa­do­mie wybie­rać przy­ja­ciół, czy być spontaniczni?
  • Czy to w porząd­ku prze­stać się z kimś przyjaźnić?
  • Czy moż­na z kimś się praw­dzi­wie zaprzy­jaź­nić przez internet?
  • Czy dobra zaba­wa jest koniecz­na w przy­jaź­ni? Czy wystarczy?
  • Czy podziw dla kogoś to przyjaźń?
  • Czy moż­na czer­pać korzyść z przy­jaź­ni? Na jakich warunkach?
  • Czy potra­fi­my być dosko­na­ły­mi przyjaciółmi?
  • Jak wyglą­da życie bez przyjaciół?
  • Czy moż­na przy­jaź­nić się ze zwierzęciem?

Ćwiczenie:

Pro­si­my uczniów o napi­sa­nie ogło­sze­nia o poszu­ki­wa­niu przy­jaź­ni według for­mu­ły (w dwóch rubrykach):
Poszu­ku­ję przyjaźni

  1. W przy­jaź­ni chcę, by… (moje ocze­ki­wa­nia wzglę­dem przyjaźni).
  2. W przy­jaź­ni ofe­ru­ję… (co mogę zapro­po­no­wać od sie­bie dla poten­cjal­ne­go przyjaciela).

Czy pomię­dzy tym, co jest w rubry­kach, ist­nie­je równowaga?


PDF sce­na­riu­sza do pobrania


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia.

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.
W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.

 

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 4 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy