Artykuł Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Co wiemy o przyjaźni? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 6 (36), s. 44. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Cele

Ucznio­wie umie­ją odróż­nić przy­jaźń od inne­go typu rela­cji interpersonalnej.
Ucznio­wie rozu­mie­ją zasa­dę rów­no­wa­gi dawa­nia i bra­nia w przyjaźni.
Ucznio­wie dostrze­ga­ją war­tość przyjaźni.

Metody i formy pracy

Frag­ment sce­na­riu­sza z baj­ki Shrek
Dyskusja
Eks­pe­ry­ment myślowy

Przebieg lekcji

Roz­grzew­ka umy­sło­wa – myśle­nie metaforyczne.
Ćwi­cze­nie pole­ga na uzu­peł­nie­niu zda­nia tak, by mia­ło sens.

Przykład:

Życie jest jaz­dą na tygry­sie, bo:

  • nie­sie wie­le niebezpieczeństw,
  • toczy się szybko,
  • jest nie­zwy­kłe.

Zdanie do uzupełnienia:

Przy­ja­ciel jest jak lustro, bo:

Praca z tekstem:

Czy­ta­my frag­ment dia­lo­gu z baj­ki Shrek (w celu uatrak­cyj­nie­nia może zostać z podzia­łem na role):

Shrek: – Tak się skła­da, że ogry mają mnó­stwo cech, o któ­rych nikt nie wie.
Osioł: – Jak choćby?
S: – Ogry są… jak cebula.
O: – Śmierdzą?
S: – Nie.
O: – Bo się od nich płacze?
S: – Nie!
O: – Bo jak się je zosta­wi na słoń­cu to robią się brą­zo­we i rosną im włoski?
S: – Nie. War­stwy. Cebu­la ma war­stwy, ogry mają warstwy.
O: – Ogry mają war­stwy (z prze­ką­sem). Wiesz, nie wszy­scy lubią
cebu­lę. Tort. Wszy­scy lubią tort.
S: – Co z tego! Nie obcho­dzą mnie wszy­scy. Ogry nie są jak tort.

Pytania do tekstu:

  • Czy żeby się z kimś zaprzy­jaź­nić, trze­ba być do tego kogoś podobnym?
  • Czy trze­ba lubić wszyst­ko w przyjacielu?
  • Czy ozna­cza, że ktoś ma „war­stwy”? Czy wszy­scy je mamy?
  • Czy war­to być „tor­tem”, któ­ry wszy­scy lubią?
  • Czy aby się z kimś przy­jaź­nić, trze­ba poznać praw­dę o tym kimś?
  • Czy praw­dzi­wi przy­ja­cie­le nigdy się nie kłócą?

Ćwiczenie:

Pro­si­my o odczy­ta­nie cyta­tów oraz interpretację:

Przy­ja­ciel to oso­ba, z któ­rą mogę być szcze­ry. Przed nim mogę gło­śno myśleć.
Ralph Wal­do Emerson

  • Dla­cze­go nie przed każ­dym moż­na „gło­śno myśleć”?
  • Co ozna­cza szcze­rość i zaufa­nie w przyjaźni?
  • Czy jeśli jest coś przy­kre­go, ale waż­ne­go, to war­to powie­dzieć przy­ja­cie­lo­wi, nawet jeśli się obra­zi? Czy lepiej mil­czeć i utrzy­mać przyjaźń?

Przy­ja­ciel, któ­ry prze­stał nim być, nigdy nim nie był.
przy­sło­wie chińskie

  • Co ozna­cza „fał­szy­wy przyjaciel”?
  • Czym jest zdra­da przyjaźni?
  • Co moż­na wyba­czyć, a co cał­kiem nisz­czy przyjaźń?
  • Czy praw­dzi­wy przy­ja­ciel powi­nien dać dru­gą szan­sę, gdy ktoś postą­pił głupio?

Ćwiczenie:

Pro­si­my uczniów o stwo­rze­nie wła­sne­go afo­ry­zmu na temat przy­jaź­ni, mogą posił­ko­wać się lub sami wymyśleć.

Przy­jaźń to…
Praw­dzi­wy przy­ja­ciel jest…
Bez przy­jaź­ni było­by… bo…
Przy­jaźń to praw­dzi­wy skarb, bo…

Pytania do dyskusji:

  • Po czym poznać przyjaciela?
  • Co jest prze­ci­wień­stwem przy­jaź­ni – wro­gość czy obojętność?
  • Co w przy­jaź­ni daje się war­to­ścio­we­go (np. czas, uwa­gę, wspar­cie, lojal­ność, wybaczenie)?
  • Co się dzie­je, gdy daje­my przy­ja­cie­lo­wi od sie­bie za dużo lub za mało?
  • Co ma wspól­ne­go z przy­jaź­nią rów­no­wa­ga w dawa­niu i braniu?
  • Czy przy­jaźń mię­dzy dziew­czy­ną i chło­pa­kiem jest możliwa?
  • Czy powin­ni­śmy świa­do­mie wybie­rać przy­ja­ciół, czy być spontaniczni?
  • Czy to w porząd­ku prze­stać się z kimś przyjaźnić?
  • Czy moż­na z kimś się praw­dzi­wie zaprzy­jaź­nić przez internet?
  • Czy dobra zaba­wa jest koniecz­na w przy­jaź­ni? Czy wystarczy?
  • Czy podziw dla kogoś to przyjaźń?
  • Czy moż­na czer­pać korzyść z przy­jaź­ni? Na jakich warunkach?
  • Czy potra­fi­my być dosko­na­ły­mi przyjaciółmi?
  • Jak wyglą­da życie bez przyjaciół?
  • Czy moż­na przy­jaź­nić się ze zwierzęciem?

Ćwiczenie:

Pro­si­my uczniów o napi­sa­nie ogło­sze­nia o poszu­ki­wa­niu przy­jaź­ni według for­mu­ły (w dwóch rubrykach):
Poszu­ku­ję przyjaźni

  1. W przy­jaź­ni chcę, by… (moje ocze­ki­wa­nia wzglę­dem przyjaźni).
  2. W przy­jaź­ni ofe­ru­ję… (co mogę zapro­po­no­wać od sie­bie dla poten­cjal­ne­go przyjaciela).

Czy pomię­dzy tym, co jest w rubry­kach, ist­nie­je równowaga?


PDF sce­na­riu­sza do pobrania


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia.

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.
W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.

 

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy