Artykuł Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Co wiemy o przyjaźni? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

przyjazn

Tekst ukazał się w „Filozofuj!” 2020 nr 6 (36), s. 44. W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.


Cele

Uczniowie umieją odróżnić przyjaźń od innego typu relacji interpersonalnej.
Uczniowie rozumieją zasadę równowagi dawania i brania w przyjaźni.
Uczniowie dostrzegają wartość przyjaźni.

Metody i formy pracy

Fragment scenariusza z bajki Shrek
Dyskusja
Eksperyment myślowy

Przebieg lekcji

Rozgrzewka umysłowa – myślenie metaforyczne.
Ćwiczenie polega na uzupełnieniu zdania tak, by miało sens.

Przykład:

Życie jest jazdą na tygrysie, bo:

  • niesie wiele niebezpieczeństw,
  • toczy się szybko,
  • jest niezwykłe.

Zdanie do uzupełnienia:

Przyjaciel jest jak lustro, bo:

Praca z tekstem:

Czytamy fragment dialogu z bajki Shrek (w celu uatrakcyjnienia może zostać z podziałem na role):

Shrek: – Tak się składa, że ogry mają mnóstwo cech, o których nikt nie wie.
Osioł: – Jak choćby?
S: – Ogry są… jak cebula.
O: – Śmierdzą?
S: – Nie.
O: – Bo się od nich płacze?
S: – Nie!
O: – Bo jak się je zostawi na słońcu to robią się brązowe i rosną im włoski?
S: – Nie. Warstwy. Cebula ma warstwy, ogry mają warstwy.
O: – Ogry mają warstwy (z przekąsem). Wiesz, nie wszyscy lubią
cebulę. Tort. Wszyscy lubią tort.
S: – Co z tego! Nie obchodzą mnie wszyscy. Ogry nie są jak tort.

Pytania do tekstu:

  • Czy żeby się z kimś zaprzyjaźnić, trzeba być do tego kogoś podobnym?
  • Czy trzeba lubić wszystko w przyjacielu?
  • Czy oznacza, że ktoś ma „warstwy”? Czy wszyscy je mamy?
  • Czy warto być „tortem”, który wszyscy lubią?
  • Czy aby się z kimś przyjaźnić, trzeba poznać prawdę o tym kimś?
  • Czy prawdziwi przyjaciele nigdy się nie kłócą?

Ćwiczenie:

Prosimy o odczytanie cytatów oraz interpretację:

Przyjaciel to osoba, z którą mogę być szczery. Przed nim mogę głośno myśleć.
Ralph Waldo Emerson

  • Dlaczego nie przed każdym można „głośno myśleć”?
  • Co oznacza szczerość i zaufanie w przyjaźni?
  • Czy jeśli jest coś przykrego, ale ważnego, to warto powiedzieć przyjacielowi, nawet jeśli się obrazi? Czy lepiej milczeć i utrzymać przyjaźń?

Przyjaciel, który przestał nim być, nigdy nim nie był.
przysłowie chińskie

  • Co oznacza „fałszywy przyjaciel”?
  • Czym jest zdrada przyjaźni?
  • Co można wybaczyć, a co całkiem niszczy przyjaźń?
  • Czy prawdziwy przyjaciel powinien dać drugą szansę, gdy ktoś postąpił głupio?

Ćwiczenie:

Prosimy uczniów o stworzenie własnego aforyzmu na temat przyjaźni, mogą posiłkować się lub sami wymyśleć.

Przyjaźń to…
Prawdziwy przyjaciel jest…
Bez przyjaźni byłoby… bo…
Przyjaźń to prawdziwy skarb, bo…

Pytania do dyskusji:

  • Po czym poznać przyjaciela?
  • Co jest przeciwieństwem przyjaźni – wrogość czy obojętność?
  • Co w przyjaźni daje się wartościowego (np. czas, uwagę, wsparcie, lojalność, wybaczenie)?
  • Co się dzieje, gdy dajemy przyjacielowi od siebie za dużo lub za mało?
  • Co ma wspólnego z przyjaźnią równowaga w dawaniu i braniu?
  • Czy przyjaźń między dziewczyną i chłopakiem jest możliwa?
  • Czy powinniśmy świadomie wybierać przyjaciół, czy być spontaniczni?
  • Czy to w porządku przestać się z kimś przyjaźnić?
  • Czy można z kimś się prawdziwie zaprzyjaźnić przez internet?
  • Czy dobra zabawa jest konieczna w przyjaźni? Czy wystarczy?
  • Czy podziw dla kogoś to przyjaźń?
  • Czy można czerpać korzyść z przyjaźni? Na jakich warunkach?
  • Czy potrafimy być doskonałymi przyjaciółmi?
  • Jak wygląda życie bez przyjaciół?
  • Czy można przyjaźnić się ze zwierzęciem?

Ćwiczenie:

Prosimy uczniów o napisanie ogłoszenia o poszukiwaniu przyjaźni według formuły (w dwóch rubrykach):
Poszukuję przyjaźni

  1. W przyjaźni chcę, by… (moje oczekiwania względem przyjaźni).
  2. W przyjaźni oferuję… (co mogę zaproponować od siebie dla potencjalnego przyjaciela).

Czy pomiędzy tym, co jest w rubrykach, istnieje równowaga?


PDF scenariusza do pobrania


Dorota Monkiewicz-Cybulska – absolwentka filozofii teoretycznej KUL oraz historii UMCS, nauczycielka etyki w Szkole Podstawowej im. B. Chrobrego w Lublinie. Zainteresowania naukowe: dydaktyka filozofii, etyka środowiskowa i bioetyka. Poza filozofią pasjonuje ją taniec współczesny, który w wolnych chwilach intensywnie uprawia.

Tekst jest dostępny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.
W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.

 

< Powrót do spisu treści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 1 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2022 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy