Artykuł Filozofia w szkole Scenariusze lekcji

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Czy decydujemy, kim jesteśmy? – scenariusz lekcji dla klas IVVI szkoły podstawowej

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2018 nr 6 (24), s. 35. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Czas trwa­nia zajęć: 2 godzi­ny lekcyjne

Cele:

Ucznio­wie wie­dzą, że to nasze decy­zje kształ­tu­ją naszą przyszłość.
Ucznio­wie rozu­mie­ją, że są spra­wy, na któ­re nie mamy wpływu.
Ucznio­wie rozu­mie­ją, że nie­któ­re decy­zje są tyl­ko pozor­nie przez nas podejmowane.
Ucznio­wie są świa­do­mi swo­ich uwa­run­ko­wań gene­tycz­nych, kul­tu­ro­wych i śro­do­wi­sko­wych, któ­re wpły­wa­ją na ich decyzje.
Ucznio­wie wie­dzą, że podej­mu­jąc świa­do­me i odpo­wie­dzial­ne wybo­ry, moż­na prze­kro­czyć ogra­ni­cze­nia i wpły­wać pozy­tyw­nie na swo­je życie.

Metody i formy pracy:

Wgląd (samo­ob­ser­wa­cja)
Burza mózgów
Dyskusja
Pra­ca plastyczna

Materiały:

Tabli­ca
Karton
Przy­bo­ry plastyczne
Prze­bieg lekcji:
Wizualizacja
Dyskusja
Pra­ca plastyczna

Część I:

Lek­cja roz­po­czy­na się od zapi­sa­nia na tabli­cy w cen­tral­nym punk­cie sło­wa decy­zja. Następ­nie pyta­my uczniów, co według nich ma wpływ na nasze decy­zje. Wokół cen­tral­ne­go sło­wa przy zasto­so­wa­niu strza­łek zapi­su­je­my to, co ucznio­wie pro­po­nu­ją, np. nasze geny, kul­tu­ra, w jakiej żyje­my, wycho­wa­nie rodzin­ne, wpływ rówie­śni­ków, wpływ reklam i innych tre­ści medial­nych, lęk przed czymś, chęć uzy­ska­nia przy­jem­no­ści lub unik­nię­cia nie­przy­jem­no­ści, chęć zysku, nastrój dane­go dnia, kaprys, impuls, chęć zemsty, chęć nie­sie­nia pomo­cy itd.

Pro­si­my uczniów o poda­wa­nie przy­kła­dów (z wła­sne­go doświad­cze­nia lub lite­ra­tu­ry i fil­mu), gdzie na pod­ję­cie decy­zji mia­ły wpływ poda­ne przez nich czynniki.

Patrząc na powsta­ły dia­gram, inic­jujemy dyskusję.

Pytania do dyskusji:

Czy nasze decy­zje są wol­ne i niezależne?
Czy jest moż­li­we, by decy­zje były podej­mo­wa­ne bez związ­ku z tym, jak zosta­li­śmy ukształtowani?
Czy zda­rza się, że ktoś myśli, że podej­mu­je wła­sne decy­zje, a jed­nak dzia­ła pod czy­imś wpływem?
Czy to, że wyro­śli­śmy w danej kul­tu­rze i rodzi­nie, wyzna­cza już nasze życio­we decyzje?
Na ile nasze decy­zje kształ­tu­ją naszą przyszłość?
Na co mamy wpływ, a na co nie?
Nie­moc decy­zyj­na – co się dzie­je, jak nie umie­my pod­jąć decy­zji? Moż­na przy­po­mnieć baj­kę Fre­dry o nie­zde­cy­do­wa­nym ośle.

Część II:

II czę­ści zajęć pró­bu­je­my wraz z kla­są roz­róż­nić decy­zje małej i wiel­kiej wagi, np. wybór fil­mu, któ­ry obej­rzy­my dane­go dnia, lub gry, w któ­rą zagra­my, posił­ku, któ­ry zje­my, ver­sus wybór kie­run­ku stu­diów lub spe­cja­li­za­cji zawo­do­wej, wybór part­ne­ra życio­we­go itp.

Dyskusja:

Czy decy­zje małej wagi mogą wpły­wać na dal­sze życie, np. poprzez czę­ste powta­rza­nie (nawy­ki)?
Czym jest traf­na decy­zja w odnie­sie­niu do nasze­go życia?
Jakie decy­zje mają dla nas naj­gor­sze skutki?
Co to jest dobra i zła moty­wa­cja do pod­ję­cia decyzji?
Czy moż­na zade­cy­do­wać, że będzie się szczę­śli­wym bez wzglę­du na oko­licz­no­ści (przy­kład para­olim­pij­czy­ków czy ludzi z doświad­cze­niem wojennym)?
Czy moż­na zade­cy­do­wać, że będzie się dobrym moral­nie, i takim się stać?
Z jaki­mi pomniej­szy­mi decy­zja­mi to się wiąże?
Co ma z tym wspól­ne­go mądrość?

Decy­zje moż­na rów­nież podzie­lić na te zwią­za­ne z pod­ję­ciem pew­ne­go dzia­ła­nia lub jego zanie­cha­niem. Nie­kie­dy ta dru­ga opcja jest dla nas naj­lep­szą z moż­li­wych. Wspól­nie z kla­są szu­ka­my takich przy­kła­dów, np. nie­sko­rzy­sta­nie z oka­zji do nie­uczci­wo­ści, nie­do­ko­na­nie zemsty, nie­do­nie­sie­nie na kole­gę lub kole­żan­kę, nie­wzię­cie nar­ko­ty­ku lub innej używ­ki itp.

Praca plastyczna:

Sokra­tes posia­dał ostrze­gaw­czy głos wewnętrz­ny, zwa­ny daimo­nio­nem, któ­ry mówił mu, któ­rych dzia­łań nie powi­nien podej­mo­wać. Każ­da rozum­na isto­ta posia­da ów wewnętrz­ny głos. Nie słu­cha­jąc go, moż­na popaść w duże tara­pa­ty. Pro­si­my uczniów o zwi­zu­ali­zo­wa­nie ich oso­bi­ste­go daimo­nio­na pod posta­cią sym­bo­lu, rysun­ku, napisu.

Po wyko­na­niu pra­cy pla­stycz­nej chęt­ni mogą powie­dzieć, przed czym mógł­by ostrzec ich wła­sny daimonion.


 


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – Absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia.

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy