Antropologia Artykuł Etyka Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Czy jesteśmy tarczą, do której celuje świat? – scenariusz lekcji etyki dla klasy IVVI

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 2 (32), s. 47. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie dostrze­ga­ją, jakie prob­le­my generu­je nad­mierne skupi­e­nie się na sobie.
Uczniowie rozu­mieją, że moż­na samemu wybier­ać reakcję na pró­by zranienia nas przez innych.
Uczniowie poz­na­ją metody dys­tan­sowa­nia się do siebie.
Uczniowie rozu­mieją różnicę między postawą ego­cen­tryczną a altru­isty­czną.

Metody i formy pracy:

Opowiadanie
Dyskus­ja
Wiz­ual­iza­c­ja

Przebieg lekcji:

Prezen­tu­je­my opowiadanie

Zniewaga i oświecenie

Wielu nauczy­cieli medy­tacji ma do czynienia z młody­mi ucz­ni­a­mi, którzy twierdzą, że osiągnęli już najwyższy poziom roz­wo­ju – oświece­nie. Sposobem, by sprawdz­ić prawdzi­wość ich słów, jest ich znieważe­nie do tego stop­nia, by wpadli w gniew. Nie powinien się on już pojaw­ić, gdy­by fak­ty­cznie byli oświeceni. Tak było w przy­pad­ku młodego japońskiego mnicha, który właśnie skończył trzylet­nie odosob­nie­nie medy­ta­cyjne na małej wysepce pośrod­ku jezio­ra. Uważał, że rozwinął się tak bard­zo w tym cza­sie, że powinien poin­for­mować opa­ta klasz­toru o swoich osiąg­nię­ci­ach. W tym celu zamówił sobie wyjątkowo dro­gi kawałek pergaminu, gęsie pióro oraz szla­chet­ny atra­ment. Po głęb­szym zas­tanowie­niu staran­nie wykaligrafował wier­sz i pole­cił przekazać go do rąk przełożonego. Napis na pergaminie brzmi­ał:

Młodego sum­i­en­nego mnicha,
Który w samot­noś­ci medy­tował trzy lata,
Nie będą w stanie poruszyć
Nawet cztery wia­try tego świa­ta

Mnich był bard­zo zad­owolony z siebie i pewien, że przełożony doceni jego doskon­ały wier­sz. Po tygod­niu słu­ga wró­cił z odpowiedz­ią. To był jego włas­ny pergamin, tylko obok każdej staran­nie wykaligrafowanej lin­ij­ki opat niech­lu­jnie dopisał zwykłym czer­wonym dłu­gopisem słowo – „Pier­doły!”. Tego było za wiele. Mnich kazał się zaw­ieźć od razu do opa­ta. Pier­wszy raz od trzech lat opuszczał wyspę, ale był tak wściekły, że nawet o tym nie myślał. Wzbur­zony wpadł do biu­ra opa­ta, rzu­cił mu pergamin na biurko, żąda­jąc wyjaśnień. Wtedy przełożony wziął pergamin i przeczy­tał jeszcze raz wier­sz, odchrząknął i powiedzi­ał: A więc nie są w stanie cię poruszyć nawet cztery wia­try tego świa­ta, a cztery małe pier­doł­ki przy­wiały cię tutaj aż z samego środ­ka jezio­ra?

Przykładowe pytania do dyskusji:

Dlaczego mnich wpadł w złość?
Co było jego słabym punk­tem?
Jak powinien zareagować, gdy­by fak­ty­cznie osiągnął wyso­ki poziom roz­wo­ju?
Jakie słowa wypowiedziane do nas mogły­by nas podob­nie poruszyć?
Dlaczego te same słowa wypowiedziane do kogoś innego nas już nie dotyka­ją?

Ćwiczenie 1: Wizualizacja

Prosimy uczniów, by wyobrazili sobie, że mają zaw­ies­zoną na szyi mag­iczną tar­czę.
Tar­cza ma niezwykłe właś­ci­woś­ci przy­cią­ga­nia bolesnych słów i dzi­ałań innych osób, tylko w nią mogą trafić.
Co się stanie, gdy tar­cza zostanie zdję­ta, po pros­tu zniknie?
W co będą trafi­ać przykre opinie, gdy zniknie cel?

Następ­nie prosimy ucz­nia o odczy­tanie cytatu:

Nikt nie może nas skrzy­wdz­ić bez naszej zgody
Eleanor Roo­sevelt

Pyta­nia:
Jak to możli­we, że może­my decy­dować, czy nas coś urazi, czy nie?
Czy jest to cecha wyjątkowa, czy każdy może się tego nauczyć?

Ćwiczenie 2: Przeniesienie uwagi

Prosimy ucz­nia o odczy­tanie cytatu:

Gdy myślimy o sobie, mamy prob­le­my, gdy myślimy o innych, mamy zada­nia do wyko­na­nia
Lama Ole Nydahl

Następ­nie prosimy uczniów o przy­pom­nie­nie sobie sytu­acji, gdy było im przykro. Jakie doz­na­nia im to­wa­rzyszyły?

Potem prosimy, by przy­pom­nieli lub wyobrazili sobie sytu­ację, że ktoś z ich otoczenia był smut­ny lub zna­j­dował się w tara­p­at­ach, a oni mieli możli­wość mu pomóc. Jak na tym tle wypa­da pier­wsze wspom­nie­nie o oso­bistych trud­noś­ci­ach? Jak czu­je­my się, gdy może­my komuś pomóc, a jak, gdy roz­pamię­tu­je­my własne krzy­wdy?


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

 

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 3 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy