Antropologia Artykuł Etyka Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Czy jesteśmy tarczą, do której celuje świat? – scenariusz lekcji etyki dla klasy IVVI

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 2 (32), s. 47. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie dostrze­ga­ją, jakie prob­le­my generu­je nad­mierne skupi­e­nie się na sobie.
Uczniowie rozu­mieją, że moż­na samemu wybier­ać reakcję na pró­by zranienia nas przez innych.
Uczniowie poz­na­ją metody dys­tan­sowa­nia się do siebie.
Uczniowie rozu­mieją różnicę między postawą ego­cen­tryczną a altru­isty­czną.

Metody i formy pracy:

Opowiadanie
Dyskus­ja
Wiz­ual­iza­c­ja

Przebieg lekcji:

Prezen­tu­je­my opowiadanie

Zniewaga i oświecenie

Wielu nauczy­cieli medy­tacji ma do czynienia z młody­mi ucz­ni­a­mi, którzy twierdzą, że osiągnęli już najwyższy poziom roz­wo­ju – oświece­nie. Sposobem, by sprawdz­ić prawdzi­wość ich słów, jest ich znieważe­nie do tego stop­nia, by wpadli w gniew. Nie powinien się on już pojaw­ić, gdy­by fak­ty­cznie byli oświeceni. Tak było w przy­pad­ku młodego japońskiego mnicha, który właśnie skończył trzylet­nie odosob­nie­nie medy­ta­cyjne na małej wysepce pośrod­ku jezio­ra. Uważał, że rozwinął się tak bard­zo w tym cza­sie, że powinien poin­for­mować opa­ta klasz­toru o swoich osiąg­nię­ci­ach. W tym celu zamówił sobie wyjątkowo dro­gi kawałek pergaminu, gęsie pióro oraz szla­chet­ny atra­ment. Po głęb­szym zas­tanowie­niu staran­nie wykaligrafował wier­sz i pole­cił przekazać go do rąk przełożonego. Napis na pergaminie brzmi­ał:

Młodego sum­i­en­nego mnicha,
Który w samot­noś­ci medy­tował trzy lata,
Nie będą w stanie poruszyć
Nawet cztery wia­try tego świa­ta

Mnich był bard­zo zad­owolony z siebie i pewien, że przełożony doceni jego doskon­ały wier­sz. Po tygod­niu słu­ga wró­cił z odpowiedz­ią. To był jego włas­ny pergamin, tylko obok każdej staran­nie wykaligrafowanej lin­ij­ki opat niech­lu­jnie dopisał zwykłym czer­wonym dłu­gopisem słowo – „Pier­doły!”. Tego było za wiele. Mnich kazał się zaw­ieźć od razu do opa­ta. Pier­wszy raz od trzech lat opuszczał wyspę, ale był tak wściekły, że nawet o tym nie myślał. Wzbur­zony wpadł do biu­ra opa­ta, rzu­cił mu pergamin na biurko, żąda­jąc wyjaśnień. Wtedy przełożony wziął pergamin i przeczy­tał jeszcze raz wier­sz, odchrząknął i powiedzi­ał: A więc nie są w stanie cię poruszyć nawet cztery wia­try tego świa­ta, a cztery małe pier­doł­ki przy­wiały cię tutaj aż z samego środ­ka jezio­ra?

Przykładowe pytania do dyskusji:

Dlaczego mnich wpadł w złość?
Co było jego słabym punk­tem?
Jak powinien zareagować, gdy­by fak­ty­cznie osiągnął wyso­ki poziom roz­wo­ju?
Jakie słowa wypowiedziane do nas mogły­by nas podob­nie poruszyć?
Dlaczego te same słowa wypowiedziane do kogoś innego nas już nie dotyka­ją?

Ćwiczenie 1: Wizualizacja

Prosimy uczniów, by wyobrazili sobie, że mają zaw­ies­zoną na szyi mag­iczną tar­czę.
Tar­cza ma niezwykłe właś­ci­woś­ci przy­cią­ga­nia bolesnych słów i dzi­ałań innych osób, tylko w nią mogą trafić.
Co się stanie, gdy tar­cza zostanie zdję­ta, po pros­tu zniknie?
W co będą trafi­ać przykre opinie, gdy zniknie cel?

Następ­nie prosimy ucz­nia o odczy­tanie cytatu:

Nikt nie może nas skrzy­wdz­ić bez naszej zgody
Eleanor Roo­sevelt

Pyta­nia:
Jak to możli­we, że może­my decy­dować, czy nas coś urazi, czy nie?
Czy jest to cecha wyjątkowa, czy każdy może się tego nauczyć?

Ćwiczenie 2: Przeniesienie uwagi

Prosimy ucz­nia o odczy­tanie cytatu:

Gdy myślimy o sobie, mamy prob­le­my, gdy myślimy o innych, mamy zada­nia do wyko­na­nia
Lama Ole Nydahl

Następ­nie prosimy uczniów o przy­pom­nie­nie sobie sytu­acji, gdy było im przykro. Jakie doz­na­nia im to­wa­rzyszyły?

Potem prosimy, by przy­pom­nieli lub wyobrazili sobie sytu­ację, że ktoś z ich otoczenia był smut­ny lub zna­j­dował się w tara­p­at­ach, a oni mieli możli­wość mu pomóc. Jak na tym tle wypa­da pier­wsze wspom­nie­nie o oso­bistych trud­noś­ci­ach? Jak czu­je­my się, gdy może­my komuś pomóc, a jak, gdy roz­pamię­tu­je­my własne krzy­wdy?


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

 

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 2 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy