Artykuł Filozofia dla dzieci Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Czy każdy może zostać bohaterem? – scenariusz lekcji dla klas IVVIII szkoły podstawowej

Rozpoczął się rok szkolny, a my wracamy do publikowania scenariuszy lekcji z filozofii i etyki. Dziś proponujemy temat, który odpowiednio poprowadzony pozwoli uczniom opuścić lekcje w dobrym nastroju. Jest to w sam raz na wrześniowe zajęcia, bo specjaliści radzą – początek roku powinien być dla dzieci przyjazny, a nie od razu obwarowany regułami zachowania na lekcjach i zasadami zaliczeń. Na to przyjdzie jeszcze czas.

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2018 nr 4 (22), s. 50. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Czas trwa­nia zajęć: 2 godziny lek­cyjne

Cele:

Uczniowie rozu­mieją poję­cie bohaterst­wa.
Uczniowie zna­ją przykłady bohater­s­kich czynów (rzeczy­wistych i fab­u­larnych).
Uczniowie odróż­ni­a­ją bohaterst­wo od brawury oraz chę­ci zdoby­cia sławy.
Uczniowie wiedzą, że każdy ma możli­wość stać się bohaterem.
Uczniowie umieją spo­jrzeć na swo­je życie poprzez sym­bo­l­ikę bohat­era.

Metody i formy pracy:

Wiz­ual­iza­c­ja
Wgląd (samoob­serwac­ja)
Burza mózgów
Dyskus­ja
Ekspery­ment myślowy
Pra­ca plas­ty­cz­na

Materiały:

Przy­bo­ry plas­ty­czne do wyko­na­nia rysunku
Pro­jek­tor, dostęp do sieci

Przebieg lekcji

Wiz­ual­iza­c­ja
Dyskus­ja
Ekspery­ment myślowy
Pra­ca plas­ty­cz­na
Oglą­danie ani­macji
Inter­pre­tac­ja cytatu
Wyko­nanie akro­n­imu imienia

Część I: Bohaterskie czyny

Zaczy­namy od burzy mózgów. Zada­je­my uczniom pytanie, czym jest bohaterst­wo i prosimy o przykłady z życia oraz lit­er­atu­ry i fil­mu. Jakie cechy zazwyczaj posi­a­da bohater? Kim bohater nie jest ? – szukamy anton­imów bohaterst­wa.

Ćwiczenie 1

Wyobrażamy sobie z klasą niebez­pieczną sytu­ację, kiedy potrzeb­na jest pomoc. Może to być np. pożar domu. Sytu­acji przyglą­da­ją się trzy typy osób: niepew­na, rozsąd­na i bohater­s­ka. Prosimy klasę o opis, jak zachowa się każ­da z nich. Co mogą czuć, np.: dezori­en­tację, obo­jęt­ność, lęk, deter­mi­nację, ekscy­tację, poczu­cie obow­iązku, troskę, i jakie zachowa­nia w nich te odczu­cia wyzwala­ją? Od czego zależała postawa danej oso­by i czy to oznacza, że już zawsze tak by się zachowała w sytu­acji zagroże­nia?

Pytania do dyskusji

Czy mamy pra­wo wyma­gać, by ktoś ryzykował życie dla ratowa­nia innych?
Czy ryzykowanie swo­jego życia jest moral­nie dobre czy złe?
Jak to się odnosi do ludzi wykonu­ją­cych zawody, które się wiążą z takim ryzykiem, np. strażak, polic­jant, ratown­ik?
Czy mamy obow­iązek ratowa­nia kogoś w niebez­pieczeńst­wie? W jakim zakre­sie prawnie, a w jakim moral­nie – zgod­nie ze swoim sum­ie­niem?
Czy bohaterem się jest zawsze, czy się nim sta­je?
Czy bohaterowie nie czu­ją stra­chu?
Czy bohaterowie są potrzeb­ni?
Kto to jest cichy bohater?
Czy bohater może dzi­ałać dla swo­jej korzyś­ci?
Czy bohater zawsze chce nim być, czy raczej musi?
Czy ktos mały i sła­by może wykazać się bohaterst­wem?

Część II: Jestem superbohaterem

Eksperyment myślowy

Zada­je­my uczniom pytanie, jaką nad­przy­rod­zoną moc chcieli­by posiąść, gdy­by było to możli­we. Następ­nie prosimy o wyjaśnie­nie, do jakich dobrych czynów mogli­by tych niezwykłych zdol­noś­ci użyć.

Praca plastyczna

Uczniowie wykonu­ją pro­jekt, w którym przed­staw­ia­ją siebie jako super­bo­hat­era. Może być to rysunek postaci, sym­bole lub sam opis. Jaką super­moc posi­a­da i w czym się spec­jal­izu­je?
Następ­nie prezen­tu­je­my schemat „wędrów­ki bohat­era”: wezwanie do przy­gody, akcep­tac­ja, poko­nanie stra­chu, odnalezie­nie skar­bu oraz powtórze­nie się cyk­lu.
Moż­na posłużyć się ani­macją ze strony TED-Ed:

Jak takie sym­bol­iczne uję­cie moż­na odnieść do życia zwykłego człowieka?

Interpretacja cytatu

Jask­inia, do której boisz się wejść, kry­je skarb, którego szukasz” (Joseph Camp­bell)
Co dla nas może być tą „jask­inią”?

Pytania do dyskusji:

Co to znaczy „wygrać z samym sobą”?
Jak moż­na ćwiczyć charak­ter?
Czy zrezyg­nowanie z czegoś może być bohaterst­wem?

Na koniec, jeśli wystar­czy cza­su, pro­ponu­je­my wyko­nanie na kartce akro­n­imu włas­nego imienia, stwor­zonego z pozy­ty­wnych cech.
Przykład: Doro­ta – dum­na, otwarta, rados­na, odważ­na, twar­da, ambit­na.
Klasa poma­ga odnaleźć pozy­ty­wne cechy na odpowied­nią literę uczniom, którzy mają z tym prob­lem.


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


 

Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy