Artykuł Filozofia w szkole Ontologia

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Skąd te zmiany? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

zmiana

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 1 (31), s. 47. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie rozu­mieją cza­sowy charak­ter wszys­t­kich zjawisk.
Uczniowie umieją dostrzec wady i zale­ty zmi­an, jakie zachodzą.
Uczniowie umieją dokon­ać głęb­szej reflek­sji nad przemi­jal­noś­cią.
Uczniowie umieją stworzyć włas­ną sen­tencję.

Materiały:

Tabli­ca, flam­ster

Metody i formy pracy:

Opowiadanie
Dyskus­ja
Ćwicze­nie na kreaty­wność

Przebieg lekcji:

Prezentujemy opowiadanie

To też minie”

Pewien król nakazał, by wyko­nano dla niego pierś­cień z ukry­tym wewnątrz przesłaniem. Wszyscy nad­worni mędr­cy radzili, co takiego mogli­by przekazać królowi, lecz nic nie przy­chodz­iło im do głowy.

Dopiero stary słu­ga króla, choć nieuc­zony, to z wielką mądroś­cią życiową, przekazał królewskim dorad­com myśl, która została zapisana na skrawku papieru i schowana do wnętrza pierś­cienia.

Słu­ga przestrzegł jed­nak króla, by nie się­gał do tej rady dopó­ty, dopó­ki nie zna­jdzie się w naprawdę trud­nej sytu­acji. Jak to bywa, niedłu­go trze­ba było na to czekać. Króla zaatakowali jego prze­ci­wni­cy, którzy chcieli strą­cić go z tronu. Król musi­ał uciekać z pałacu, ale wro­gowie ści­gali go dłu­go przez las, chcąc pozbaw­ić go życia. W końcu, klucząc między drze­wa­mi, król znalazł się nad brzegiem stromej skarpy. Odgłos pogo­ni zbliżał się. Król nie miał odwro­tu i wtedy przy­pom­ni­ał sobie o pierś­cie­niu. Wyjął z niego papierek, a tam wid­ni­ał napis: „To też minie”.

Nas­tała wiel­ka cisza, król wstrzy­mał odd­ech i zrozu­mi­ał, że nic na tym świecie nie trwa wiecznie, nawet najwięk­sze niebez­pieczeńst­wo i stra­ch. Pogoń widocznie zgu­biła drogę, bo jej odgłosy zaczęły się odd­alać. Król zachował życie, zebrał armię i wkrótce odzyskał tron. Nas­tała wiel­ka radość, ucz­towano, a król napawał się swoim zwycięst­wem. Widząc to, słu­ga powiedzi­ał królowi: „Przesłanie z pierś­cienia nie jest tylko na czas klęs­ki, ale i na czas tri­um­fu, który przem­i­nie tak samo jak i każde inne zjawisko”. Wtedy z króla opadła duma i znów zapanowały spokój i cisza w jego ser­cu, gdy stał wśród świę­tu­jącego i tańczącego tłu­mu, bo posi­adł mądrość, która chroniła go na resztę jego dni.

Przykładowe pytania:

Dlaczego przesłanie z pierś­cienia pomogło królowi zachować spokój w trud­nej sytu­acji?
Dlaczego mógł on sądz­ić, że czas radoś­ci będzie trwał dłużej niż trwo­gi?
Czym jest zmi­en­ność i dlaczego zachodzi?
Czy ist­nieje coś trwałego?
Czy może być nicość?
Czy wiedza o tym, że wszys­tko się zmienia, może pomóc lep­iej żyć?
Gdzie obser­wu­je­my najwięcej zmi­an?
Dlaczego trud­no jest dostrzec drob­ne zmi­any, rozłożone w cza­sie, np. to, że rośniemy?
Jak mimo tego, że coś krótko trwa, może­my się z tego w pełni cieszyć?
Jaka była najlep­sza zmi­ana, której doświad­czyliś­cie?
Dlaczego czu­je­my smutek, gdy coś się kończy, i czy może­my też poczuć z tego powodu radość?
Prosimy uczniów o przykłady sytu­acji, gdy coś się roz­padło, skończyło i pow­stało coś nowego.

Ćwiczenie

Tako rzecze Kon­fucjusz…”

Zaczy­namy wraz z ucz­ni­a­mi tworzyć lub odt­warzać krótkie myśli na tem­at zmi­any, np.:

Zmi­ana jest nie­u­nikniona”.
„Zmi­ana może być na lep­sze”.
„Lep­iej zmienić złe zaw­cza­su” itp.

Potem wyjaś­ni­amy kon­fuc­jańs­ki schemat tworzenia myśli, tj. że każdy medal ma dwie strony.

Np. „Kon­fucjusz rzecze: w lesie łat­wo się zgu­bić (źle), ale łat­wo się schować (dobrze)”.

Następ­nie na tabl­i­cy pisze­my słowo zmi­ana i uczniowie tworzą ten typ powiedzeń do wskazanego poję­cia.

Np. „Kon­fucjusz rzecze: zmi­ana niszczy to, co jest (źle), ale robi miejsce na coś nowego (dobrze)”.

Kon­fucjusz rzecze: lód się roz­puszcza (źle), ale pow­sta­je woda do picia (dobrze)”.

Zapisu­je­my na tabl­i­cy pomysły uczniów.


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

 

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 3 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy