Artykuł Filozofia w szkole Ontologia Scenariusze lekcji

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Skąd te zmiany? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

zmiana

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 1 (31), s. 47. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Cele:

Ucznio­wie rozu­mie­ją cza­so­wy cha­rak­ter wszyst­kich zjawisk.
Ucznio­wie umie­ją dostrzec wady i zale­ty zmian, jakie zachodzą.
Ucznio­wie umie­ją doko­nać głęb­szej reflek­sji nad przemijalnością.
Ucznio­wie umie­ją stwo­rzyć wła­sną sentencję.

Materiały:

Tabli­ca, flamster

Metody i formy pracy:

Opo­wia­da­nie
Dyskusja
Ćwi­cze­nie na kreatywność

Przebieg lekcji:

Prezentujemy opowiadanie

To też minie”

Pewien król naka­zał, by wyko­na­no dla nie­go pier­ścień z ukry­tym wewnątrz prze­sła­niem. Wszy­scy nadwor­ni mędr­cy radzi­li, co takie­go mogli­by prze­ka­zać kró­lo­wi, lecz nic nie przy­cho­dzi­ło im do głowy.

Dopie­ro sta­ry słu­ga kró­la, choć nie­uczo­ny, to z wiel­ką mądro­ścią życio­wą, prze­ka­zał kró­lew­skim dorad­com myśl, któ­ra zosta­ła zapi­sa­na na skraw­ku papie­ru i scho­wa­na do wnę­trza pierścienia.

Słu­ga prze­strzegł jed­nak kró­la, by nie się­gał do tej rady dopó­ty, dopó­ki nie znaj­dzie się w napraw­dę trud­nej sytu­acji. Jak to bywa, nie­dłu­go trze­ba było na to cze­kać. Kró­la zaata­ko­wa­li jego prze­ciw­ni­cy, któ­rzy chcie­li strą­cić go z tro­nu. Król musiał ucie­kać z pała­cu, ale wro­go­wie ści­ga­li go dłu­go przez las, chcąc pozba­wić go życia. W koń­cu, klu­cząc mię­dzy drze­wa­mi, król zna­lazł się nad brze­giem stro­mej skar­py. Odgłos pogo­ni zbli­żał się. Król nie miał odwro­tu i wte­dy przy­po­mniał sobie o pier­ście­niu. Wyjął z nie­go papie­rek, a tam wid­niał napis: „To też minie”.

Nasta­ła wiel­ka cisza, król wstrzy­mał oddech i zro­zu­miał, że nic na tym świe­cie nie trwa wiecz­nie, nawet naj­więk­sze nie­bez­pie­czeń­stwo i strach. Pogoń widocz­nie zgu­bi­ła dro­gę, bo jej odgło­sy zaczę­ły się odda­lać. Król zacho­wał życie, zebrał armię i wkrót­ce odzy­skał tron. Nasta­ła wiel­ka radość, uczto­wa­no, a król napa­wał się swo­im zwy­cię­stwem. Widząc to, słu­ga powie­dział kró­lo­wi: „Prze­sła­nie z pier­ście­nia nie jest tyl­ko na czas klę­ski, ale i na czas trium­fu, któ­ry prze­mi­nie tak samo jak i każ­de inne zja­wi­sko”. Wte­dy z kró­la opa­dła duma i znów zapa­no­wa­ły spo­kój i cisza w jego ser­cu, gdy stał wśród świę­tu­ją­ce­go i tań­czą­ce­go tłu­mu, bo posiadł mądrość, któ­ra chro­ni­ła go na resz­tę jego dni.

Przykładowe pytania:

Dla­cze­go prze­sła­nie z pier­ście­nia pomo­gło kró­lo­wi zacho­wać spo­kój w trud­nej sytuacji?
Dla­cze­go mógł on sądzić, że czas rado­ści będzie trwał dłu­żej niż trwogi?
Czym jest zmien­ność i dla­cze­go zachodzi?
Czy ist­nie­je coś trwałego?
Czy może być nicość?
Czy wie­dza o tym, że wszyst­ko się zmie­nia, może pomóc lepiej żyć?
Gdzie obser­wu­je­my naj­wię­cej zmian?
Dla­cze­go trud­no jest dostrzec drob­ne zmia­ny, roz­ło­żo­ne w cza­sie, np. to, że rośniemy?
Jak mimo tego, że coś krót­ko trwa, może­my się z tego w peł­ni cieszyć?
Jaka była naj­lep­sza zmia­na, któ­rej doświadczyliście?
Dla­cze­go czu­je­my smu­tek, gdy coś się koń­czy, i czy może­my też poczuć z tego powo­du radość?
Pro­si­my uczniów o przy­kła­dy sytu­acji, gdy coś się roz­pa­dło, skoń­czy­ło i powsta­ło coś nowego.

Ćwiczenie

Tako rze­cze Konfucjusz…”

Zaczy­na­my wraz z ucznia­mi two­rzyć lub odtwa­rzać krót­kie myśli na temat zmia­ny, np.:

Zmia­na jest nieunikniona”.
„Zmia­na może być na lepsze”.
„Lepiej zmie­nić złe zawcza­su” itp.

Potem wyja­śnia­my kon­fu­cjań­ski sche­mat two­rze­nia myśli, tj. że każ­dy medal ma dwie strony.

Np. „Kon­fu­cjusz rze­cze: w lesie łatwo się zgu­bić (źle), ale łatwo się scho­wać (dobrze)”.

Następ­nie na tabli­cy pisze­my sło­wo zmia­na i ucznio­wie two­rzą ten typ powie­dzeń do wska­za­ne­go pojęcia.

Np. „Kon­fu­cjusz rze­cze: zmia­na nisz­czy to, co jest (źle), ale robi miej­sce na coś nowe­go (dobrze)”.

Kon­fu­cjusz rze­cze: lód się roz­pusz­cza (źle), ale powsta­je woda do picia (dobrze)”.

Zapi­su­je­my na tabli­cy pomy­sły uczniów.


PDF sce­na­riu­sza do pobrania


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – Absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

 

< Powrót do spi­su tre­ści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy