Artykuł Filozofia w szkole Ontologia Scenariusze lekcji

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Skąd te zmiany? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

zmiana

Tekst ukazał się w „Filozofuj!” 2020 nr 1 (31), s. 47. W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie rozumieją czasowy charakter wszystkich zjawisk.
Uczniowie umieją dostrzec wady i zalety zmian, jakie zachodzą.
Uczniowie umieją dokonać głębszej refleksji nad przemijalnością.
Uczniowie umieją stworzyć własną sentencję.

Materiały:

Tablica, flamster

Metody i formy pracy:

Opowiadanie
Dyskusja
Ćwiczenie na kreatywność

Przebieg lekcji:

Prezentujemy opowiadanie

To też minie”

Pewien król nakazał, by wykonano dla niego pierścień z ukrytym wewnątrz przesłaniem. Wszyscy nadworni mędrcy radzili, co takiego mogliby przekazać królowi, lecz nic nie przychodziło im do głowy.

Dopiero stary sługa króla, choć nieuczony, to z wielką mądrością życiową, przekazał królewskim doradcom myśl, która została zapisana na skrawku papieru i schowana do wnętrza pierścienia.

Sługa przestrzegł jednak króla, by nie sięgał do tej rady dopóty, dopóki nie znajdzie się w naprawdę trudnej sytuacji. Jak to bywa, niedługo trzeba było na to czekać. Króla zaatakowali jego przeciwnicy, którzy chcieli strącić go z tronu. Król musiał uciekać z pałacu, ale wrogowie ścigali go długo przez las, chcąc pozbawić go życia. W końcu, klucząc między drzewami, król znalazł się nad brzegiem stromej skarpy. Odgłos pogoni zbliżał się. Król nie miał odwrotu i wtedy przypomniał sobie o pierścieniu. Wyjął z niego papierek, a tam widniał napis: „To też minie”.

Nastała wielka cisza, król wstrzymał oddech i zrozumiał, że nic na tym świecie nie trwa wiecznie, nawet największe niebezpieczeństwo i strach. Pogoń widocznie zgubiła drogę, bo jej odgłosy zaczęły się oddalać. Król zachował życie, zebrał armię i wkrótce odzyskał tron. Nastała wielka radość, ucztowano, a król napawał się swoim zwycięstwem. Widząc to, sługa powiedział królowi: „Przesłanie z pierścienia nie jest tylko na czas klęski, ale i na czas triumfu, który przeminie tak samo jak i każde inne zjawisko”. Wtedy z króla opadła duma i znów zapanowały spokój i cisza w jego sercu, gdy stał wśród świętującego i tańczącego tłumu, bo posiadł mądrość, która chroniła go na resztę jego dni.

Przykładowe pytania:

Dlaczego przesłanie z pierścienia pomogło królowi zachować spokój w trudnej sytuacji?
Dlaczego mógł on sądzić, że czas radości będzie trwał dłużej niż trwogi?
Czym jest zmienność i dlaczego zachodzi?
Czy istnieje coś trwałego?
Czy może być nicość?
Czy wiedza o tym, że wszystko się zmienia, może pomóc lepiej żyć?
Gdzie obserwujemy najwięcej zmian?
Dlaczego trudno jest dostrzec drobne zmiany, rozłożone w czasie, np. to, że rośniemy?
Jak mimo tego, że coś krótko trwa, możemy się z tego w pełni cieszyć?
Jaka była najlepsza zmiana, której doświadczyliście?
Dlaczego czujemy smutek, gdy coś się kończy, i czy możemy też poczuć z tego powodu radość?
Prosimy uczniów o przykłady sytuacji, gdy coś się rozpadło, skończyło i powstało coś nowego.

Ćwiczenie

Tako rzecze Konfucjusz…”

Zaczynamy wraz z uczniami tworzyć lub odtwarzać krótkie myśli na temat zmiany, np.:

Zmiana jest nieunikniona”.
„Zmiana może być na lepsze”.
„Lepiej zmienić złe zawczasu” itp.

Potem wyjaśniamy konfucjański schemat tworzenia myśli, tj. że każdy medal ma dwie strony.

Np. „Konfucjusz rzecze: w lesie łatwo się zgubić (źle), ale łatwo się schować (dobrze)”.

Następnie na tablicy piszemy słowo zmiana i uczniowie tworzą ten typ powiedzeń do wskazanego pojęcia.

Np. „Konfucjusz rzecze: zmiana niszczy to, co jest (źle), ale robi miejsce na coś nowego (dobrze)”.

Konfucjusz rzecze: lód się rozpuszcza (źle), ale powstaje woda do picia (dobrze)”.

Zapisujemy na tablicy pomysły uczniów.


PDF scenariusza do pobrania


Dorota Monkiewicz-Cybulska – Absolwentka filozofii teoretycznej KUL oraz historii UMCS, nauczycielka etyki w Szkole Podstawowej im. B. Chrobrego w Lublinie. Zainteresowania naukowe: dydaktyka filozofii, etyka środowiskowa i bioetyka. Poza filozofią pasjonuje ją taniec współczesny, który w wolnych chwilach intensywnie uprawia

Tekst jest dostępny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

 

< Powrót do spisu treści numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 2 listopada w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy