Artykuł Filozofia w szkole Scenariusze lekcji

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Tożsamość – skąd wiem, że ja to ja? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 3 (33), s. 55. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Cele:

Ucznio­wie poszu­ku­ją odpo­wie­dzi na pyta­nie o wła­sną toż­sa­mość.
Ucznio­wie rozu­mie­ją zło­żo­ność roz­pa­try­wa­ne­go zagad­nie­nia.
Ucznio­wie rozu­mie­ją rolę pamię­ci w budo­wa­niu naszej toż­sa­mo­ści.
Ucznio­wie dostrze­ga­ją moż­li­wość wybo­ru w budo­wa­niu wła­snej toż­sa­mo­ści.

Metody i formy pracy:

Burza mózgów
Dys­ku­sja
Eks­pe­ry­ment myślo­wy
Dys­ku­sja
Ćwi­cze­nie kre­atyw­ne

Przebieg lekcji

Burza mózgów

Wspól­nie zasta­na­wia­my się i zapi­su­je­my pomy­sły, co jest w nas jako jed­nost­kach nie­zbęd­ne, co nas okre­śla i pozwa­la odróż­nić od innych istot (np. cia­ło, wspo­mnie­nia, rodzi­na i przy­ja­cie­le, nasze myśli i odczu­cia itp.).
Następ­nie prze­cho­dzi­my do dys­ku­sji.

Przykładowe pytania:

Co to zna­czy być sobą?
Co skła­da się na nasze „ja”?
Wiem, kim jestem, bo pamię­tam, co robi­łem wcze­śniej, kim są moi bli­scy oraz gdzie miesz­kam – czy gdy­bym zapo­mniał wszyst­ko, to prze­stał­bym być sobą?
Co czy­ni nas odręb­nym od innych?
Czy to dobrze, czy źle, że się wyróż­nia­my od resz­ty?
Wszyst­ko jest zło­żo­ne z mniej­szych czę­ści. Nasze cia­ło z komó­rek, a psy­chi­ka z myśli, emo­cji, wspo­mnień. Gdzie się mie­ści to nasze „ja”?
Komór­ki nasze­go cia­ła wymie­nia­ją się cał­ko­wi­cie w cią­gu 7 lat. To ozna­cza, że mamy już zupeł­nie inne cia­ła od tych, któ­re mie­li­śmy jako małe dzie­ci… Prócz cia­ła zmie­ni­ło się też nasze poj­mo­wa­nie świa­ta, nasz gusty i marze­nia…
Czy to wciąż my?
Czy nasza oso­bo­wość może się zmie­nić?
Czy jeśli moc­no posta­no­wi­my, że będzie­my kimś innym, niż jeste­śmy, to tak się sta­nie?

Eksperyment myślowy

Pro­si­my uczniów o wyobra­że­nie sobie, że uro­dzi­li się zupeł­nie gdzie indziej, w innych cza­sach, z inną rodzi­ną.

Chęt­ni mogą opo­wie­dzieć o swo­ich pomy­słach. Następ­nie ini­cju­je­my dys­ku­sję: czy gdy­by wszyst­kie warun­ki wokół nas były inne, to byli­by­śmy wciąż tą samą oso­bą? Jeśli tak, to w jakim stop­niu?

Ćwiczenie kreatywne:
kim jestem?

Każ­dy wybie­ra postać, któ­rą chciał­by się na pewien czas stać. Może być to postać fik­cyj­na z tele­wi­zji, książ­ki lub auten­tycz­na. Pro­si­my ucznia o samo­dziel­ne zasta­no­wie­nie się, jaką oso­bo­wość ma jego postać, jak się zacho­wu­je i dla­cze­go wybrał sobie wła­śnie ją.

Potem pro­si­my gru­pę o wcho­dze­nie w inte­rak­cje z inny­mi, przed­sta­wie­nie się; ucznio­wie zacho­wu­ją przy tym kon­wen­cję odgry­wa­nej posta­ci (ćwi­cze­nie pocho­dzi z książ­ki Gru­pa bawi się i pra­cu­je, red. Olga Tokar­czuk, Wał­brzych 1994).

Jako dosko­na­ły bodziec do dys­ku­sji pole­cam ani­ma­cję z kana­łu na TED-ed Who am I? A phi­lo­so­phi­cal inqu­iry – Amy Adkins


PDF sce­na­riu­sza do pobra­nia


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – Absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie upra­wia

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

 

< Powrót do spi­su tre­ści nume­ru.

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy