Artykuł Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: Tożsamość – skąd wiem, że ja to ja? – scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj!” 2020 nr 3 (33), s. 55. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie poszuku­ją odpowiedzi na pytanie o włas­ną tożsamość.
Uczniowie rozu­mieją złożoność roz­pa­try­wanego zagad­nienia.
Uczniowie rozu­mieją rolę pamię­ci w budowa­niu naszej tożsamoś­ci.
Uczniowie dostrze­ga­ją możli­wość wyboru w budowa­niu włas­nej tożsamoś­ci.

Metody i formy pracy:

Burza mózgów
Dyskus­ja
Ekspery­ment myślowy
Dyskus­ja
Ćwicze­nie kreaty­wne

Przebieg lekcji

Burza mózgów

Wspól­nie zas­tanaw­iamy się i zapisu­je­my pomysły, co jest w nas jako jed­nos­tkach niezbędne, co nas określa i pozwala odróżnić od innych istot (np. ciało, wspom­nienia, rodz­i­na i przy­ja­ciele, nasze myśli i odczu­cia itp.).
Następ­nie prze­chodz­imy do dyskusji.

Przykładowe pytania:

Co to znaczy być sobą?
Co skła­da się na nasze „ja”?
Wiem, kim jestem, bo pamię­tam, co robiłem wcześniej, kim są moi blis­cy oraz gdzie mieszkam – czy gdy­bym zapom­ni­ał wszys­tko, to przes­tałbym być sobą?
Co czyni nas odręb­nym od innych?
Czy to dobrze, czy źle, że się wyróż­ni­amy od resz­ty?
Wszys­tko jest złożone z mniejszych częś­ci. Nasze ciało z komórek, a psy­chi­ka z myśli, emocji, wspom­nień. Gdzie się mieś­ci to nasze „ja”?
Komór­ki naszego ciała wymieni­a­ją się całkowicie w ciągu 7 lat. To oznacza, że mamy już zupełnie inne ciała od tych, które mieliśmy jako małe dzieci… Prócz ciała zmieniło się też nasze poj­mowanie świa­ta, nasz gusty i marzenia…
Czy to wciąż my?
Czy nasza osobowość może się zmienić?
Czy jeśli moc­no postanow­imy, że będziemy kimś innym, niż jesteśmy, to tak się stanie?

Eksperyment myślowy

Prosimy uczniów o wyobraże­nie sobie, że urodzili się zupełnie gdzie indziej, w innych cza­sach, z inną rodz­iną.

Chęt­ni mogą opowiedzieć o swoich pomysłach. Następ­nie inicju­je­my dyskusję: czy gdy­by wszys­tkie warun­ki wokół nas były inne, to bylibyśmy wciąż tą samą osobą? Jeśli tak, to w jakim stop­niu?

Ćwiczenie kreatywne:
kim jestem?

Każdy wybiera postać, którą chci­ał­by się na pewien czas stać. Może być to postać fik­cyj­na z telewiz­ji, książ­ki lub aut­en­ty­cz­na. Prosimy ucz­nia o samodzielne zas­tanowie­nie się, jaką osobowość ma jego postać, jak się zachowu­je i dlaczego wybrał sobie właśnie ją.

Potem prosimy grupę o wchodze­nie w inter­akc­je z inny­mi, przed­staw­ie­nie się; uczniowie zachowu­ją przy tym kon­wencję odgry­wanej postaci (ćwicze­nie pochodzi z książ­ki Gru­pa bawi się i pracu­je, red. Olga Tokar­czuk, Wałbrzych 1994).

Jako doskon­ały bodziec do dyskusji pole­cam ani­mację z kanału na TED-ed Who am I? A philo­soph­i­cal inquiry – Amy Adkins


PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

 

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 2 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Sklep

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy