Artykuł Filozofia w szkole

Dorota Monkiewicz-Cybulska: W poszukiwaniu szczęścia – scenariusz lekcji dla klas IVVIII szkoły podstawowej

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2019 nr 2 (26), s. 41. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Cele:

Uczniowie rozu­mieją, że szczęś­cie jest nat­u­ral­nym dąże­niem każdego człowieka.
Uczniowie wiedzą, że dla każdego szczęś­cie może oznaczać co innego.
Uczniowie poz­na­ją dwa poglądy filo­zoficzne doty­czące przy­jem­noś­ci jako wyz­naczni­ka szczęś­cia: epikureizm i hedo­nizm.
Uczniowie dostrze­ga­ją, że poprzez błędne rozu­mie­nie szczęś­cia moż­na doprowadz­ić do włas­nego nieszczęś­cia.
Uczniowie wiedzą, że człowiek może w sposób rozum­ny osiągnąć szczęś­cie poprzez dokony­wanie odpowied­nich wyborów.

Metody i formy pracy:

burza mózgów
anal­iza sym­boli
pra­ca plas­ty­cz­na lub opisowa (do wyboru)
wgląd (samoob­serwac­ja)
dyskus­ja

Czas trwania zajęć:

2 godziny lek­cyjne

Materiały:

ilus­trac­je przed­staw­ia­jące sym­bole szczęś­cia: pod­kowa, czterolist­na kon­iczyn­ka, kominiarz, tal­iz­many itp.

Przebieg lekcji:

Prosimy uczniów o zamknię­cie oczu, uspoko­je­nie się (10 spoko­jnych odd­echów) i poszukanie we wspom­nieni­ach swo­jej najszczęśli­wszej chwili w życiu. Następ­nie, nie wda­jąc się w szczegóły, wyp­isu­je­my z ucz­ni­a­mi wraże­nia, jakie towarzyszyły tej chwili, np. radość, entuz­jazm, przy­jem­ność, beztros­ka, spokój, poczu­cie spełnienia, doce­nienia, osiąg­nię­cia sukce­su, satys­fakcji, euforii, miłoś­ci, bez­pieczeńst­wa itd. Następ­nie przeprowadza­my burzę mózgów, próbu­jąc ustal­ić, czy te określe­nia wycz­er­pu­ją poję­cie szczęś­cia.

Dyskusja:

Dlaczego tak poj­mowane szczęś­cie doty­czy chwili, a nie czu­je­my go per­ma­nent­nie?
Czym różnią się szczęś­cie jako uśmiech losu, chwilowe uczu­cie szczęś­cia oraz bycie człowiekiem szczęśli­wym?
W jakim stop­niu to ostat­nie zależy od warunk­ów życia, a w jakim od wyboru postawy życiowej?
Czy moż­na być szczęśli­wym „mimo wszys­tko”?
Czy może­my sami stworzyć nasze szczęś­cie?
Czy szczęś­cie przeży­wane samemu jest pełnowartoś­ciowe?
Jak może­my innym poma­gać w osią­ga­niu szczęś­cia?
Dlaczego niek­tórzy ludzie powodu­ją cier­pi­e­nie, by samemu osiągnąć szczęś­cie (np. kradzież)?

Ćwiczenie 1

Prezen­tu­je­my uczniom typowe sym­bole szczęś­cia. Wspól­nie rozważamy, jaki rodzaj szczęś­cia miały przynosić i dlaczego ludzie widzą w takich przed­mio­tach moc? Czy to jest aktu­alne?

Prosimy uczniów o zapro­jek­towanie włas­nego sym­bolu szczęś­cia. Chce­my jed­nak, by wzięli pod uwagę rozwój nau­ki, świado­mość i wol­ność człowieka, a pom­inęli myśle­nie mag­iczne – mają stworzyć racjon­al­ny sym­bol szczęś­cia. Uczniowie mogą go narysować albo po pros­tu opisać.

Dalszy przebieg lekcji:

Prezen­tu­je­my pod­sta­wowe poglądy doty­czące szczęś­cia:
hedo­nizm – szukanie przy­jem­noś­ci;
epikureizm – unikanie cier­pi­enia.

Dyskusja:

Czy przeży­wanie przy­jem­noś­ci jest tym samym co szczęś­cie?
Jakie ryzyko niesie ciągłe poszuki­wanie hedo­nisty­cznych uciech?
Czy życie bez odczuwa­nia przy­jem­noś­ci ma sens (przykład anhe­do­nii, utraty zdol­noś­ci odczuwa­nia przy­jem­noś­ci na każdym poziomie życia)?
Jak we współczes­nym świecie objaw­ia się nad­mierny hedo­nizm?
Czy brak cier­pi­enia lub pogodze­nie się z nim może dać szczęś­cie (przykład oso­by uwol­nionej od doświad­cza­nia chron­icznego bólu)?

Ćwiczenie 2

Prosimy chęt­nego ucz­nia o odczy­tanie cytatu:

Szczęś­ciem jest trwałe, pełne i uza­sad­nione zad­owole­nie z życia.
Władysław Tatarkiewicz

Następ­nie wspól­nie z klasą tworzymy pro­jekt – szczęśli­wy człowiek według tego cytatu. Wyp­isu­je­my na tabl­i­cy odpowiedzi na pyta­nia: jakie cechy charak­teru posi­a­da? w jakich warunk­ach żyje? czego dokon­ał w życiu? czy mógł doz­nać w życiu tego, co w potocznym rozu­mie­niu wyk­lucza szczęś­cie, tzn. cho­ru­je, utracił blis­kich, majątek, doświad­czył wojny itp.?


 


Doro­ta Monkiewicz-Cybul­s­ka – Absol­wen­t­ka filo­zofii teo­re­ty­cznej KUL oraz his­torii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szkole Pod­sta­wowej im. B. Chro­brego w Lublin­ie. Zain­tere­sowa­nia naukowe: dydak­ty­ka filo­zofii, ety­ka środowiskowa i bioe­ty­ka. Poza filo­zofią pasjonu­je ją taniec współczes­ny, który w wol­nych chwilach inten­sy­wnie upraw­ia.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy