Aktualności akademickie

DWUGŁOS FILOZOFICZNY pt. „COŚ u Husserla i Freuda” – wokół monografii Kamila Moroza „Intencjonalność i trauma. Odkrywając podmiotowość z Husserlem i Freudem”

Zestawienie fenomenologii z psychoanalizą w świetle odniesienia koncepcji intencjonalności do transcendentalizmu Kanta to zdanie ambitne i niezwykle pracochłonne. Warto jednak podjąć ten wysiłek intelektualny i zapytać o kondycję człowieka, spoglądając z perspektywy Husserla z jednej strony i Freuda z drugiej. Która metoda: fenomenologiczna czy psychoanalityczna pomagają lepiej zrozumieć współczesny podmiot? A może nie trzeba wybierać? Być może one nawzajem nie wykluczają się, ale dopełniają, umożliwiając dojrzały wgląd w konstrukcję egzystencjalną człowieka?

Usytuowanie fenomenologii Husserla i psychoanalizy Freuda na progu symbolizacji wpłynęło istotnie na współczesne rozumienie podmiotu. Umożliwiło to dowartościowanie spekulacji na bazie tego jednego, wybranego i wyróżnionego wyrażenia języka naturalnego – czegoś. To słowo nie jest ani liczbą, ani konkretem, ani nicością, ani powszechnikiem, ale nie jest też milczeniem. Myślenie o czymś w fenomenologii i psychoanalizie jest równocześnie myśleniem czegoś fenomenologii i psychoanalizy. Równocześnie, właśnie fenomenologia i psychoanaliza, są koncepcjami sięgającymi poza znaczenie czegoś, czyli gdzieś dalej, głębiej, do warunków możliwości czegokolwiek.


Prezentowana książka sięga do różnych technicznych terminów Husserla i Freuda, z których najbardziej wyrazistym, staje się właśnie wyrażenie coś (etwas). Ponieważ nie ma czegoś takiego, do czego coś nie mogłoby się odnieść, dlatego decydujemy się na nie, doceniwszy jego potencjał, który znany był myśli Arystotelesa (τι), scholastyce (aliquid), transcendentalizmowi Kanta (etwas), fenomenologii Heideggera (etwas), dekonstrukcji Derridy (quelque chose). Coś może jawić się jako językowe kuriozum prowokujące więcej problemów i nieścisłości niż rozwiązań, jednakże właśnie ze względu na bogactwo wieloznaczności warto zatrzymać się nad tym pojęciem.


Dlaczego właśnie fenomenologia i psychologia mają coś do przekazania na temat podmiotowości i gdzie należy je umieścić, aby nie zatraciły swojej mocy oddziaływania na ludzkie myślenie? Mogą one myśleć razem, ale mogą także osobno – za każdym razem jednak pozwalają spojrzeć na podmiotowość z perspektywy, która wymyka się Kantowskiemu stanowisku. Wraz z tym wymykaniem się umożliwiają uchwycenie podmiotu poza ściśle określonym paradygmatem skończoności, którego zakres sam staje pod znakiem zapytania. Warto więc postawić pytanie — podążając za psychoanalizą Freuda i fenomenologią Husserla – dlaczego nowoczesny podmiot jest wszechwładny i skończony zarazem? W jakim sensie towarzysząca im intencjonalność jest traumatyczna zarówno w nastawieniu filozoficznym, jak i naturalnym?


Uczestnicy spotkania i tematy wystąpień:

Dr Kamil Moroz: WPROWADZENIE

Dr hab. Jarosław Jakubowski (UKW Bydgoszcz): Brak czegoś

Dr Robert Grzywacz SJ (AIK): Kant nieprzekraczalny?

Spotkanie poprowadzi: Dr Magdalena Kozak (AIK)


Organizatorzy:
Instytut Filozofii Akademii Ignatianum w Krakowie


Online
  wtorek, 17 maja 2022 r. godz. 17:00
Wydarzenie na Facebooku 
Transmisja 

Najnowszy numer można nabyć od 4 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2022 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy