Filozofia w szkole

Filozofia w walce z fake newsami

Umiejętność krytycznego myślenia, rozwijana na zajęciach z filozofii, może być antidotum na medialną chorobę naszych czasów – fake news, czyli nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych za pomocą środków masowego przekazu.

Zapisz się do naszego newslettera

Rozpowszech­ni­an­ie nieprawdzi­wych infor­ma­cji (tzw. fake news) np. w celach poli­ty­cznych nie jest zjawiskiem nowym, bo robiono to już w starożyt­noś­ci. Jed­nak obec­nie, gdy powszechne jest tak potężne medi­um jak inter­net, a w jego ramach rozwi­ja­ją się gwał­town­ie media społecznoś­ciowe, łat­wość tworzenia i rozpowszech­ni­a­nia szoku­ją­cych infor­ma­cji niez­god­nych z prawdą sta­je się real­nym prob­le­mem. Według bada­nia Kan­tar Pub­lic z 2018 roku 75% Polaków przyz­nało, że spo­ty­ka się z fake newsa­mi przy­na­jm­niej raz w tygod­niu (w tym 48% przyz­nało, że widzi je codzi­en­nie).

O tym, jak bard­zo to zjawisko jest niebez­pieczne, przekon­al­iśmy się, kiedy pod­czas wyborów prezy­denc­kich w Stanach Zjed­noc­zonych ujawniono infor­ma­c­je o ist­nie­niu tzw. farm trol­li, czyli zor­ga­ni­zowanej grupy mającej na celu tworze­nie kon­flik­tów i chao­su w społecznoś­ci inter­ne­towej poprzez pub­likowanie celowo kon­trow­er­syjnych lub prowoku­ją­cych komen­tarzy. „Fake newsy” mogą być wyko­rzysty­wane do manip­u­lacji przez kogokol­wiek, kto ma na celu osiąg­nię­cie pożą­danych dla siebie rezul­tatów poprzez wpły­wanie na świado­mość oby­wa­teli, zarówno włas­nego, jak i obcego kra­ju. Dzieci i młodzież, jako oso­by mniej doświad­c­zone życiowo, są jeszcze bardziej podatne na „fake newsy”.

Nation­al Lit­er­a­cy Trust opub­likowało raport, w który stwierdza, że dzieci i młodzież w Anglii nie posi­ada­ją wystar­cza­ją­cych umiejęt­noś­ci kry­ty­cznego czy­ta­nia, by zde­maskować fałszy­we infor­ma­c­je. Pod­kreśla on, że zjawisko to poważny prob­lem dla dzieci i młodzieży, zagraża­ją­cy demokracji, zau­fa­niu do poli­ty­ki oraz do mediów.

Remedi­um na to może okazać się nauczanie filo­zofii. Brighton Col­lege, wiodą­ca pry­wat­na szkoła z East Sus­sex w Wielkiej Bry­tanii, planu­je wprowadze­nie kur­su filo­zofii do szkoły, by wspomóc uczniów m.in. w umiejęt­noś­ci kry­ty­cznego spo­jrzenia na infor­ma­c­je, jakie pozysku­ją z inter­ne­tu. Uczniowie będą uczęszczać na lekc­je poświę­cone myśli klasy­cznych grec­kich filo­zofów, takich jak Sokrates, Pla­ton czy Arys­tote­les. Leah Ham­blett, jed­na z nauczy­cielek filo­zofii w tamte­jszej szkole, uważa, że na kur­sie filo­zofii uczniowie mogą nabyć umiejęt­noś­ci odróż­ni­a­nia infor­ma­cji prawdzi­wych od fałszy­wych.

Temu mają służyć różne zalece­nia, których przestrze­ganie i ćwicze­nie wyra­bia w uczniu zdol­ność kry­ty­cznego myśle­nia.

Jeśli czy­tasz infor­ma­cję na internecie, sprawdź ją na kilku nieza­leżnych plat­for­ma­ch. Nie zakładaj z góry, że to praw­da, tylko dlat­ego, że wiado­mość ukaza­ła się w medi­ach społecznoś­ci­ach

– radzi Ham­blett.

Prob­le­mem jest to, że ludzie nauczyli się odru­chowo przyj­mować za prawdę wszys­tko to, co zostało napisane.

Żyje­my w specy­ficznych cza­sach, w której wiado­moś­ci i tzw. fak­ty są dostęp­ne za jed­nym dotknię­ciem smart­fona, który posi­a­da więk­szość dzieci w gim­nazjum. Jed­nak do tej pory nie nauczyliśmy dzieci, jak odróż­ni­ać prawdzi­we infor­ma­c­je od fałszy­wych. […] Naszym obow­iązkiem jest, abyśmy nauczyli dzieci tej umiejęt­noś­ci

– tłu­maczyła nauczy­ciel­ka.

Ham­blett mówi też, że uczniowie powin­ni nauczyć się dys­tan­su do infor­ma­cji pojaw­ia­ją­cych się ich smart­fonach, dociek­li­woś­ci, umiejęt­noś­ci usta­la­nia fak­tów i for­mułowa­nia włas­nych opinii.

Wyglą­da na to, że naszą najskuteczniejszą bronią przed tego typu zjawiska­mi jest umiejęt­ność racjon­al­nego myśle­nia. Być może pro­gram dają­cy uczniom możli­wość sko­rzys­ta­nia z narzędzi filo­zoficznych okaże się na tyle skuteczny, że będzie on wdrażany w innych szkołach oraz w innych kra­jach, w tym również Polsce.

 

Opra­cow­ał: Kamil Szy­mańs­ki

Źródła:
reporterzy.info
telegraph.co.uk

 

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy