Antropologia Numer

Filozofuj! 2017 nr 4 (16)

Co czyni emocję emocją? Czym ona różni się od innych naszych stanów mentalnych takich jak przekonania, pragnienia, percepcje? A pytań jest jeszcze wiele. Co właściwie robią emocje? „Koloryzują” świat, w którym żyjemy, projektując nań wartości takie jak piękno, brzydota, dobro lub zło? Motywują nas do podejmowania działań, które służą przetrwaniu? Czy może pozwalają odkrywać autentyczne cechy piękna, brzydoty, dobra lub zła, które istnieją w świecie? Czy bez emocji bylibyśmy w stanie podejmować decyzje? Czy zachodzą bardziej w naszym umyśle, czy bardziej mają charakter cielesny, fizjologiczny? Czy emocje są racjonalne? Jaką rolę odgrywają w naszym życiu moralnym? Czy są koniecznym składnikiem cnoty, czy cnoty tej wrogiem, który musi zostać ujarzmiony?

Zapisz się do naszego newslettera

Wydaw­cą cza­so­pi­sma jest

Klik­nij, aby pobrać plik pdf numeru:

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…


Kalen­da­rium

Prze­wrót emo­cjo­nal­ny w filo­zo­fii > Joan­na Krzemkowska-Saja
Mogło­by się wyda­wać, że są takie zagad­nie­nia i pyta­nia filo­zo­ficz­ne, któ­re zosta­ły daw­no i w spo­sób defi­ni­tyw­ny roz­strzy­gnię­te. Pro­blem emo­cji jasno poka­zu­je, iż jest to złu­dze­nie, któ­re­mu może­my ulec, patrząc na ponad dwa­dzie­ścia pięć wie­ków roz­wa­żań filo­zo­ficz­nych. Filo­zo­fia nie­ustan­nie na nowo podej­mu­je sta­re pro­ble­my, by dojść do ich peł­niej­sze­go zro­zu­mie­nia. A jak dzi­siaj filo­zo­fo­wie patrzą na emo­cjo­nal­ną stro­nę naszej natury?

O natu­rze emo­cji > Andrzej Dąbrowski
Współ­cze­śnie emo­cja­mi zaj­mu­je się wie­le róż­nych dzie­dzin nauko­wych. Zagad­nie­niem tym od zara­nia dzie­jów inte­re­so­wa­li się filo­zo­fo­wie. Pro­po­no­wa­li prze­róż­ne roz­wią­za­nia i kon­cep­cje. Czę­sto ory­gi­nal­ne, nie­in­tu­icyj­ne i kontrowersyjne.

Czy maszy­ny mogą mieć emo­cje? > Kry­sty­na Bielecka
Maszy­ny są zdol­ne do odczu­wa­nia emo­cji pły­ną­cych z nasze­go cia­ła i do podej­mo­wa­nia decy­zji pod wpły­wem agre­sji. Nie potra­fi­my dzi­siaj stwo­rzyć algo­ryt­mu, któ­ry dawał­by robo­tom zdol­ność odczu­wa­nia wyż­szych uczuć, w tym empa­tii, gdyż naj­pierw musie­li­by­śmy odpo­wie­dzieć na pyta­nie o zwią­zek emo­cji z inte­li­gen­cją. Pro­jekt stwo­rze­nia takie­go algo­ryt­mu uczy nas jed­nak cze­goś o nas samych.

Czy emo­cje dobrze nam dora­dza­ją? > Woj­ciech Żełaniec
Gospo­sia zno­wu scho­wa­ła gdzieś moje cyga­ra… Do stu tysię­cy kar­ta­czy!… Chy­ba ją zwolnię!

Moral­ność a emo­cje > Peter Sin­ger, Kata­rzy­na de Lazari-Radek
Czy moral­ność bazu­je na emo­cjach czy na rozu­mie? Sta­no­wi­sko, wedle któ­re­go moral­ność opie­ra się na emo­cjach, jest czę­sto koja­rzo­ne z Davi­dem Hume’em, osiem­na­sto­wiecz­nym szkoc­kim filo­zo­fem, zna­nym z powie­dze­nia, że „rozum jest i powi­nien być jedy­nie słu­gą namiętności”.

Spór o emo­cje moral­ne > Artur Szutta
Wie­lu ludzi wie­rzy w życie poza­gro­bo­we. Uwa­ża­ją, że po śmier­ci będzie­my nadal ist­nieć jako świa­do­me isto­ty. Śmierć nie jest zatem koń­cem, lecz jedy­nie przej­ściem z tego świa­ta do inne­go, a dokład­nie – do nieba.

Kalen­da­rium problemu

Wywiad
Peł­nia nasze­go jeste­stwa uobec­nia się w naj­głęb­szych emo­cjach > Wywiad z Joh­nem F. Cros­bym, jed­nym z naj­wy­bit­niej­szych współ­cze­snych filo­zo­fów chrze­ści­jań­skich, uczniem Die­tri­cha von Hildebranda.

Narzę­dzia filozofa
Warsz­tat logicz­ny: #10. Moc eks­pre­syj­na teo­rii kwan­ty­fi­ka­to­rów > Witold Marciszewski

Sztu­ka argu­men­ta­cji: #12. Ser­ce czy rozum? Emo­cje w argu­men­ta­cji i per­swa­zji > Krzysz­tof A. Wieczorek

Eks­pe­ry­ment myślo­wy: E moc ja życia > Artur Szutta

Gre­ka i łaci­na z wiel­ki­mi klasykami
Emo­cje > Michał Bizoń

Ety­ka w literaturze
Duma i uprze­dze­nie – o tym, że trze­ba tem­pe­ro­wać swo­je­go sło­nia > Nata­sza Szutta

Saty­ra
Dobre złe uczu­cia > Piotr Bartula

Felie­ton
Sto­ic­ki gniew Kato­na > Jacek Jaśtal
Felieton
Konie po Pla­to­nie > Adam Grobler
Felieton
Emo­ty­cja i ety­ka > Jan Woleński

Filo­zo­fia w szkole
Świat emo­cji. Sce­na­riusz lek­cji dla klas IVVIII szko­ły pod­sta­wo­wej > Doro­ta Monkiewicz-Cybulska

Who is who w pol­skiej filozofii
Euge­niusz Jar­ra albo filo­zo­fia pra­wa > Paweł Rzewuski

Filo­zo­fia w filmie
Zwiew­na zasło­na oby­cza­jów > Iwo­na Krupecka

Z pół­ki filozofa…
Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka


Redak­tor pro­wa­dzą­cy nume­ru: dr Joan­na Krzemkowska-Saja.


Dro­dzy Czytelnicy,

emo­cje towa­rzy­szą nam na co dzień, mogli­by­śmy się więc spo­dzie­wać, że nie mają przed nami żad­nych tajem­nic. Nic bar­dziej myl­ne­go. To jed­ne z naj­bar­dziej tajem­ni­czych zja­wisk, któ­rych natu­rę pró­bu­ją prze­nik­nąć nie tyl­ko filo­zo­fo­wie. Pierw­sza tajem­ni­ca to samo zna­cze­nie sło­wa „emo­cja”. Owszem, każ­dy z nas był przy­naj­mniej raz zako­cha­ny, smut­ny, zazdro­sny, wpadł w gniew albo się bał. To wszyst­ko przy­pad­ki emo­cji, któ­re mogli­by­ście wymie­nić bez dłuż­sze­go namy­słu. Ale czy emo­cją jest np. poczu­cie zain­te­re­so­wa­nia czymś lub kimś, poczu­cie pew­no­ści, że coś jest praw­dą, albo nuda? Co czy­ni emo­cję emo­cją? Czym ona róż­ni się od innych naszych sta­nów men­tal­nych takich jak prze­ko­na­nia, pra­gnie­nia, per­cep­cje? A pytań jest jesz­cze wie­le. Co wła­ści­wie robią emo­cje? „Kolo­ry­zu­ją” świat, w któ­rym żyje­my, pro­jek­tu­jąc nań war­to­ści takie jak pięk­no, brzy­do­ta, dobro lub zło? Moty­wu­ją nas do podej­mo­wa­nia dzia­łań, któ­re słu­żą prze­trwa­niu? Czy może pozwa­la­ją odkry­wać auten­tycz­ne cechy pięk­na, brzy­do­ty, dobra lub zła, któ­re ist­nie­ją w świe­cie? Czy bez emo­cji byli­by­śmy w sta­nie podej­mo­wać decy­zje? Czy zacho­dzą bar­dziej w naszym umy­śle, czy bar­dziej mają cha­rak­ter cie­le­sny, fizjo­lo­gicz­ny? Czy emo­cje są racjo­nal­ne? Jaką rolę odgry­wa­ją w naszym życiu moral­nym? Czy są koniecz­nym skład­ni­kiem cno­ty, czy cno­ty tej wro­giem, któ­ry musi zostać ujarzmiony?

U pod­staw roz­wa­żań o emo­cjach leży nadzie­ja na lep­sze zro­zu­mie­nie natu­ry ludz­kiej i roz­wią­za­nie zagad­ki doświad­cza­nia roz­dar­cia wewnętrz­ne­go, któ­re­go bole­sna świa­do­mość pobrzmie­wa już w roz­wa­ża­niach Pla­to­na, a któ­re w spo­sób nie­zwy­kle wyra­zi­sty i dra­ma­tycz­ny ujął św. Paweł: „Nie rozu­miem bowiem tego, co czy­nię, bo nie czy­nię tego, co chcę, ale to, cze­go nie­na­wi­dzę – to wła­śnie czy­nię” (Rz 7, 15).

Auto­rzy niniej­sze­go nume­ru mają na celu przy­bli­żyć Wam, dro­dzy Czy­tel­ni­cy, nie­któ­re z wyżej wymie­nio­nych pro­ble­mów i pytań zwią­za­nych z ludz­ki­mi (i nie tyl­ko) emo­cja­mi, jakie zada­ją sobie filo­zo­fo­wie. Na kolej­nych stro­nach nume­ru będzie­cie mogli zapo­znać się z roz­wa­ża­nia­mi doty­czą­cy­mi m.in. tego, czym są emo­cje, czy tyl­ko ludzie są zdol­ni do ich prze­ży­wa­nia, jaki jest ich zwią­zek z moral­no­ścią i wol­ną wolą, czy emo­cje dostar­cza­ją nam jakiejś wie­dzy na temat świa­ta, czy jedy­nie znie­kształ­ca­ją jego obraz, a tak­że czy maszy­ny mogą mieć emocje.

Poza czę­ścią tema­tycz­ną znaj­dzie­cie rów­nież nasze sta­łe dzia­ły: kolej­ne odcin­ki kur­su logi­ki, sztu­ki argu­men­ta­cji, „who is who” w pol­skiej filo­zo­fii, pro­ble­mów etycz­nych w lite­ra­tu­rze, filo­zo­fii w fil­mie, a tak­że eks­pe­ry­ment myślo­wy. Dla nauczy­cie­li szkół pod­sta­wo­wych przy­go­to­wa­li­śmy sce­na­riusz lek­cji na temat emo­cji. Ponad­to cze­ka Was tak­że kolej­na por­cja filo­zo­ficz­nej roz­ryw­ki: filo­zo­ficz­ne zoo, aneg­do­ty i krzy­żów­ka. Zatem zapra­sza­my do lek­tu­ry! Filozofujcie!

Redak­cja


Zapraszamy do udziału w spotkaniach Klubu „Filozofuj!”. Zapowiedzi spotkań i relacje z dotychczasowych dyskusji są > tutaj.

Oso­by, któ­re chciał­by pomóc przy zor­ga­ni­zo­wa­niu spo­tka­nia Klu­bu „Filo­zo­fuj!” w swo­im mie­ście, zapra­sza­my do współ­pra­cy. Szcze­gó­ły > tutaj.



Down­lo­ad (PDF, 9.8MB)

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

1 komentarz

Kliknij, aby skomentować

  • Emo­cje to pod­mio­to­wa cecha języ­ka i sty­lu komu­ni­ka­cji oso­by mówią­cej. Co może wypro­wa­dzać z rów­no­wa­gi czło­wie­ka słu­cha­ją­ce­go cudzej wypo­wie­dzi? To pod­mio­to­wy spo­sób rozu­mie­nia cudzej wypo­wie­dzi. Ta dys­cy­pli­na nazy­wa się Seman­ty­ka Lin­gwi­stycz­na. Ona potwier­dza że spo­sób odbio­ru cudzej wypo­wie­dzi kreu­je pod­mio­to­we reak­cje. Są ludzie sza­nu­ją­cy cudze zda­nie i spo­sób rozu­mie­nia wypo­wia­da­ją­ce­go się co może dopro­wa­dzić do dys­kur­su w celu usta­le­nia róż­nic w rozu­mie­niu i dopro­wa­dze­nia do stwo­rze­nia stra­te­gii celo­we­go uzgod­nie­nia róż­nic aby uzgod­nić wspól­ne cele.
    Ale cza­sa­mi ist­nie­je pod­mio­to­we zabu­rze­nie deik­tycz­ne (wg prof Roma­nien­ko):” ja jestem cen­trum świa­ta a świat się krę­ci wokół mnie”…to naukow­cy, poli­ty­cy, biz­nes­me­ni, bogaci.…którzy nie chcą ani rozu­mieć innych dys­cy­plin nauko­wych ani innych ludzi, ani niko­go kto ma inne zdanie.….

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy