Numer

Filozofuj! 2026 nr 2 (68): Wojna

Wydawcą czasopisma jest

Kliknij, aby pobrać plik pdf numeru 2(68)/2026:

 

Zachęcamy do lektury!


Czy WIESZ, ŻE…

Download (PDF, 19.42MB)

 


Redaktor prowadzący numeru: dr hab. Artur Szutta, prof. UG

Podziękowania za pracę nad numerem „Wojna” należą się:

  • Autorom tekstów, Redaktorom, w szczególności: Piotrowi Biłgorajskiemu, Elżbiecie Drozdowskiej,  Robertowi Kryńskiemu, Antoniemu Ładzińskiemu (sekretarz redakcji), Marcie Ratkiewicz-Siłuch, Arturowi Szuttcie (redaktor naczelny), Nataszy Szuttcie.
  • Grafikom:  Natalii Biesiadzie-Myszak, Patrycji Waleszczak, Marcie Szajdzińskiej i Agnieszce Zaniewskiej.
  • Specjalistom DTP: Adamowi Dorotowi, Robertowi Kryńskiemu, Marcie Szajdzińskiej, Patrycji Waleszczak.
  • Naszym Hojnym Patronom, którzy nas wsparli w projekcie Patronite: Annie Bentyn, Markowi Białozorowi, Dorocie Klos, Wojciechowi Krupie, Małgorzacie Laskowskiej, Markowi Janekowi, Markowi Janusowi, Sebastianowi Łasajowi, Wojciechowi Malickiemu, Athe Nanethowi, Adrianowi Nowakowi, Tymoteuszowi Ogłazie, Tomaszowi Polechońskiemu, Ewelinie Sobieszuk, Pawłowi Sobczykowi, Zbigniewowi Szafrańcowi, Janowi Swianiewiczowi, Monice Walczak, Marcie Wejman, Grzegorzowi Ząbkowiczowi. Również dzięki Waszemu wkładowi możliwe było wydanie tego numeru.

Spis treści numeru Wojna:

Ontologia wojny » William S. Mandrick

Między wojną sprawiedliwą a wiecznym pokojem » Artur Szutta

Fenomenologia wojny » Mark Gilks

Czy jesteśmy stworzeni do wojny, czy do pokoju? » Lukáš Švaňa

Wojna bez twarzy: technologia, przemoc i kres ludzkiej odpowiedzialności » Emmanuel R. Goffi

Wojna jest głęboko wpisana w naszą naturę » wywiad z Jeffem McMahanem

Narzędzia filozofa
W poszukiwaniu wiecznego pokoju » Artur Szutta

Filozofia nauki
Dialog 8. Pomiar zerowy » Andrzej Łukasik

Filozofia w literaturze
Kamienie na szaniec i granice pacyfizmu » Natasza Szutta

Felieton
Czy wojna może być sprawiedliwa? » Jan Woleński
Precz z suwerenem » Adam Grobler
Historia pewnej piosenki » Jacek Jaśtal

Satyra
List Nienarodzonego A.D. 2026 » Piotr Bartula

Wokół tematu
Umarłym swoboda, a żywym areszt. O pewnym paradoksie polskiego systemu prawnego » Filip Kobiela

Filozofia w szkole
Czy wojna jest zawsze złem? Scenariusz lekcji filozofii dla uczniów szkół podstawowych » Dorota Monkiewicz

Z półki filozofa…
Eros z perspektywy fenomenologii i teologii » Piotr Biłgorajski

Filozofia z przymrużeniem oka


Drodzy Czytelnicy,

wiadomości o wojnach oraz eskalacji napięć międzynarodowych towarzyszą nam codziennie. Informacje te budzą na pewno bardzo wiele emocji, takich jak lęk, gniew, smutek, przerażenie czy bezsilność. Konflikty zbrojne prowokują jednak również do stawiania pytań o naturę ludzką, a także o rozliczne kwestie moralne. Dlatego też prezentujemy Państwu kolejne wydanie naszego magazynu, podejmując w nim temat wojny z wielu różnych perspektyw.

Jednym z pierwszych pytań, jakie mogą się nasuwać, jest kwestia tego, czy wojna może być sprawiedliwa. W filo­zofii powstała teoria wojny sprawiedliwej, której dzieje przedstawia w swoim artykule Artur Szutta.

Wielu z nas zapewne zastanawia się również nad tym, czy skłonność do przemocy i okrucieństwa leży w naszej naturze. Z tym problemem mierzy się Lukáš Švaňa, a jego odpowiedź nie jest ani prosta, ani jednoznaczna.

Czym jednak w ogóle jest wojna? Jaka jest jej istota? W dobie coraz to nowych form wojowania, takich jak wojny hybrydowe czy cyberwojny, pytanie to nabiera szczególnego znaczenia. Na te kwestie z dwóch różnych perspektyw starają się odpowiedzieć William S. Mandrick oraz Mark Gilks.

Filozoficzne pytania rodzi także wykorzystywanie w konfliktach nowoczesnych technologii – dronów czy sztucznej inteligencji. Radykalnie zmieniają one sposób prowadzenia wojny, co prowadzi m.in. do problemów związanych z odpowiedzialnością moralną za dokonane zbrodnie. Temat ten podejmuje Emmanuel Goffi.

Czy jako ludzkość możemy w ogóle zaprzestać wojen? Pytanie to pojawia się m.in. w wywiadzie z Jeffem McMahanemo oraz w felietonach Adama Groblera i Jana Woleńskiego. Niestety odpowiedzi na nie nie napawają optymizmem.

Z tematem wojny wiąże się również idea pacyfizmu – sprzeciwu wobec wojny i przemocy. Pacyfizm ma odmianę zarówno radykalną, jak i umiarkowaną. Do refleksji nad tą koncepcją skłaniają artykuły Nataszy Szutty i Jacka Jaśtala.

Choć szanse na całkowicie pokojowy świat są raczej niewielkie, to pogłębiona refleksja nad wojną wydaje się niezbędna. Życzymy zatem, aby lektura naszego magazynu poszerzyła Waszą perspektywę i sprowokowała do stawiania trudnych pytań o moralność i ludzką naturę.

Miłej i pożytecznej lektury!

Redakcja


Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy