Artykuł

Herodot: Zwyczaj jest panem wszystkiego

Zbierając materiał etnograficzny do swoich Dziejów Herodot odbył liczne podróże po Persji, Egipcie, Kyrenajce, wybrzeżach Morza Czarnego. Opisał nie tylko geografię tych miejsc, ale również obyczaje ich mieszkańców. Przytoczony fragment porównuje dwa skrajnie odmienne wierzenia i zwyczaje dotyczące zmarłych.

Tekst uka­zał się w Sokra­tes i syre­ny. 55 podró­ży filo­zo­ficz­nych po świe­cie pod­księ­ży­co­wym i nad­księ­ży­co­wym, s. 179–180. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Wszak gdy­by wszyst­kim ludziom zapro­po­no­wa­no, żeby ze wszyst­kich zwy­cza­jów wybra­li sobie naj­lep­sze, wów­czas wszy­scy po dokład­nym zba­da­niu wybra­li wła­sne; do tego stop­nia jest każ­dy prze­ko­na­ny, że jego zwy­cza­je bez­spor­nie są naj­lep­sze. Dla­te­go nie jest praw­do­po­dob­ne, żeby inny czło­wiek niż sza­le­niec kpił sobie z takich rze­czy. Że jed­nak istot­nie wszy­scy ludzie tak o swo­ich zwy­cza­jach myślą, moż­na to obok wie­lu innych dowo­dów tak­że z tego wno­sić. Dariusz powo­łał raz za swe­go pano­wa­nia Hel­le­nów, któ­rych miał u sie­bie, i zapy­tał ich, za jaką cenę byli­by skłon­ni spo­żyć zmar­łych ojców? Wte­dy oni oświad­czy­li, że nie zro­bi­li­by tego za żad­ną cenę. Potem wezwał Dariusz tak zwa­nych Kala­tiów, ple­mię indyj­skie, któ­re zja­da swo­ich rodzi­ców, i zapy­tał ich w obec­no­ści Hel­le­nów, któ­rym odpo­wiedź prze­tłu­ma­czo­no, za jaką cenę zgo­dzi­li­by się zmar­łych ojców spa­lić na sto­sie? Wte­dy ci wyda­li okrzyk zgro­zy i wezwa­li go, aby zanie­chał bez­boż­nych słów. Taka to jest siła zwy­cza­ju, a poeta Pin­dar, jak mi się zda­je, ma słusz­ność, mówiąc w swym utwo­rze, że zwy­czaj jest kró­lem wszystkiego.

Prze­ło­żył Sewe­ryn Hammer


Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy