Fragment z klasyka Historia filozofii nowożytnej

John Locke: Niejasna idea nieskończoności

Źródło: J. Locke, Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. B.J. Gawecki, Warszawa: PWN 1955, t. 1, s. 286–287, 293.


Wszystkie pozytywne idee przestrzeni, trwania lub liczby, jakie mamy w umyśle, choćby największe, są skończone. Ideę nieskończoności mamy zaś wtedy, gdy przedstawiamy sobie niewyczerpalną pozostałość, z której usuwamy wszelkie ograniczenia i gdzie umysłowi naszemu pozwalamy posuwać się w myśli bez końca, przez co jednak nigdy nie dochodzi on do ostatecznej idei czegoś nieskończonego. […] [O] wszystkim, co poza tym jeszcze pozostaje, nie mamy pojęcia bardziej pozytywnego i wyraźnego niż to, jakie ma marynarz o morskiej głębinie, kiedy, opuściwszy wielką część liny do sondowania, wciąż dna dosięgnąć nie może. Wie on, że głębia wynosi tyle a tyle sążni i jeszcze trochę więcej, ale ile to „więcej” wynosi, o tym nie ma wcale jasnego wyobrażenia. […] Czy długość tej liny wynosiłaby tu dziesięć sążni, czy tysiąc, w obu przypadkach jednakowo pokazuje ona, że jest coś poza nią, i daje tylko tę niejasną, na porównaniu opartą ideę, że to nie wszystko i że można jeszcze dalej posuwać się w głąb.


Pobierz tekst w PDF.

Najnowszy numer można nabyć od 3 stycznia w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2022 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy