„Niezgoda w filozofii” to 69. numer „Filozofuj!”, czasopisma popularnonaukowego o filozofii.
Wydawcą „Filozofuj!” jest Wydawnictwo Academicon
(będące na liście punktowanych wydawców MNiSW – 120 pkt za monografię)
W Open Monograph Press Wydawnictwa Academicon
możesz czytać książki w otwartym dostępie!
Redaktor prowadzący numeru: dr hab. Artur Szutta, prof. UG
Podziękowania za pracę nad numerem „Niezgoda w filozofii” należą się:
- Autorom tekstów, Redaktorom, w szczególności: Piotrowi Biłgorajskiemu, Elżbiecie Drozdowskiej, Błażejowi Gęburze, Robertowi Kryńskiemu, Antoniemu Ładzińskiemu (sekretarz redakcji), Arturowi Szuttcie (redaktor naczelny), Nataszy Szuttcie.
- Grafikom: Agnieszce Zaniewskiej, Partycji Waleszczak i Marcie Szajdzińskiej.
- Specjalistom DTP: Adamowi Dorotowi, Robertowi Kryńskiemu, Marcie Szajdzińskiej, Partycji Waleszczak.
- Naszym Hojnym Patronom, którzy nas wsparli w projekcie Patronite: Annie Bentyn, Małgorzacie Laskowskiej, Sebastianowi Łasajowi, Tymoteuszowi Ogłazie, Ewelinie Sobieszuk, Aleksandrze Zawadzkiej, Wojciechowi Krupie, Janowi Swianiewiczowi, Marcie Wejman, Markowi Jankowi, Wojciechowi Malickiemu, Dorocie Klos, Pawłowi Sobczykowi, Grzegorzowi Ząbkowiczowi, Athe Naneth, Markowi Białozorowi, Monice Walczak, Tomaszowi Polechońskiemu, Markowi Janusowi, Zbigniewowi Szafrańcowi, Martynie Lanc. Również dzięki Waszemu wkładowi możliwe było wydanie tego numeru.
Drodzy Czytelnicy,
w poprzednim numerze podjęliśmy temat wojny. Tym razem postanowiliśmy zająć się tematem jeszcze bardziej podstawowym – niezgodą. Niezgoda może prowadzić do konfliktów, kłótni, a dalej – przemocy, a nawet wojny. Dlatego postrzegamy ją zasadniczo negatywnie. Jednak świat, w którym wszyscy we wszystkim się zgadzają, jest niemożliwy. I tu właśnie pojawia się pytanie: czy niezgoda może pełnić jakąś pozytywną rolę w filozofii, a także, ogólniej, w naszym życiu? Problem ten podejmuje Tadeusz Szubka, zastanawiając się nad istotą niezgody i porządkując różne jej rodzaje.
Również Hilary Kornblith precyzuje, na jakich polach faktycznie mamy do czynienia z niezgodą, oraz poszukuje odpowiedzi na pytanie o jej walory poznawcze.
Można także spytać, czy sam fakt tej permanentnej niezgody w filozofii nie neguje przypadkiem jej wartości poznawczej? Skoro nie ma żadnego konsensusu, to co ostatecznie wiemy dzięki filozofii. Tym problemem zajmuje się w swoim artykule Jacek Wojtysiak, pokazując różne sposoby ujmowania niezgody przez samych filozofów. Jednym z nich jest szukanie nowego ujęcia, które pogodzi wszystkie zwaśnione spory. Takim projektem była filozofia Kartezjusza. Adam Grobler zauważa, że teorie nowożytnego myśliciela również wzbudziły polemiki – pisze, że „projekt kartezjański upadł z hukiem” i pokazuje, co z tego upadku wynikło. Czy ta niezgoda może mieć charakter twórczy? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć Jan Woleński w felietonie „Niezgoda filozoficzna buduje”.
Jakie mogą być przyczyny samej niezgody? Ten temat omawia Diego Machuca. Szczególnym przypadkiem niezgody jest sytuacja, gdy nasz adwersarz dysponuje tymi samymi danymi i takim samym poziomem intelektualnym, co my – jest naszym epistemicznym rówieśnikiem. Jak postąpić w takim przypadku? Kirk Lougheed pokazuje, jakie konsekwencje rodzi zawieszenie sądu, i do czego prowadzi niewzruszone trzymanie się swojego stanowiska. Natasza Szutta z kolei zajmuje się etycznymi aspektami niezgody oraz rolą cnoty pokory epistemicznej w prowadzeniu sporów.
Często stykamy się również z problemem, co robić w przypadku niezgody dwóch ekspertów w dziedzinie, w której my sami jesteśmy laikami. Konkretne wskazówki naświetla w swoim tekście Nikodem Lewandowski.
Mamy nadzieję, że ten numer zainspiruje Was do twórczej i rozwijającej poznawczo niezgody.
Miłej lektury!
Redakcja
CZY WIESZ, ŻE…
- z każdego egzemplarza kupionego w Empiku, Świecie Prasy, Ruchu, Inmedio, Relay redakcja otrzymuje tylko ok. 50% kwoty, którą płacisz?
- możesz dostawać „Filozofuj!” na wskazany adres zanim trafią do dystrybucji w Empikach?
- kupując „Filozofuj!” w prenumeracie otrzymujesz egzemplarz bezpośrednio z drukarni, czyli najszybciej jak się da?
- dzięki prenumeracie możemy planować rozwój i budżet z wyprzedzeniem?
Zamów numer w wersji drukowanej
Zamów prenumeratę
Oto spis treści numeru 3(69)/2026 / Niezgoda w filozofii

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.















Skomentuj