Już jest! Sześćdziesiąty piąty numer „Filozofuj!”: Filozofia muzyki trafił do saloników prasowych

Już od dziś w salonach Empiku, Świecie Prasy, Inmedio, Relay (zob. pełną listę salonów) można kupić sześćdziesiąty piąty numer „Filozofuj!” – jedynego na świecie czasopisma filozoficznego do poczekalni u fryzjera! ;) Temat numeru: Filozofia muzyki. Czasopismo, jak zwykle, będzie dostępne bezpłatnie online, ale dopiero za około dwa miesiące. Osoby, które wolą czytać na papierze, zachęcamy do zamówienia egzemplarza drukowanego. Najtaniej i najszybciej oczywiście w prenumeracie rocznej.

„Filozofia muzyki” to 65. numer „Filozofuj!”, czasopisma popularnonaukowego o filozofii.

Wydawcą „Filozofuj!” jest Wydawnictwo Academicon
(będące na liście punktowanych wydawców MNiSW – 120 pkt za monografię)

Redaktor prowadzący numeru: dr hab. Anna Chęćka, prof. UG

Podziękowania za pracę nad numerem „Filozofia muzyki” należą się:

Autorom tekstów, Redaktorom, w szczególności: Piotrowi Biłgorajskiemu, Elżbiecie Drozdowskiej, Błażejowi Gęburze, Robertowi Kryńskiemu, Antoniemu Bajowi (sekretarz redakcji), Arturowi Szuttcie (redaktor naczelny), Nataszy Szuttcie.
Grafikom: Paulinie Belcarz, Natalii Biesiadzie-Myszak, Lubomirze Platcie, Małgorzacie Uglik, Wojtkowi WU Zielińskiemu, Agnieszce Zaniewskiej.
Specjalistom DTP: Adamowi Dorotowi, Robertowi Kryńskiemu, Marcie Szajdzińskiej, Partycji Waleszczak.
Naszym Hojnym Patronom, którzy nas wsparli w projekcie Patronite: Annie Bentyn, Katarzynie Frąckiewicz, Jackowi Kurzepie, Małgorzacie Laskowskiej, Sebastianowi Łasajowi, Tymoteuszowi Ogłazie, Ewelinie Sobieszuk, Janowi Swianiewiczowi, Marcie Wejman, Markowi Jankowi, Szymonowi Barysowi, Milenie Bartoszewskiej, Wojciechowi Malickiemu, Tomaszowi Stepinskiemu, tomcjowi, Dorocie Klos, Pawłowi Fluntowi, Marcinowi Sztanderskiemu, Michałowi Markowi. Również dzięki Waszemu wkładowi możliwe było wydanie tego numeru.

Drodzy Czytelnicy!

„W muzyce jest coś ulotnego; nie widać jej; muzyka nie ma adresu; nie można powiedzieć, gdzie jest kwintet Mozarta… Natomiast katedry siedzą mocno na ziemi, włoskie pałace nie podróżują…” – pisał niegdyś Adam Zagajewski. Muzyka w jakiejś mierze wymyka się przestrzeni; istnieje tylko w czasie, w akcie wykonania lub w pamięci słuchacza. No właśnie: a gdy nikt jej nie wykonuje ani nikt nie przechowuje jej w pamięci, to gdzie i jak wówczas istnieje? Czy jest może ideą, która czeka na odkrycie? Tylko gdzie? Czy, jak podpowiadał Czesław Miłosz, należałoby szukać jej w „krainie matematycznych proporcji, kryształów niepodległej niczemu logiki”? Od pitagorejczyków po Keplera muzyka była rozumiana jako odbicie harmonii wszechświata: proporcje interwałów, rytmy, konsonanse miały obrazować kosmiczny ład. Jako droga do poznania metafizycznej struktury rzeczywistości stanowiła nie tylko wdzięczny temat dla filozofii, ale sama w sobie była i jest osobliwym, bo wolnym od słowa, sposobem filozofowania.

W ramach filozofii pytamy o sposób istnienia muzyki, o jej wartości i o jej doświadczenie. Zauważmy bowiem, że chociaż przedmiotem filozofowania może być muzyczna struktura postrzegana in abstracto, to jednak ostatecznie filozofowanie o muzyce prowadzi nas do żywego jej doświadczenia. Można o nim myśleć w wymiarze zarówno jednostkowym, jak i społecznym, choćby z tego powodu, że wszyscy jesteśmy członkami jakiejś kultury muzycznej. Dla jednych z nas kluczowym doświadczeniem będzie własna praktyka gry na instrumencie czy śpiewania w chórze, dla innych śledzenie z wypiekami na twarzy ulubionego festiwalu muzyki rozrywkowej lub… przesłuchań Konkursu Chopinowskiego. Ten ostatni przykład pojawia się tutaj nie bez powodu – już za kilka tygodni, w październiku, w Warszawie odbędzie się XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. F. Chopina.

W tym numerze proponujemy Wam wędrówkę przez różne perspektywy filozoficznego namysłu nad muzyką. Anna Chęćka podejmuje pytanie, czy muzyka może mieć wymiar moralny – czy potrafi wpływać na nasze postawy i decyzje, czy też jest królestwem czystej estetyki. Piotr Przybysz przygląda się naturze emocji muzycznych i temu, w jaki sposób stają się one częścią naszego doświadczenia. Karolina Kolinek-Siechowicz bada sposób istnienia dzieła muzycznego – jego byt pomiędzy kolejnymi wykonaniami i obecność w świadomości słuchacza. Andrzej Krawiec wprowadza nas w obszar ontologii i fenomenologii muzyki, poszukując odpowiedzi na pytanie o jej istotę. Krzysztof Guczalski analizuje źródła emocji w muzyce i mechanizmy ich powstawania. Anna Brożek odsłania filozoficzne dysonanse Konkursu Chopinowskiego, a Jan Czarnecki rozważa, czym jest forma w muzyce i jaką rolę odgrywa formalizm.

Oddajemy ten numer w Wasze ręce z nadzieją, że lektura stanie się nie tylko intelektualną ucztą, ale też inspiracją do własnych, muzycznych poszukiwań – w myśli, w przeżyciu, w dźwięku.

Redakcja

CZY WIESZ, ŻE…