Etyka Filozofia w szkole

Krystian Karcz: Sprawiedliwość na trybunach – scenariusz lekcji

Czy sprawiedliwie to znaczy „każdemu po równo”? Krystian Karcz proponuje bardzo ciekawy i inspirujący scenariusz zajęć na temat sprawiedliwości.

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2018 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Gru­pa docelowa: od 3–5 klasy szkoły pod­sta­wowej
Czas trwa­nia: dwie lekc­je
Należy przy­go­tować: rzut­nik, pro­jek­tor lub inny ekran z dostępem do inter­ne­tu, ewen­tu­al­nie duży wydruk ilus­tracji, którą moż­na pobrać > tutaj, oraz kil­ka kartek A4.

Cele lekcji

Uczniowie:

  • dostrze­ga­ją alter­naty­wne możli­woś­ci spraw­iedli­wego rozwiązy­wa­nia sporów: „każde­mu po równo” lub „każde­mu według potrzeb”,
  • ćwiczą wyobraźnię i umiejęt­ność zrozu­mi­ałego przekazy­wa­nia infor­ma­cji,
  • dokonu­ją reflek­sji nad (nie)obecnością fenomenu spraw­iedli­woś­ci w życiu codzi­en­nym,
  • ćwiczą wydawanie sądów doty­czą­cych spraw­iedli­woś­ci,
  • ćwiczą kom­pe­tenc­je dyskursy­wne.

Przebieg lekcji

1. Ćwicze­nie akty­wiz­u­jące

Uczniowie dzielą się w pary tak, aby tylko jed­na z osób widzi­ała ekran z ilus­tracją. Następ­nie nauczy­ciel wyjaś­nia zasady zabawy. Zadaniem pier­wszej oso­by będzie dokładne opisy­wanie tego, co widzi przed sobą. Nato­mi­ast dru­ga oso­ba musi być odwró­cona tyłem do ekranu, ponieważ będzie samodziel­nie rysować obraz na pod­staw­ie otrzy­manego od part­nera opisu. Pary stara­ją się możli­wie jak najwierniej przed­staw­ić ilus­trację, dlat­ego pier­wsza oso­ba dba o przys­tęp­ność swo­jej wypowiedzi, nato­mi­ast dru­ga uważnie słucha charak­terysty­ki, aby móc pre­cyzyjnie odw­zorować grafikę. Kiedy uczniowie ozna­jmią, że są gotowi, oraz zna­ją, rozu­mieją i zgadza­ją się na zasady zabawy, nauczy­ciel wyświ­et­la ilus­trację. Uczniowie, którzy skończą już rysować obrazek, mogą odwró­cić się i obe­jrzeć ory­gi­nal­ną ilus­trację, żeby porów­nać efekt koń­cowy z pier­wow­zorem.

2. Roz­mowa pod­sumowu­ją­ca

Nauczy­ciel omaw­ia z ucz­ni­a­mi wraże­nia z zabawy i efek­ty ich pra­cy, zada­jąc następu­jące pyta­nia:

  • Czy mieliś­cie prob­le­my z wyko­naniem zada­nia? Jeśli tak, to jakie?
  • Co spraw­iło wam najwięk­szą trud­ność? Co było najłatwiejsze?
  • Jak uważa­cie, które ele­men­ty tej ilus­tracji są najis­tot­niejsze?

3. Przeprowadze­nie dyskusji

Nauczy­ciel pyta uczniów, po której stron­ie ilus­tracji jest spraw­iedli­wie. Następ­nie prosi uczniów o głosowanie przez pod­niesie­nie ręki. Uczniowie wyraża­ją­cy własne zdanie (odgórnie wyz­naczeni przez prowadzącego lub dobrowol­nie zgłasza­ją­cy chęć zabra­nia gło­su) pod­czas dyskusji odnoszą się do argu­men­tów poprzed­ni­ka. Pod­czas wymi­any opinii między uczest­nika­mi nauczy­ciel pełni funkcję mod­er­a­to­ra, czyli dobiera dysku­tan­tów i pil­nu­je przestrze­ga­nia zasad. Po zakońc­zonej dyskusji nauczy­ciel pyta, czy uczniowie zmie­nili doty­chcza­sowe zdanie oraz ponown­ie przeprowadza głosowanie.

4. Sytu­acje prob­le­mowe

Przed przys­tąpi­e­niem do anal­izy prowadzą­cy upew­nia się, że uczniowie rozu­mieją znacze­nie słowa „prob­lem”. Objaśnienia ter­minu moż­na dokon­ać poprzez zas­tosowanie metody „burzy mózgów” bądź za pośred­nictwem przy­woła­nia definicji słown­ikowej: trud­na sytu­ac­ja, z której należy znaleźć jakieś wyjś­cie oraz poważ­na sprawa, która wyma­ga prze­myśle­nia i rozstrzyg­nię­cia. Następ­nie nauczy­ciel docieka wraz z ucz­ni­a­mi, kiedy rozwiązanie prob­le­mu jest spraw­iedli­we:

  • Wyobraź­cie sobie, że wasz kole­ga z klasy ma urodziny. Wchodzi do klasy z tor­bą pełną cukierków. W jaki sposób powinien podzielić się cukierka­mi? Dlaczego właśnie tak?
  • Czy spraw­iedli­wie znaczy „każde­mu po równo”? Kiedy tak, a kiedy nie?
  • Wyobraź­cie sobie, że właśnie wró­cil­iś­cie do klasy z obiadu. Jesteś­cie bard­zo najedzeni, lecz jeden z waszych kolegów nie jest zapisany na stołówkę i nie jadł nic od samego rana. Niespodziewanie koledzy ze starszej klasy wchodzą w trak­cie lekcji. Wyjaś­ni­a­ją, że są po zaję­ci­ach kuli­narnych i został im cały talerz pysznych kanapek, które może­cie sobie zjeść, jeśli macie ochotę. W jaki sposób powin­niś­cie podzielić się tymi kanap­ka­mi? Dlaczego właśnie tak?
  • Czy spraw­iedli­wie znaczy „każde­mu według potrzeb”? Kiedy tak, a kiedy nie?

5. Ćwicze­nie akty­wiz­u­jące

Uczniowie wymyśla­ją w parach jeden z przykładów sytu­acji, w której rozstrzyg­nię­cie wyma­ga spraw­iedli­wego rozwiąza­nia według zasady „każde­mu po równo” lub „każde­mu według potrzeb”. Następ­nie przed­staw­ia­ją swój pomysł w formie scen­ki.

6. Pod­sumowanie lekcji

  • Czy są rzeczy, które zas­tanaw­ia­ją was po obe­jrze­niu tej ilus­tracji?
  • Czy coś was zaskoczyło pod­czas dzisiejszej dyskusji? Która opinia zro­biła na was najwięk­sze wraże­nie?
  • Czy coś was zdzi­wiło lub zden­er­wowało pod­czas dzisiejszych zajęć?
  • Czy chcielibyś­cie zadać jeszcze jakieś pyta­nia?

 

PDF sce­nar­iusza do pobra­nia


Krys­t­ian Kar­cz – Absol­went ety­ki w Insty­tu­cie Filo­zofii UAM, nauczy­ciel ety­ki w Społecznej Szkole Pod­sta­wowej nr 2 w Poz­na­niu. Intere­su­je się nowoczes­ną edukacją, etyką zawodową, społeczną odpowiedzial­noś­cią biz­ne­su oraz roz­wo­jem oso­bistym. Czas wol­ny spędza przy książkach oraz fil­mach sci­ence fic­tion. Częs­to rozmyśla nad tym, co przyniesie przyszłość oraz jak przy­go­tować do niej nowe pokole­nia.

Ilus­trac­ja: © by Inter­ac­tion Insti­tute for Social Change | Artist: Angus Maguire.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy