Warsztaty filozoficzne

Kurs online „Poznawanie siebie” – już za nami [relacja]

Zakończył się właśnie II blok warsztatów filozoficznych dla dzieci i młodzieży pt. „Poznawanie siebie”, które poprowadziła w formie zdalnej Dorota Monkiewicz-Cybulska. 

Cykl obej­mo­wał 6 tema­tów reali­zo­wa­nych za pomo­cą plat­for­my Zoom od 29 kwiet­nia do 27 maja: 1. Toż­sa­mość – skąd wiem, że ja to ja?, 2. Świat emo­cji, 3. Wola, wol­ność, odpo­wie­dzial­ność?, 4. Gdzie jest mój umysł?, 5. Czy decy­du­je­my, kim jeste­śmy? W warsz­ta­tach wzię­ły udział dzie­ci w wie­ku 10–12 lat.

Pod­czas pierw­szych zajęć musie­li­śmy usta­lić fun­da­men­tal­ne kwe­stie doty­czą­ce tego, dzię­ki cze­mu roz­po­zna­je­my naszą toż­sa­mość. Sza­la zwy­cię­stwa prze­chy­li­ła się w stro­nę pamię­ci, bo pamię­ta­my, kim jeste­śmy i skąd pocho­dzi­my. Musie­li­śmy roz­wi­kłać trud­ność, jaka wią­że się z przy­kła­dem oso­by, któ­ra wsku­tek amne­zji nie wie, kim jest. Czy prze­sta­je być sobą? Prze­śle­dzi­li­śmy rów­nież kwe­stię osa­dza­nia swo­jej toż­sa­mo­ści w cie­le – sko­ro komór­ki orga­ni­zmu wymie­nia­ją się cał­ko­wi­cie w cią­gu 7 lat, to co mamy wspól­ne­go z oso­bą sprzed tego okre­su? Czy to małe dziec­ko na zdję­ciu to my, czy ktoś inny?

Kolej­ne zaję­cia poświę­ci­li­śmy sfe­rze emo­cji i nie były to ckli­we roz­mo­wy, tyl­ko twar­de spraw­dza­nie, czy emo­cje mogą przy­nieść nam wie­dzę o świe­cie i innych ludziach. Prze­pro­wa­dzi­li­śmy eks­pe­ry­ment myślo­wy, jak wyglą­dał­by świat bez emo­cji – czy był­by lep­szy, sko­ro emo­cje pro­wa­dzą nas cza­sem na manow­ce? Wspól­nie stwier­dzi­li­śmy, że choć ta opcja nie­kie­dy wyda­je się kuszą­ca, to brak uczuć u ludzi znisz­czył­by wcze­śniej czy póź­niej cywi­li­za­cję, bo w dużym stop­niu opie­ra się ona na rela­cjach międzyludzkich.

Wola i wol­ność były tema­tem trze­cich zajęć w ramach blo­ku. Nasze roz­wa­ża­nia szyb­ko poszły  w kie­run­ku pyta­nia, w jakim stop­niu jeste­śmy ukie­run­ko­wa­ni, m.in. przez śro­do­wi­sko, w któ­rym wyra­sta­my i gene­ty­kę oraz gdzie pozo­sta­je miej­sce na nasze wła­sne wybo­ry. Następ­nie szu­ka­li­śmy czyn­ni­ka, któ­ry by nam tę wol­ność poszerzył.

Temat umy­słu, oma­wia­ny  w ramach czwar­tych zajęć, oka­zał się wyjąt­ko­wo atrak­cyj­ny. Uczest­ni­cy dowie­dzie­li się, czym jest intro­spek­cja oraz że od daw­na uży­wa­ją oni wglą­dów wewnętrz­nych do pozna­wa­nia samych sie­bie. Następ­nie poszu­ki­wa­li­śmy aktyw­no­ści, jakie prze­ja­wia umysł i oka­za­ło się, że to jemu zawdzię­cza­my nasz świat prze­żyć, wspo­mnień, wyobraź­ni, a nawet snów – a co naj­waż­niej­sze tego, co nam pozwa­la o tym filo­zo­fo­wać – samoświadomości.

Nasze ostat­nie zaję­cia z cyklu „Pozna­wa­nie sie­bie” były tro­chę pro­wo­ka­cyj­ne. W ramach tema­tu „Czy decy­du­je­my, kim jeste­śmy” padło pyta­nie, w jaki spo­sób sie­bie stwa­rza­my, czy małe decy­zje mogą mieć kolo­sal­ne zna­cze­nie dla tego, kim się sta­nie­my, jeśli będzie­my powta­rzać pew­ne czyn­no­ści wie­lo­krot­nie. Wybór przez gru­pę pyta­nia do final­nej dys­ku­sji – Czy wybie­ra­my, że źle postę­pu­je­my? – stał się zapro­sze­niem do dys­ku­sji o tym,  co usta­na­wia nasze stan­dar­dy zła i dobra. Czy oso­ba, któ­ra była oto­czo­na pod­czas dora­sta­nia zły­mi przy­kła­da­mi, jest w sta­nie zmie­nić swój model postę­po­wa­nia i wybrać, że będzie kimś innym? Wynik docie­kań był opty­mi­stycz­ny, choć nie naiw­ny, bo uczest­ni­cy dobrze zro­zu­mie­li  oma­wia­ne trud­no­ści. Jest to kolej­ny dowód na to, że z dzieć­mi war­to roz­ma­wiać na trud­ne tema­ty – ich wnio­ski mogą zasko­czyć dorosłych.

Zaję­cia z docie­kań filo­zo­ficz­nych zawie­ra­ły wie­le ele­men­tów, mają­cych pobu­dzić do myśle­nia, zacie­ka­wić i zachę­cić dzie­ci do dys­ku­sji. Poprzez tek­sty lite­rac­kie, wymow­ne obra­zy oraz krót­kie ani­ma­cje dawa­ły impuls do roz­wa­żań filo­zo­ficz­nych. Wyko­rzy­sta­nie nowo­cze­snych metod mul­ti­me­dial­nych pod­czas zajęć udo­wod­ni­ło, że docie­ka­nia filo­zo­ficz­ne mogą być pro­wa­dzo­ne on-line z takim samym powo­dze­niem, jak stacjonarnie.

Dzię­ku­je­my uczest­ni­kom za wspa­nia­łe zaan­ga­żo­wa­nie w zaję­cia i gra­tu­lu­je­my otwar­tych  umysłów!


Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska – absol­went­ka filo­zo­fii teo­re­tycz­nej KUL oraz histo­rii UMCS, nauczy­ciel­ka ety­ki w Szko­le Pod­sta­wo­wej im. B. Chro­bre­go w Lubli­nie. Współ­au­tor­ka pla­no­wa­nej na wrze­sień książ­ki na temat filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi „Filo­zo­fuj z dzieć­mi 2. 100 pomy­słów na docie­ka­nia filo­zo­ficz­ne” pod red. Ł. Krzy­wo­nia. Zain­te­re­so­wa­nia nauko­we: dydak­ty­ka filo­zo­fii, ety­ka śro­do­wi­sko­wa i bio­ety­ka. Poza filo­zo­fią pasjo­nu­je ją taniec współ­cze­sny, któ­ry w wol­nych chwi­lach inten­syw­nie uprawia


Zaję­cia w ramach III blo­ku tema­tycz­ne­go: „Życie w spo­łe­czeń­stwie” roz­pocz­ną się po wakacjach.

Najnowszy numer można nabyć od 5 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy