Scenariusze lekcji

Marta Kotarba: Dlaczego sprawiedliwość jest ślepa? (Sprawiedliwość – cz. 2) – scenariusz lekcji etyki/filozofii dla klas IVVIII

Cele ogó­le

  • roz­wi­ja­nie umie­jęt­no­ści dostrze­ga­nia róż­nych punk­tów widzenia,
  • kształ­to­wa­nie umie­jęt­no­ści docie­ka­nia, wyjaśniania,
  • kształ­to­wa­nie umie­jęt­no­ści two­rze­nia argumentów,
  • roz­wi­ja­nie umie­jęt­no­ści poro­zu­mie­wa­nia się z innymi,
  • posze­rza­nie wie­dzy doty­czą­cej poję­cia sprawiedliwości.

Cele ope­ra­cyj­ne 

Uczeń:

  • defi­niu­je, czym jest sprawiedliwość,
  • cha­rak­te­ry­zu­je atry­bu­ty Temi­dy (spra­wie­dli­wo­ści),
  • roz­wa­ża czy spra­wie­dli­we decy­zje moż­na pod­jąć szybko.

Tre­ści kształcenia

  • pro­blem sprawiedliwości
  • natu­ra spra­wie­dli­wo­ści (spra­wie­dli­wych decyzji)
  • Temi­da – bogi­ni sprawiedliwości

Meto­dy nauczania

  • dys­ku­sja
  • pra­ca z obrazem

Środ­ki dydaktyczne

  • gra­fi­ka przed­sta­wia­ją­ca Temidę
  • tabli­ca (kla­sycz­na / inte­rak­tyw­na) + maza­ki w róż­nych kolorach

For­my pracy

  • pra­ca z całym zespo­łem klasowym,
  • pra­ca indywidualna

 

PRZEBIEG ZAJĘĆ

Część wstępna

Powi­ta­nie uczniów przez oso­bę prowadzącą lek­cję, pre­zen­ta­cja i zapi­sa­nie na tabli­cy tema­tu oraz przy­po­mnie­nie zasad pra­cy (sygna­li­zu­je­my chęć zabra­nia gło­su, słu­cha­my sie­bie nawza­jem, nie prze­ry­wa­my sobie wypo­wie­dzi, dys­ku­tu­je­my o poglą­dach, pomy­słach, a nie o oso­bach itd.).

Wio­dą­cy pro­blem: Czym jest spra­wie­dli­wość, dla­cze­go postę­pu­je­my spra­wie­dli­wie lub też nie?

NaCo­Be­ZU – Na Co Będzie­my Zwra­cać Uwa­gę? – infor­ma­cja o celach lek­cji dla ucznia

Pod­czas zajęć zaj­mie­my się pro­ble­ma­ty­ką spra­wie­dli­wo­ści oraz zasta­no­wi­my się, jaka jest natu­ra sprawiedliwości. 

Część główna 

Temi­da. Pre­zen­tu­je­my uczniom rysu­nek, przed­sta­wia­ją­cy posąg Temi­dy (moż­na też roz­dać uczniom gra­fi­ki do wkle­je­nia do zeszy­tu) i pyta­my czy zna­ją tę postać, czy wie­dzą, kto to jest. Nauczy­ciel lub wybra­ny uczeń wyja­śnia, że Temi­da w mito­lo­gii grec­kiej jest bogi­nią, któ­ra uosa­bia sprawiedliwość.

Atry­bu­ty. Pro­si­my uczniów o przyj­rze­nie się Temi­dzie i wska­za­nie jej atry­bu­tów. Nauczy­ciel lub wybra­ny uczeń zapi­su­je je na tabli­cy: opa­ska na oczach, waga i miecz.

Pyta­nia do dys­ku­sji:

Zachę­ca­my uczniów do dys­ku­sji, pytamy:

    • Jak myśli­cie, dla­cze­go Temi­da trzy­ma w pra­wej ręce wagę?
    • A dla­cze­go w lewej trzy­ma miecz?
    • Jak sądzi­cie, dla­cze­go Temi­da ma zasło­nię­te prze­pa­ską oczy?

Wspól­nie z ucznia­mi odkry­wa­my sym­bo­licz­ne zna­cze­nie przy­pi­sy­wa­nych Temi­dzie atrybutów.

Obja­śnie­nie

Zasło­nię­te oczy sym­bo­li­zu­ją bez­stron­ność – Temi­da nie bie­rze pod uwa­gę sta­tu­su spo­łecz­ne­go czy eko­no­micz­ne­go, czy ktoś jest boga­ty, bied­ny, kie­ru­je się wewnętrz­nym gło­sem roz­strzy­ga­ją­cym, ważąc uczyn­ki na sza­lach wag. Waga ozna­cza więc roz­waż­ność, skru­pu­lat­ność, cier­pli­wość w oce­nie danej kwe­stii czy spo­ru. Potrze­ba cza­su, aby odpo­wied­nio wywa­żyć wszyst­kie „za” i „prze­ciw”. Spra­wie­dli­we decy­zje są „odmie­rza­ne”, nie są więc podej­mo­wa­ne pochop­nie, pod wpły­wem emo­cji. Temi­da trzy­ma wagę w pra­wej ręce, któ­ra łączy się ze świa­do­mo­ścią, aktyw­no­ścią i dzia­ła­niem. Miecz spo­czy­wa w lewej dło­ni Temi­dy. Słu­ży do wymie­rze­nia kary, strze­że spra­wie­dli­wo­ści i jeśli Temi­da uzna to za koniecz­ne, nie zawa­ha się go użyć. Jed­nak pierw­szo­pla­no­wo „waży” uczyn­ki, nie wyma­chu­je mie­czem na pra­wo i lewo.

Część koń­co­wa 

Defi­ni­cja sprawiedliwości 

Ucznio­wie ponow­nie odczy­tu­ją defi­ni­cje spra­wie­dli­wo­ści, zapi­sa­ne pod­czas poprzed­niej lek­cji (patrz sce­na­riusz lek­cji do tema­tu „Co jest spra­wie­dli­we?”) i – jeśli mają ocho­tę, czu­ją taką potrze­bę – rede­fi­niu­jąę poję­cie spra­wie­dli­wo­ści. Chęt­ni ucznio­wie odczy­tu­ją defi­ni­cje i obja­śnia­ją, co zmie­ni­li, doda­li, co usu­nę­li ze swo­ich defi­ni­cji i dla­cze­go. Nauczy­ciel może komen­to­wać poszcze­gól­ne decy­zje, peł­niąc cza­sem rolę „adwo­ka­ta dia­bła”, dopytując.


PDF sce­na­riusz do pobrania


Mar­ta Kotar­ba – z wykształ­ce­nia peda­gog i filo­zof; psy­cho­te­ra­peut­ka i nauczy­ciel­ka aka­de­mic­ka w stop­niu dok­to­ra. Sta­le poszu­ku­je nowych inspi­ra­cji. Pasjo­nat­ka filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi, inno­wa­cji peda­go­gicz­nych oraz meto­dy pro­jek­tu w edu­ka­cji (PBLpro­ject-based lear­ning). Naucza ety­ki w Spo­łecz­nej Szko­le Pod­sta­wo­wej nr 26 STO im. prof. Jigo­rō Kanō, a tak­że wykła­da we Wszech­ni­cy Pol­skiej Szko­le Wyż­szej w War­sza­wie. Jed­no­cze­śnie pro­wa­dzi pry­wat­ny gabi­net psy­cho­te­ra­pii na war­szaw­skim Moko­to­wie. Dużo czy­ta, nie­co pisze, dzia­ła spo­łecz­nie. Inte­re­su­ją ją ludzie, ich wybo­ry i dro­gi, któ­ry­mi podą­ża­ją. Nigdy nie odmó­wi fili­żan­ki dobrej kawy!

 

Źró­dło zdję­cia Temi­dy: pixabay.com

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy