Etyka Scenariusze lekcji

Marta Kotarba: To, co dla mnie ważne… – scenariusz lekcji etyki/filozofii dla klas IVVIII

Cele ogóle

  • roz­wi­ja­nie umie­jęt­no­ści dostrze­ga­nia róż­nych punk­tów widzenia
  • roz­wi­ja­nie umie­jęt­no­ści uza­sad­nia­nia pod­ję­tej decyzji
  • roz­wi­ja­nie wie­dzy na temat war­to­ści i ich rodzajów
  • kształ­to­wa­nie umie­jęt­no­ści pro­wa­dze­nia dyskusji

Cele operacyjne

Uczeń: 
  • opi­su­je, co jest dla nie­go waż­ne i uza­sad­nia swój wybór,
  • wymie­nia rodza­je wartości,
  • cha­rak­te­ry­zu­je poszcze­gól­ne gru­py wartości.

Treści kształcenia

  • war­to­ści i ich rodzaje
  • hie­rar­chia wartości

Metody nauczania

  • meto­da „śnież­nej kuli”
  • dys­ku­sja

Środki dydaktyczne

  • tabli­ca (kla­sycz­na / inte­rak­tyw­na) + maza­ki w róż­nych kolorach
  • małe kar­tecz­ki samoprzylepne
  • kart­ki w for­ma­cie A3 – naj­le­piej wycię­te w kształt garn­ka z wypi­sa­nym hasłem – Co wło­żysz do garnka?

Formy pracy

  • pra­ca z całym zespo­łem klasowym
  • pra­ca w parach
  • pra­ca w podgrupach
  • pra­ca indywidualna

PRZEBIEG ZAJĘĆ

WAŻNE!
Na poprzed­niej lek­cji poproś uczniów, aby na kolej­ne spo­tka­nie każ­dy przy­niósł coś, co jest dla nie­go war­to­ścio­we – to może być rzecz, cytat, wspo­mnie­nie (zdję­cie) itd.

Część wstępna

Powi­ta­nie uczniów przez oso­bę prowadzącą lek­cję, pre­zen­ta­cja tema­tu oraz przy­po­mnie­nie zasad pra­cy (sygna­li­zu­je­my chęć zabra­nia gło­su, słu­cha­my sie­bie nawza­jem, nie prze­ry­wa­my sobie wypo­wie­dzi, dys­ku­tu­je­my o poglą­dach, pomy­słach, a nie o oso­bach itd.)

Wio­dą­cy pro­blem: Co jest dla nas waż­ne? Co jest dla nas war­to­ścią i dlaczego?

NaCo­Be­ZU – Na Co Będzie­my Zwra­cać Uwa­gę? – infor­ma­cja o celach lek­cji dla ucznia

Dziś zaj­mie­my się poszu­ki­wa­niem odpo­wie­dzi na pyta­nie, co jest dla nas waż­ne. Zasta­no­wi­my się, jakie war­to­ści może­my wyzna­wać w życiu i spraw­dzi­my, któ­re domi­nu­ją w naszej grupie.

Część główna

  • Śnież­na kula – Nauczy­ciel pro­si uczniów, aby w parach poroz­ma­wia­li o tym, co jest dla nich waż­ne i war­to­ścio­we. Ucznio­wie wymie­nia­ją się spo­strze­że­nia­mi, poka­zu­jąc przy­nie­sio­ne rze­czy, któ­re dla nich sta­no­wią war­tość. Następ­nie nauczy­ciel pro­si uczniów, aby połą­czy­li się w czwór­ki i kon­ty­nu­owa­li roz­mo­wę o tym, co jest dla nich war­to­ścio­we. Na koniec każ­da gru­pa pre­zen­tu­je, co jest war­to­ścio­we dla poszcze­gól­nych osób i komen­tu­je, czy coś sta­no­wi wspól­ną war­tość dla całej grupy.
  • Hie­rar­chia war­to­ści według Maxa Sche­le­ra – Każ­dy uczeń otrzy­mu­je kil­ka kar­te­czek samo­przy­lep­nych i wpi­su­je na nich jed­na war­tość, któ­rą uzna­je za waż­ną. Następ­nie nauczy­ciel pro­si uczniów, aby przy­kle­ili kar­tecz­ki we wska­za­nym miej­scu np. w wydzie­lo­nej prze­strze­ni sali czy na poło­wie tabli­cy. Nauczy­ciel pre­zen­tu­je uczniom pira­mi­dę war­to­ści i krót­ko oma­wia poszcze­gól­ne rodza­je war­to­ści. War­to posłu­żyć się do tego celu pre­zen­ta­cją mul­ti­me­dial­ną – pro­po­zy­cja slaj­dów w załączeniu.
  • Porząd­ko­wa­nie war­to­ści – Nauczy­ciel rysu­je na tabli­cy pira­mi­dę i dzie­li ją na czte­ry czę­ści. Następ­nie losu­je jed­ną war­tość, wybie­ra­jąc dowol­ną kar­tecz­kę samo­przy­lep­ną. Odczy­tu­je jej treść, a gru­pa decy­du­je, jaka to war­tość – hedo­ni­stycz­na, uty­li­tar­na, wital­na czy ducho­wa. Kar­tecz­kę przy­kle­ja­my w odpo­wied­nim miej­scu. Kon­ty­nu­uje­my ten pro­ces, zapra­sza­jąc – do loso­wa­nia kar­te­czek i przy­kle­ja­nia ich w odpo­wied­nie miej­sca – poszcze­gól­nych uczniów.

Część końcowa

  • Któ­re war­to­ści domi­nu­ją w naszej gru­pie? – Wspól­nie z ucznia­mi prze­li­cza­my, ile wska­zań uzy­ska­ły poszcze­gól­ne war­to­ści w ich gru­pie. Następ­nie wspól­nie zasta­na­wia­my się, dla­cze­go poszcze­gól­ne war­to­ści są waż­ne, dla­cze­go okre­ślo­nych war­to­ści było naj­wię­cej, czy któ­rychś war­to­ści jest za mało itd.

Moż­li­wa kon­ty­nu­acja w posta­ci pra­cy projektowej

Przepis na dobre życie

Spo­tka­nie 1

  • Roz­da­je­my uczniom duże kart­ki (w przy­go­to­wa­nym wcze­śniej kształ­cie garn­ka z wpi­sa­nym u góry hasłem – Co wło­żysz do garn­ka? – ucznio­wie mogą też samo­dziel­nie przy­go­to­wać sza­blo­ny garn­ków z kartek).
  • Ucznio­wie w gru­pach decy­du­ją, któ­re z war­to­ści zgro­ma­dzo­nych na tabli­cy są naj­bar­dziej potrzeb­ne do tego, aby powstał „prze­pis na dobre życie”. Każ­da gru­pa wybie­ra skład­ni­ki na swo­ją potra­wę „dobre­go życia” – rodzi­na, przy­ja­cie­le, miłość, nauka, nowy Xbox, spo­kój, dobre jedze­nie, pie­nią­dze itp., któ­re ich zda­niem gwa­ran­tu­ją dobre życie.
  • Ucznio­wie w gru­pach decy­du­ją o tym, co umiesz­czą w garn­ku, aby powstał prze­pis na dobre życie. Nauczy­ciel infor­mu­je, że ma być to „jadal­ne danie”, więc nie moż­na tam wrzu­cić wszyst­kie­go, ponie­waż, jak to bywa w kuch­ni – zmie­sza­nie wszyst­kie­go ze wszyst­kim daje coś nie­straw­ne­go i niesmacznego.
  • Zachę­ca­my uczniów, aby w trak­cie podej­mo­wa­nia decy­zji uza­sad­nia­li swo­je zda­nie. W tym celu moż­na roz­dać uczniom Kar­ty Wypo­wie­dzi (kar­ta pra­cy w załą­cze­niu) i zale­cić, aby w trak­cie gru­po­wej dys­ku­sji uży­li co naj­mniej dwóch – trzech sformułowań.

Spo­tka­nie 2

  • Następ­nie ucznio­wie pre­zen­tu­ją swój prze­pis na dobre życie na forum klasy.
  • Pozo­sta­łe gru­py mogą sko­men­to­wać wybór war­to­ści, uży­wa­jąc do tego Kar­ty Wypowiedzi.
  • Na zakoń­cze­nie wspól­nie zasta­na­wia­my się nad tym, jaki naj­mniej­szy zestaw skład­ni­ków (war­to­ści) gwa­ran­tu­je nadal dobre danie (dobre życie). Moż­na stwo­rzyć gru­po­wą potrawę.
  • Pra­ce uczniów war­to powie­sić w widocz­nym miej­scu w sali lek­cyj­nej lub w szko­le (kory­tarz, wydzie­lo­na prze­strzeń do pre­zen­to­wa­nia prac itp.).

PDF sce­na­riusz do pobrania


PDF kar­ty pra­cy ucznia do pobrania


PDF pre­zen­ta­cja do pobrania


Mar­ta Kotar­ba – z wykształ­ce­nia peda­gog i filo­zof; psy­cho­te­ra­peut­ka i nauczy­ciel­ka aka­de­mic­ka w stop­niu dok­to­ra. Sta­le poszu­ku­je nowych inspi­ra­cji. Pasjo­nat­ka filo­zo­fo­wa­nia z dzieć­mi, inno­wa­cji peda­go­gicz­nych oraz meto­dy pro­jek­tu w edu­ka­cji (PBLpro­ject-based lear­ning). Naucza ety­ki w Spo­łecz­nej Szko­le Pod­sta­wo­wej nr 26 STO im. prof. Jigo­rō Kanō, a tak­że wykła­da we Wszech­ni­cy Pol­skiej Szko­le Wyż­szej w War­sza­wie. Jed­no­cze­śnie pro­wa­dzi pry­wat­ny gabi­net psy­cho­te­ra­pii na war­szaw­skim Moko­to­wie. Dużo czy­ta, nie­co pisze, dzia­ła spo­łecz­nie. Inte­re­su­ją ją ludzie, ich wybo­ry i dro­gi, któ­ry­mi podą­ża­ją. Nigdy nie odmó­wi fili­żan­ki dobrej kawy!

Najnowszy numer można nabyć od 5 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy