Filozofia w szkole

Nastoletni niepokój” i filozoficzne wsparcie. O potrzebie filozofii wśród młodzieży 

nastoletni niepokoj
Susan Andrews uczy filozofii w jednej z irlandzkich szkół średnich. Jej spostrzeżenia na temat wagi edukacji filozoficznej są warte odnotowania nie tylko przez pedagogów. Jacy są współcześni nastolatkowie? Jakie dręczą ich problemy i obawy? Dlaczego nauka filozofii może im się przydać? Andrews opowiada o tym na łamach gazety „The Irish Times”.  

Zapisz się do naszego newslettera

Nauczy­ciel­ka zauwa­ża, że w dzi­siej­szych cza­sach mło­dzież jest „bom­bar­do­wa­na” ilo­ścią infor­ma­cji, jakiej poprzed­nie poko­le­nia nie musia­ły prze­twa­rzać. Infor­ma­cje te bywa­ją trud­ne do przy­ję­cia dla nie­doj­rza­łe­go umy­słu, mogą wzbu­dzać nie­po­kój. Andrews ma na myśli ogól­no­do­stęp­ne i nagła­śnia­ne wia­do­mo­ści na temat ota­cza­ją­ce­go świa­ta: od zmia­ny kli­ma­tu, przez ter­ro­ryzm, aż po Bre­xit. Ucznio­wie mają do czy­nie­nia z nie­usta­ją­cym napły­wem nowych infor­ma­cji o naj­róż­niej­szych zagro­że­niach. 

Wiel­kie pyta­nia i sys­tem

To, co Andrews opo­wia­da o swo­ich uczniach jest zasta­na­wia­ją­ce. Nauczy­ciel­ka twier­dzi, że są oni zmar­twie­ni i zanie­po­ko­je­ni sta­nem naszej pla­ne­ty oraz peł­ni współ­czu­cia. Sło­wa, któ­re dają się usły­szeć w kla­sie to „zagro­że­nie egzy­sten­cjal­ne”, „pani­ka” i „kry­zys”. Mimo tego, że zada­ją sobie wiel­kie pyta­nia, czę­sto odczu­wa­ją brak prze­strze­ni, w któ­rej mogli­by je wyra­zić i o nich dys­ku­to­wać. Uwa­ża­ją, że pro­ble­my, któ­re napraw­dę mają zna­cze­nie są lek­ce­wa­żo­ne przez samo­lub­ny sys­tem, w któ­rym prio­ry­te­tem jest nauka na pamięć i suk­ces na egza­mi­nach. Wie­dzą, że pew­ne­go dnia muszą je zdać i zna­leźć pra­cę, ale czu­ją, że pod­czas gdy „zaku­wa­ją” do testów, ich dom ogar­nia pożar. Sło­wem klu­czo­wym i pro­ble­mem wyda­je się tu być ów „sys­tem” – zapew­nia on porzą­dek i prze­wi­dy­wal­ność, ale nie liczy się z jed­nost­ką i z psy­chi­ką dora­sta­ją­cej oso­by.

Wspo­mnia­ne lęki, jak tłu­ma­czy Andrews, moż­na łatwo zrzu­cić na tak zwa­ny „nasto­let­ni nie­po­kój”, ale okres nasto­let­ni to wła­śnie ten czas w życiu czło­wie­ka, kie­dy powi­nien on sku­pić się na myśle­niu o rze­czach wiel­kich. W mia­rę jak mło­dzi ludzie roz­wi­ja­ją myśle­nie abs­trak­cyj­ne, ich oba­wy o świat wzra­sta­ją, szcze­gól­nie jeśli nie mają gdzie wyra­żać swo­ich myśli – uwa­ża peda­gog. 

Narzę­dzia do myśle­nia 

Zda­niem Andrews filo­zo­fia to dys­cy­pli­na, któ­ra zachę­ca do kwe­stio­no­wa­nia infor­ma­cji, któ­re otrzy­mu­je­my. To nie tyle wie­dza, co budo­wa­nie narzę­dzi do myśle­nia. Inter­net i inne media nie dostar­cza­ją mło­dym ludziom dobrych wzor­ców dys­ku­sji, nato­miast filo­zo­fia w szko­le mogła­by sta­no­wić forum do uspraw­nie­nia tych umie­jęt­no­ści. 

Co się dzie­je z pozo­sta­ją­cy­mi bez odpo­wie­dzi pyta­nia­mi dwu­na­sto­lat­ka o wol­ność, miłość, prze­moc, śmierć i poli­ty­kę? – pyta Andrews. Jeśli nie znaj­dzie­my miej­sca w pro­gra­mie naucza­nia na trud­ne pyta­nia doty­czą­ce świa­ta, to zanim uczeń ten osią­ga­nie pięt­na­ście lat, uwie­rzy, że kwe­stie te nie są wystar­cza­ją­co waż­ne, by się nimi zaj­mo­wać. Andrews jest prze­ko­na­na, że ​​nasto­lat­ki są tak samo zain­try­go­wa­ni taki­mi pyta­nia­mi, jak wiel­cy filo­zo­fo­wie i tak samo dobrze potra­fią sobie z nimi pora­dzić. Trze­ba im tyl­ko pozwo­lić je zada­wać.

Źró­dło: The Irish Times 

Opra­co­wa­ły: Aga­ta Kraw­czyk i Alek­san­dra Pał­ka

Ilu­stra­cja: Pixa­bay

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy