Filozofia w szkole Opracowania

Nauczanie filozofii w szkole zmienia sposób myślenia uczniów

Czy edukacja filozoficzna we wczesnych latach życia może mieć pozytywny wpływ na rozwój człowieka? Na podstawie obserwacji amerykańskich szkół, w których prowadzono zajęcia z filozofii, magazyn „Business Insider UK” wysuwa wniosek, że jej oddziaływanie na zdolności młodych ludzi jest niekwestionowane.

Choć Sta­ny Zjed­no­czo­ne w wie­lu dzie­dzi­nach domi­nu­ją nad resz­tą świa­ta, trud­no stwier­dzić to samo o edu­ka­cji. W więk­szo­ści ame­ry­kań­skich szkół nie tyl­ko pomi­ja się eks­pe­ry­men­ty czy nie pozwa­la na dys­ku­sje, lecz tak­że pro­pa­gu­je się mało efek­tyw­ne meto­dy ucze­nia poprzez cią­głe powta­rza­nie, zaś nad­rzęd­nym celem edu­ka­cji nie jest wie­dza, lecz pomyśl­ne zda­nie zestan­da­ry­zo­wa­nych testów. Ina­czej sytu­acja wyglą­da w pla­ców­kach, w któ­rych odby­wa­ją się lek­cje filo­zo­fii: ucznio­wie uważ­niej słu­cha­ją wypo­wie­dzi rówie­śni­ków, akcep­tu­ją inne punk­ty widze­nia oraz lepiej for­mu­łu­ją swo­je zdanie. 

Jana Mohr Lone, wie­lo­let­nia nauczy­ciel­ka filo­zo­fii oraz prze­wod­ni­czą­ca PLATO (Phi­lo­so­phy Lear­ning and Teaching Orga­ni­za­tion), fun­da­cji non-pro­fit, któ­rej celem jest wpro­wa­dza­nie filo­zo­fii do szkół, na łamach „Tech Insi­der” stwier­dza, iż wystar­czy mały bodziec, aby zachę­cić uczniów do myśle­nia. Kan­wą do pod­no­sze­nia inte­re­su­ją­cych pytań może być dosłow­nie wszyst­ko. „Dla młod­szych dzie­ci jest to czę­sto książ­ka z obraz­ka­mi lub gra. Dla uczniów szkół śred­nich będzie to powieść, bądź dzie­ło sztu­ki”. Lone jest prze­ko­na­na o słusz­no­ści swe­go wnio­sku, dla tych zaś, któ­rzy wąt­pią w jej sło­wa, poda­je przy­kład lek­cji, na któ­rej pyta­ła o to, czy jeste­śmy praw­dzi­wy­mi ludź­mi, czy tyl­ko wytwo­rem wir­tu­al­nej symu­la­cji. Na tak sfor­mu­ło­wa­ny pro­blem dzie­się­cio­let­nia uczen­ni­ca bez waha­nia odpo­wie­dzia­ła zgod­nie z kar­te­zjań­ską for­mu­łą – „myślę, więc jestem”. Ariel Sykes, dok­to­rant oraz nauczy­ciel filo­zo­fii w szko­łach pod­sta­wo­wych, doda­je, że dzie­ci nie tyl­ko filo­zo­fu­ją na lek­cjach, lecz tak­że poza szko­łą, doma­ga­jąc się na przy­kład uza­sad­nie­nia kie­ro­wa­nych pod ich adre­sem próśb albo dopy­tu­jąc o to, czy pra­wi­dło­wo zro­zu­mia­ły czy­jąś wypowiedź. 

Prze­ciw­ni­cy wpro­wa­dze­nia filo­zo­fii do szkol­ne­go pro­gra­mu naucza­nia mogą odrzec, iż jest to kolej­ny przed­miot odcią­ga­ją­cy uwa­gę od waż­niej­szych dzie­dzin takich jak bio­lo­gia, mate­ma­ty­ka, fizy­ka czy che­mia. Fak­ty świad­czą jed­nak ina­czej. Według Alli­son Cohen, nauczy­ciel­ki filo­zo­fii oraz człon­ki­ni PLATO, mło­dzi ludzie wyko­rzy­stu­ją filo­zo­fię, by roz­wa­żyć kon­cep­cje, któ­re pozna­li na zaję­ciach z przed­mio­tów ści­słych. Co wię­cej, jak twier­dzi Cohen, filo­zo­fia nie musi być naucza­na w peł­nym wymia­rze godzin – wystar­czy, że będzie obec­na na innych lek­cjach, na przy­kład jako logi­ka na mate­ma­ty­ce, ety­ka na bio­lo­gii czy meta­fi­zy­ka na zaję­ciach z języ­ka angielskiego. 

Zda­niem Lone, widzial­ne efek­ty wpro­wa­dze­nia edu­ka­cji filo­zo­ficz­nej oraz jej demo­kra­tycz­ny i uni­wer­sal­ny cha­rak­ter, są nie­pod­wa­żal­nym argu­men­tem na to, że war­to dać mło­dym ludziom moż­li­wość doświad­cze­nia magii filozofii.

Opra­co­wa­li Joan­na Grusz­ka, Jacek Jarocki

Źró­dło: „Busi­ness Insi­der UK

Fot.: Some rights rese­rved by Chri­sto­pher Whitaker

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy