Wzniosłość często była stawiana w opozycji do piękna. Niezależnie od tego, czy takie ujęcie jest prawidłowe w ogólnym sensie, czy też w odniesieniu do przyrody i sztuk wizualnych, jego zasadność w kontekście muzyki może budzić wątpliwości. Nie wydaje się prawdopodobne, by przyjemność, jaką czerpiemy z muzyki uznawanej za wzniosłą, zawierała w sobie cierpienie – jak wynikałoby z wielu tradycyjnych analiz wzniosłości.
Idąc za Eduardem Hanslickiem (O pięknie w muzyce, 2017), warto wyodrębnić szczególny rodzaj piękna – piękno muzyczne – oraz analogicznie szczególną koncepcję wzniosłości muzycznej, którą można rozumieć jako rodzaj piękna muzycznego, odczuwanego z pewnym szczególnym rodzajem przyjemności. Co więcej, zastanawianie się nad tym szczególnym rodzajem piękna, jakim jest wzniosłość muzyczna, rzuca światło na bliską jej ideę głębi w muzyce.
Prawdą jest, że ta koncepcja tego, co wzniosłe w muzyce, może oddalać nas od wielu klasycznych autorów, jednak osiągnięcia intelektualnej przeszłości nie powinny nas nadmiernie obciążać. Ważniejsze jest przybliżone ujęcie typowych przykładów muzycznej wzniosłości niż dopasowywanie jej do licznych, często rozbieżnych teorii wzniosłości wysuwanych przez filozofów, muzykologów i innych myślicieli na przestrzeni wieków.
Możemy – i powinniśmy – tworzyć pojęcia, które są nam potrzebne do zrozumienia rodzajów muzyki i doświadczeń muzycznych, które nas interesują.
Tłumaczenie: Antoni Baj
Nick Zangwill – honorowy pracownik naukowy University College London oraz profesor wizytujący na Uniwersytecie Lincoln. Opublikował trzy monografie z zakresu estetyki, a kolejna, poświęcona estetyce Kanta, ukaże się wkrótce. Jest redaktorem dwóch zbiorów i autorem ponad 150 artykułów dotyczących filozofii moralnej, estetyki, epistemologii, metafizyki i innych tematów. W Wielkiej Brytanii pracował na uniwersytetach w Glasgow, Oksfordzie, Durham i Hull, a także jako wykładowca wizytujący na uniwersytetach w Tokio, Osace, Kioto, Ritsumeikan (Kioto), Szkoły Nauki i Technologii Huazhong (Wuhan), Wydziału Muzycznego w Sao Paulo, UNICAMP (Campinas), Wydziału Architektury Unitec (Auckland), Padwy, Rzymu, Warszawy, Lublina, MCC (Budapeszt), Belgradu (Wydział Muzyczny), Instytutu Nauk Podstawowych w Teheranie, Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, Hajfie, a także w USA, na uniwersytetach Brown, Ohio State i Tulane. W wolnych chwilach lubi tańczy tango i hodować kurczaki.
Grafika: WikiArt
Skomentuj