Artykuł Instytuty Studia filozoficzne

O filozofii i jej studiowaniu

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2021 nr 3 (39), s. 59. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


> arty­kuł sponsorowany

Filo­zo­fia jest dys­cy­pli­ną spe­cy­ficz­ną z przy­naj­mniej dwóch powo­dów: po pierw­sze, ze wzglę­du na przed­miot swo­jej reflek­sji. Jeże­li bowiem zgo­dzi­my się z G.E. Moore’em, że zada­niem „filo­zo­fii jest dać ogól­ny opis całe­go Wszech­świa­ta”, to łatwo zoba­czyć, że wysi­łek poznaw­czy filo­zo­fa musi kon­cen­tro­wać się zarów­no na czymś bar­dzo ogól­nym, jak i nie­zwy­kle szcze­gó­ło­wym. Z jed­nej stro­ny bowiem doty­czy cało­ści, któ­ra nie pod­da­je się pro­ste­mu oglą­do­wi i nie­ja­ko z samej swo­jej natu­ry doma­ga się inte­lek­tu­al­nej spe­ku­la­cji. Z dru­giej jed­nak wypra­co­wa­nie „ogól­ne­go opi­su” doma­ga się zako­rze­nie­nia w świe­cie szcze­gó­ło­wej wie­dzy i ludz­kie­go doświad­cze­nia – sta­wia przed bada­czem wymóg sys­te­ma­tycz­ne­go namy­słu, z góry nie­ja­ko pre­fe­ru­jąc ostroż­ne, choć chwiej­ne hipo­te­zy ponad subiek­tyw­ne, lecz kate­go­rycz­ne opi­nie (filo­zo­fia nie jest świa­to­po­glą­dem, choć może do nie­go pro­wa­dzić). Po dru­gie zaś, spe­cy­fi­kę filo­zo­fii wyzna­cza roz­le­głość i waga jej histo­rii. Obej­mu­je ona bowiem pra­wie trzy tysią­ce lat sys­te­ma­tycz­ne­go namy­słu nad ota­cza­ją­cą nas rze­czy­wi­sto­ścią, któ­ry wie­le tez odno­śnie do jej natu­ry odrzu­cił, ale wie­le pozo­sta­wił nie­na­ru­szo­ny­mi i dopusz­cza jako teo­re­tycz­ne moż­li­wo­ści. Histo­ria filo­zo­fii nie dez­ak­tu­ali­zu­je się zatem w taki sam spo­sób jak histo­rie więk­szo­ści nauk, a lek­tu­ra „kla­sy­ków” sta­no­wi inte­gral­ną i koniecz­ną część współ­cze­snej reflek­sji. To wła­śnie te dwa pod­sta­wo­we punk­ty sta­no­wią głów­ne wyznacz­ni­ki kon­struk­cji pla­nu i pro­gra­mu stu­diów filo­zo­ficz­nych w Uni­wer­sy­te­cie Peda­go­gicz­nym w Krakowie.

W prak­ty­ce ich imple­men­ta­cja wyglą­da zaś nastę­pu­ją­co: pierw­szy etap edu­ka­cji to część pro­pe­deu­tycz­no-histo­rycz­na, gdzie stu­dent zdo­by­wa wie­dzę i umie­jęt­no­ści umoż­li­wia­ją­ce póź­niej­sze wła­sne bada­nia. Skła­da się on z kur­sów poświę­co­nych m.in. histo­rii filo­zo­fii (w tym dwu­se­me­stral­ne­go kur­su filo­zo­fii współ­cze­snej), onto­lo­gii, epi­ste­mo­lo­gii, logi­ce (suk­ce­syw­nie wpro­wa­dza­ne są rachun­ki zdań, nazw i pre­dy­ka­tów), pod­sta­wom gre­ki, łaci­ny czy san­skry­tu oraz meto­do­lo­gii pra­cy nauko­wej. Zda­jąc sobie spra­wę, że istot­ną część stu­dio­wa­nia filo­zo­fii sta­no­wią samo­dziel­ne docie­ka­nia, posta­no­wi­li­śmy rów­nież, że w mia­rę zaawan­so­wa­nia stu­diów poja­wiać się będą w ich cyklu tzw. przed­mio­ty otwar­te. Czym są? Otóż zare­zer­wo­wa­li­śmy w pla­nie stu­diów (począw­szy od II seme­stru) pew­ną pulę zajęć, któ­ra nie ma przy­pi­sa­ne­go kon­kret­ne­go zakre­su przed­mio­to­we­go (np. kon­wer­sa­to­rium filo­zo­ficz­ne). Ich temat wybie­ra­ją sami stu­den­ci spo­śród przed­sta­wio­nych przez wykła­dow­cę pro­po­zy­cji. Wykła­dow­ca zobli­go­wa­ny jest do przed­sta­wie­nia tema­tów w opar­ciu o aktu­al­nie pro­wa­dzo­ne bada­nia nauko­we i wła­sną spe­cja­li­za­cję, ale kon­kret­ne pro­po­zy­cje powin­ny się zakre­so­wo róż­nić, tak aby stu­dent mógł wybie­rać ze sto­sun­ko­wo sze­ro­kie­go wachla­rza tema­tów. Sys­tem ten umoż­li­wia stu­dia nad sze­re­giem szcze­gó­ło­wych zagad­nień filo­zo­ficz­nych pod okiem spe­cja­li­stów, a jed­no­cze­śnie nie­jed­no­krot­nie sta­wia stu­den­ta przed koniecz­no­ścią wyj­ścia poza stre­fę kom­for­tu, co z kolei jest nie­zwy­kle cen­ne poznawczo.

Stu­dia II stop­nia mają nie­co inny cha­rak­ter, gdyż sta­no­wią z jed­nej stro­ny kon­ty­nu­ację i dopeł­nie­nie stu­diów licen­cjac­kich, z dru­giej zaś osob­ny etap edu­ka­cyj­ny. W swo­im rdze­niu kon­cen­tru­ją się na pogłę­bie­niu wie­dzy stu­den­ta z zakre­su naj­now­szej filo­zo­fii (XXXXI wie­ku), ale prze­wi­du­ją moż­li­wość obra­nia dwo­ja­kiej ścież­ki roz­wo­ju – badaw­czo-roz­wo­jo­wej bądź dydak­tycz­nej. Spe­cja­li­za­cja badaw­czo-roz­wo­jo­wa jest nasta­wio­na (jak wska­zu­je jej nazwa) na roz­wój spe­cja­li­stycz­nych kom­pe­ten­cji i wie­dzy filo­zo­ficz­nej, a jej plan skła­da się w zasa­dzie cał­ko­wi­cie z „przed­mio­tów otwar­tych”. Spe­cja­li­za­cja dydak­tycz­na daje kom­pe­ten­cje dydak­tycz­no-meto­dycz­ne, przy­go­to­wu­ją­ce do pra­cy nauczycielki/a filozofii.

Czy takie uło­że­nie tre­ści naucza­nia i sama struk­tu­ra stu­diów, jaką przy­ję­li­śmy w IFiS na Uni­wer­sy­te­cie Peda­go­gicz­nym, zawie­ra wszyst­kie kwe­stie i pro­ble­my zwią­za­ne ze stu­dio­wa­niem filo­zo­fii? Oczy­wi­ście nie, ale (przy­naj­mniej naszym zda­niem) roz­wią­zu­je ich zde­cy­do­wa­ną większość.


Dane tele­adre­so­we

Insty­tut Filo­zo­fii i ­Socjo­lo­gii UP

ul. Pod­cho­rą­żych 2
30–084 Kraków
12 662 62 23
ifis@up.krakow.pl
ifis.up.krakow.pl
fb.com/IFiSUP

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy