Artykuł

Piotr Bartula: Edukacja patriotyczna w Kalopei

Podczas kolejnej wizyty w Kalopei Al-Utrab1 zauważył, że Kalopowie uczyli swoje dzieci szacunku do biało-czerwonego prostokąta osadzonego na maszcie.

Zapisz się do naszego newslettera

Tekst uka­zał się w „Filo­zo­fuj!” 2017 nr 5 (17), s. 39–40. W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.


Fla­ga ta uprzy­tam­nia­ła, że Kalo­po­wie pod nią zgro­ma­dze­ni nie są tyl­ko cha­otycz­ną ban­dą czy hor­dą, ale nie­za­prze­czal­nie są wspól­no­tą poli­tycz­ną o ukształ­to­wa­nych przez ojców oby­cza­jach, pra­wach, insty­tu­cjach i języ­ku; że oby­wa­te­le chro­nią­cy fla­gę są wspól­no­tą praw­ną, zamiesz­ku­ją­cą tery­to­rium pań­stwa, któ­re odpo­wia­da za ich bez­pie­czeń­stwo i wol­ność; że Kalo­po­wie prze­cho­wu­ją­cy w swo­ich ser­cach i umy­słach ideę fla­gi są „gro­ma­dą duchów” trwa­ją­cych nie­raz bez pań­stwa lub poza pań­stwem.

Pomi­mo że fla­ga powie­wa­ła nad cało­ścią tery­to­rial­ną Kalo­pei, to w sfe­rze edu­ka­cji moral­no-patrio­tycz­nej zwal­cza­ły się dwie frak­cje. Pierw­sza uwa­ża­ła, że dzię­ki zespo­le­niu Kalo­pei kul­tu­ro­wej (któ­rej wię­zią jest język i wspól­ne dzie­dzic­two kul­tu­ry) z Kalo­peą poli­tycz­ną (któ­rej wię­zią jest wspól­na histo­ria pań­stwo­wo­ści i porzą­dek praw­ny) oraz z Kalo­peą mili­tar­ną (któ­rej wię­zią jest mili­tar­ne pano­wa­nie na wła­snym tery­to­rium) mogło trwać Oby­wa­tel­skie Pań­stwo Kalo­pów. Łączy­ło ono tedy kalo­pizm poli­tycz­ny, kul­tu­ro­wy i mili­tar­ny. W pro­pa­gan­dzie utrzy­my­wa­no, że pod kalo-fla­gą, ozna­cza­ją­cą real­ną geo­po­li­tycz­ną Kalo­peę, jej oby­wa­te­le żyją szczę­śli­wie na rów­ni­nie, z dostę­pem do morza, ­pomię­dzy wiel­ki­mi mocar­stwa­mi Wscho­du i Zacho­du. Czy­ni­ło to jako­by Kalo­pów naro­dem powo­ła­nym do reali­zo­wa­nia ­toż­sa­mo­ści tran­zy­to­wej pomię­dzy odmien­ny­mi kul­tu­ra­mi i tem­pe­ra­men­ta­mi. W edu­ka­cji moral­nej sfor­mu­ło­wa­no opi­nię, że życie w Kalo­pei nie jest złe; owszem, cza­sa­mi dziu­ra w dro­dze prze­szka­dza, ale ta dziu­ra jest tyl­ko bra­kiem dobra. Owa frak­cja powo­ły­wa­ła się prze­waż­nie na swo­je filo­zo­ficz­ne związ­ki z teo­dy­ceą. W Kalo­pei bowiem obo­wiąz­ko­wą książ­ką dla mło­dzie­ży był „Pan Kalo­pe­usz”, poemat naro­do­wy, w któ­rym wszy­scy – kobie­ty i męż­czyź­ni, mło­dzi i sta­rzy, tubyl­cy i przy­by­sze – byli dobrzy, kocha­li się, pogo­da była ład­na, a jedy­ną zgry­zo­tą w porząd­ku świa­ta pozo­sta­wa­ły mrów­ki.

Nie­mniej jed­nak pewien sta­ry prze­wod­nik obja­śnił Al-Utra­bo­wi, że od cza­su do cza­su w Kalo­pei domi­nu­je Frak­cja Naro­du i Piel­grzym­stwa Kalop­skie­go, wzmac­nia­ją­ca ran­gę kalo-fla­gi – czy­niąc ją sym­bo­lem naro­do­wej tra­ge­dii i odku­pie­nia przez krew wią­żą­cą nie­wi­dzial­ny łań­cuch kalop­skich ofiar. Zgod­nie z ideą tej frak­cji kalo-fla­ga jest czymś wię­cej niż tyl­ko sym­bo­lem rado­ści i trium­fu ducha. Sym­bo­li­zu­je ona przede wszyst­kim idee reli­gij­nej i świa­to­po­glą­do­wej odno­wy oraz odku­pie­nia moral­ne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kalo-spo­łe­czeń­stwa, któ­re przy­ję­ło Nad-fla­gę Ofia­ry Naro­du Kalop­skie­go. Nad-fla­ga zaś nie tyl­ko chro­ni tych, któ­rzy fla­gę sza­nu­ją jako sym­bol bez­pie­czeń­stwa poli­tycz­ne­go pań­stwa, ale przede wszyst­kim sta­no­wi sym­bol kalo-nekro­po­lii. Frak­cja ta opie­wa­ła więc w swo­ich pie­śniach i poema­tach Naród Kalop­ski, któ­ry legł swe­go cza­su umę­czo­ny w gro­bie, bo „wene­ra” Kata­rzy­na, „przy­ja­ciel poko­ju” Fry­de­ryk II, „dia­bli­ca” Maria Tere­sa tam go wtrą­ci­li. Nad gro­bem Naro­du Kalop­skie­go sta­li więc jego odwiecz­ni wro­go­wie, wysłan­ni­cy Inte­re­su, Obłu­dy, Zła i Rów­no­wa­gi2. Zło­śli­wie życzy­li oni Kalo­pom wytrwa­ło­ści w escha­to­lo­gicz­nych bojach o dobro, pięk­no i praw­dę, a sami napa­wa­li się uro­ka­mi życia ziem­skie­go. Frak­cja ta zale­ca­ła per­ma­nent­ną czuj­ność histo­rycz­ną w obli­czu gro­żą­cych zewsząd nie­bez­pie­czeństw. Idą­cy pod prze­pa­sa­ną kirem kalo-fla­gą Naród Piel­grzym­stwa Kalop­skie­go nie był trak­to­wa­ny jako wyłącz­nie nomi­na­li­stycz­ne i oby­wa­tel­skie zgro­ma­dze­nie praw­ne, ist­nie­ją­ce na kon­kret­nym tery­to­rium, lecz jako głęb­sza, sub­stan­cjal­na wspól­no­ta połą­czo­na soli­dar­no­ścią nie­za­wi­nio­nej winy, mają­ca swo­je rytu­ały, modli­twy, muzea, sym­bo­le i książ­ki. Jej eli­ta czer­pa­ła akty­wa z ban­ku kapi­ta­łu sym­bo­licz­ne­go i real­ne­go cier­pie­nia. Na tym kapi­ta­le utwo­rzy­ła ośro­dek edu­ka­cyj­ny opar­ty na bez­po­śred­nim kon­tak­cie z naro­dem prak­ty­ku­ją­cym to, co zna­ny dobrze Kalo­pom nie­miec­ki filo­zof okre­ślał w cokol­wiek swo­istym żar­go­nie jako skie­ro­wa­nie ku wła­snej śmier­ci (Vor­lau­fen in den eige­nen Tod).

Al-Utra­ba bar­dzo zacie­ka­wi­ło i zadzi­wi­ło, że patro­nem tej dru­giej frak­cji był ten sam wieszcz co frak­cji pierw­szej. Nie śni­ło mu się bowiem – chy­ba dla­te­go, że był filo­zo­fem – pomiesz­cze­nie tego duali­zmu w jed­nej kalop­skiej gło­wie.

1 Bar­tu­la
2 Księ­gi naro­du i piel­grzym­stwa pol­skie­go, Kra­ków 1950


Piotr Bar­tu­la – Dok­tor habi­li­to­wa­ny, pra­cow­nik nauko­wy Zakła­du Filo­zo­fii Pol­skiej Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go, ese­ista. Zaj­mu­je się pol­ską i zachod­nią filo­zo­fią poli­ty­ki, twór­ca tzw. testa­men­to­wej teo­rii spra­wie­dli­wo­ści. Autor ksią­żek: Kara śmier­cipowra­ca­ją­cy dyle­mat, August Ciesz­kow­ski redi­vi­vus, Libe­ra­lizm u kre­su histo­rii.

 

Tekst jest dostęp­ny na licen­cji: Uzna­nie autor­stwa-Na tych samych warun­kach 3.0 Pol­ska.
W peł­nej wer­sji gra­ficz­nej jest dostęp­ny w pli­ku PDF.

< Powrót do spi­su tre­ści nume­ru.

Ilu­stra­cja: © oka­li­ni­chen­ko

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy