Artykuł Satyra

Piotr Bartula: List Gończy (portret pamięciowy relatywisty)

Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2019 nr 4 (28), s. 38–39. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


Szanowni Panowie Śled­czy i Agen­ci Bract­wa Fun­da­men­tal­nego,

dla niżej opisanego typa za sofistykę moral­ną, scep­ty­cyzm poz­naw­czy, maki­awelizm poli­ty­czny, nihilizm este­ty­czny więzie­nie lub detenc­ja jest wskazane aż do cza­su powz­ię­cia przez niego postanowienia ucz­ci­wego sposobu życia wedle fun­da­men­tal­nych wartoś­ci. Kole­jny członek greck­iej mafii Homo Men­su­ra przed uwięzie­niem umknął, lecz zdążył jeszcze na nim umieś­cić mur­al autorstwa swo­jego Ojca Założy­ciela: „Miarą wszys­t­kich rzeczy jest człowiek; ist­nieją­cych, że są, i nieist­nieją­cych, że nie są”. W samym cen­trum naszego Polis wyrył zaś zdanie: „Nie ma żad­nych prawd abso­lut­nych. Doty­czy to także wyry­tego tu zda­nia”. Ostrzegamy tedy wszys­tkie społeczeńst­wa, że tworzy się nowa dyk­tatu­ra relaty­wiz­mu, który niczego nie uzna­je za ostate­czne, a jako jedyną miarę rzeczy dopuszcza tylko własne zach­cian­ki. Wszelkie władze koś­cielne, cywilne i wojskowe oraz dominia i oso­by pry­watne niech prze­to abso­lut­nym okiem na Relaty­wistę baczą, a w razie spotka­nia poj­mać i nam do naprawy odd­ać raczą. Nagro­da: Suma teo­log­icz­na t. 1–34 (kom­plet).

Znaki szczególne

Mis­trz Bract­wa Fun­da­men­tal­nego Pla­ton świet­nie scharak­tery­zował tę sofisty­czną homo krea­turę: „łow­ca młodych i bogatych ludzi”, „kra­marz, odsprzedaw­ca nauk dla duszy”, „zapaśnik w dziedzinie wal­ki na słowa”, „wytwór­ca wiz­erunk­ów i złud­nych wyglądów”. W try­bie przyp­isu do mis­tr­zowskiego portre­tu wskazu­je­my inne poz­na­ki poszuki­wanego: wskutek nało­gowego ironi­zowa­nia jest krzy­wousty, nos ma scep­ty­czny, a oczy zmi­enne. Upraw­ia jogę niekon­sek­wencji, gim­nastykę pod­waża­nia sądów, kon­tem­plację pozorów i pro­dukcję mniemań; wspiera przy­drożnych nihilistów oraz antyn­o­mistów. Na wszys­tko, co sporne, ma jed­naką odpowiedź: „Jaką się każ­da rzecz mnie wyda­je, taką też i jest dla mnie, a jaką się wyda­je tobie, taką jest znowu dla ciebie”. Pamię­ta­j­cie: z filo­zoficznym pisko­rzem nie należy się wdawać w żadne dys­puty, pod groźbą zniszczenia duszy, psy­chi­ki i ciała.

Domniemane miejsca pobytu

Nie czu­je się Niem­cem, Polakiem, Fran­cuzem, Persem, Żydem ani Greczynem, lecz człowiekiem tranzy­towym. Jego ulu­biona lek­tu­ra to His­to­ria cud­ow­na Pio­tra Schlemih­la (pióra Niem­co-Polako-Fran­cuza Ludol­fa Kar­la Adel­ber­ta von Chamis­so), której bohater za sakiewkę pieniędzy poz­wolił dia­błu amputować swój cień tożsamoś­ci nar­o­dowej. Nie da się jed­nak ukryć, że w relaty­wiz­mie celu­ją Fran­cuzi. Jeden z nich – nie­ja­ki Mon­taigne – stwierdz­ił, że kani­bale nie są od nas gor­si, a wręcz mogą być nawet od nas lep­si: „Nie ma nic bar­barzyńskiego ani dzikiego w tym ludzie, chy­ba że każdy zechce mienić bar­barzyńst­wem to, co różni się od jego oby­cza­ju”. Równie znany relaty­wista kul­tur­owy Mon­teskiusz kazał nam oglą­dać samych siebie oczy­ma Per­sa. Dowodz­ił przy tym, iż duch prawa jest inny po jed­nej stron­ie Nilu, Wisły czy Loary, a inny po drugiej stron­ie płyną­cych (donikąd) rzek. Słusznie tedy Koś­ciół w 1751 r. umieś­cił jego książkę na Indek­sie ksiąg zakazanych. W cza­sach obec­nych zac­ny Pol­s­ki Odd­zi­ał Fun­da­men­tal­ny popiera to stanowisko i przy­go­towu­je „Duchowi Praw” próbę ognia.

Test Wykrycia (instrukcja)

Należy obser­wować reakcję badanego na wyraże­nia typu: „całoś­ciowy sys­tem”, „czysty rozum”, „abso­lutne kry­teri­um”, „pra­wo nat­u­ralne”, „sąd ostate­czny”, „natu­ra rzeczy”, „sub­stanc­ja”, „gra­maty­ka uni­w­er­sal­na”, „zbiorowa wina”, „dobro wspólne” etc. Kiedy je wypowia­da, na języku pojaw­ia się małe ocz­ernione znamię, a kiedy je słyszy, na czole wid­nieje fał­da relaty­wnego sposobu poczę­cia. Kiedy zaś mowa o powszech­nikach, zawsze przeczy, żeby w świecie takowe ist­ni­ały. Wzorem logi­ka i nom­i­nal­isty Rosceli­na wyda­je przy tym głosowe tch­nienia.

Jego religia

Islam jest mu równie obo­jęt­ny jak pra­wosław­ie, katol­i­cyzm czy judaizm. Szy­dze­nie z uczuć religi­jnych to spec­jal­ność na jego uni­w­er­syte­cie, w którym ze słab­szych zdań robi moc­niejsze i odwrot­nie. Nie przy­wiązu­je też znaczenia do tego, czy ktoś jest kobi­etą czy mężczyzną, tubyl­cem czy obcym, deistą, teistą czy ateistą, pra­wowiernym czy innowier­cą, bo wyz­na­je tylko Religię Człowieka (dobrze, że nie małpy!). Noto­rycznie psu­je młodzież i pod­waża bogi państ­wowo. Uda­jąc skrom­nego, dąży do zysku, próżnej chwały i taniego efek­tu. Za pieniądze przyjmie każde wyz­nanie, prze­jdzie na dowol­ną wiarę, poprze wszelką herezję. Przy­wiedź­cie go tedy do nas żywym lub martwym, tym bardziej że jemu i tak jest wszys­tko jed­no. Warto mu przy­pom­nieć o prze­pustce do świa­ta fun­da­men­tal­nych wartoś­ci – pró­bie ognia, wagi, wody i cyku­ty.

Jego Auto­ry­tet. Piłat


Piotr Bar­tu­la – Dok­tor habil­i­towany, pra­cown­ik naukowy Zakładu Filo­zofii Pol­skiej Uni­w­er­syte­tu Jagiel­lońskiego, eseista. Zaj­mu­je się pol­ską i zachod­nią filo­zofią poli­ty­ki, twór­ca tzw. tes­ta­men­towej teorii spraw­iedli­woś­ci. Autor książek: Kara śmier­ci – powraca­ją­cy dylemat, August Cieszkows­ki redi­vivus, Lib­er­al­izm u kre­su his­torii.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Ilus­trac­ja: Mał­gorza­ta Uglik

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy