Filozofia religii Omówienia i recenzje

Piotr Biłgorajski: John C. Lennox kontra Stephen Hawking: w obronie filozofii [recenzja]

Bóg i Stephen Hawking okładka książki
Bóg i Stephen Hawking: czyj to w końcu projekt? to dopiero pierwsza publikacja Johna C. Lennoxa, matematyka i filozofa z Uniwersytetu w Oksfordzie, która ukazuje się w polskim przekładzie. W zamierzeniu jest to polemika ze stanowiskiem Stephena Hawkinga, który w swojej ostatniej książce, napisanej wspólnie z Leonidem Mlodinowem, pt. Wielki projekt wypowiedział zdaniem Lennoxa o dwa twierdzenia za dużo.

Zapisz się do naszego newslettera

 

Pier­wsze z tych twierdzeń brz­mi: „Filo­zofia jest mart­wa”, zaś drugie: „Do wyjaśnienia wszechświa­ta nie potrze­bu­je­my kon­cepcji Boga”. John Lennox na 130 stronach Bóg i Stephen Hawk­ing: czyj to w końcu pro­jekt? stara się wykazać, że oba te twierdzenia są fałszy­we.

Obronę filo­zofii przed Hawkingiem Lennox rozpoczy­na od przy­toczenia wypowiedzi Alber­ta Ein­steina, według którego zna­jo­mość his­torii filo­zofii pozwala na uję­cie prob­lemów naukowych w szer­szym kon­tekś­cie zmieni­a­ją­cych się paradyg­matów. Lennox słusznie zwraca uwagę, że teza o końcu filo­zofii – będąc twierdze­niem filo­zoficznym – jest wewnętrznie sprzecz­na. Zda­je się to potwierdzać stare powiedze­nie, że nie ma nau­ki wol­nej od filo­zofii, ist­nieją jedynie naukow­cy nieświado­mi założeń filo­zoficznych, które przyj­mu­ją. W dal­szej częś­ci książ­ki Lennox wskazu­je na filo­zoficzne słaboś­ci hipotezy wieloświa­ta, która według Hawkinga wspiera stanowisko ateisty­czne. Zdaniem Lennoxa hipoteza Boga – z punk­tu widzenia ekonomii wyjaś­ni­a­nia – jest nie tylko o wiele prost­sza, ale także daje lep­sze pod­stawy do utrzymy­wa­nia najważniejszych dla nau­ki założeń, takich jak twierdze­nie o jed­norod­noś­ci przy­rody czy powszech­noś­ci praw fizy­ki. Lennox nie ukry­wa, że przyświeca mu także cel apolo­gety­czny. W zakończe­niu wyraża bowiem nadzieję, by jego pub­likac­ja mogła stać się „początkiem wędrów­ki, która doprowadzi ostate­cznie do wiary w Boga”.

Książ­ka mimo skrom­nej obję­toś­ci stanowi dobre wprowadze­nie w część najważniejszych prob­lemów, jakie pojaw­ia­ją się na linii sporu teiz­mu z ateizmem, jest także ciekawym przykła­dem pub­likacji typowo polemicznej. Obrona filo­zofii w wyko­na­niu Lennoxa jest przekonu­ją­ca, ale nawet jeśli Lennox ma rację, zarzu­ca­jąc Hawkingowi, że jego wypowiedzi są pochop­ne i świad­czą o niez­na­jo­moś­ci filo­zofii, to wciąż moż­na mieć wąt­pli­woś­ci, czy zna­jo­mość filo­zofii spraw­ia, że hipoteza Boga sta­je się bardziej praw­dopodob­na. Być może jest to tylko pró­ba zastąpi­enia jed­nej tajem­ni­cy drugą.


Tekst ukazał się w „Filo­zo­fuj” 2018 nr 2 (20), s. 54. W pełnej wer­sji graficznej jest dostęp­ny w pliku PDF.


John C. Lennox, Bóg i Stephen Hawking: Czyj to w końcu projekt?, przeł. G. Gomola i A. Gomola, Poznań 2017, 132 s.


Piotr Bił­go­ra­js­ki – Dok­torant w Insty­tu­cie Filo­zofii Katolick­iego Uni­w­er­syte­tu Lubel­skiego. W pra­cy zaj­mu­je się ekspery­men­ta­mi myślowy­mi. Posi­a­da wygod­ny fotel.

Tekst jest dostęp­ny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunk­ach 3.0 Pol­s­ka.

< Powrót do spisu treś­ci numeru.

Najnowszy numer można nabyć od 10 lipca w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy