Tekst ukazał się w „Filozofuj!” 2024 nr 2 (56), s. 53. W pełnej wersji graficznej jest dostępny w pliku PDF.
Książka Piotra Kozaka dotyczy relacji między myśleniem a wyobraźnią. Pytanie przewodnie brzmi, czy obrazy mentalne są w istotny sposób związane z procesem myślenia. Problem ten ma swoje źródło w sporze na temat tego, „czym” myślimy: czy myślenie ma naturę propozycjonalną, czyli wyrażane jest w strukturach językowych, czy jednak może być niejęzykowe i odbywać się za pomocą obrazów? Celem Kozaka nie jest jednak opowiedzenie się za jedną czy drugą teorią. Wychodząc z założenia, że za obydwoma poglądami stoją silne racje, autor stawia sobie skromniejszy cel, czyli próbuje odpowiedzieć na pytanie, czym jest myślenie obrazami.
Książka składa się z siedmiu rozdziałów i konkluzji. Autor stopniowo buduje argumentację, krok po kroku wprowadzając czytelnika w podstawowe pojęcia. W pierwszym rozdziale klarownie stawia problem myślenia obrazami, natomiast w kolejnych częściach wyjaśnia podstawowe terminy (myślenie, obraz mentalny) oraz omawia najnowsze dyskusje dotyczące tych zagadnień. Na końcu udziela własnej odpowiedzi. Według Kozaka myślenie jest mentalną aktywnością wyrażaną w słowach lub obrazach. Obie formy myślenia służą innym celom. Myślimy słowami, gdy zależy nam na wartościach epistemicznych (prawda jest własnością zdań) lub chcemy wyrazić nasze przekonania, natomiast myślenie obrazami polega na konstrukcji, rozpoznawaniu i mierzeniu rzeczywistości, co oznacza, że obrazy mentalne, silnie związane z percepcją, stanowią mentalne narzędzia do orientacji w świecie.
W zakończeniu książki Autor przyznaje, że jego poglądy na naturę myślenia obrazami są zbieżne z poglądami takich klasyków filozofii jak Immanuel Kant czy Ludwig Wittgenstein. Celem książki nie było więc przedstawienie oryginalnej koncepcji, ale klarowne przedstawienie idei, które od dawna są obecne w historii filozofii. Za tą skromną deklaracją stoi jednak ogrom pracy, którą trzeba było wykonać, aby te rozproszone pomysły zebrać i wyartykułować jako spójną koncepcję.
Piotr Biłgorajski
Piotr Kozak, Thinking in Images. Imagistic Cognition and Non-propositional Content, Londyn 2023, 248 s.
Piotr Biłgorajski – doktor filozofii. Pracownik Instytutu Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zajmuje się eksperymentami myślowymi. Posiada wygodny fotel.
Tekst jest dostępny na licencji: Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska.
< Powrót do spisu treści numeru.
Interesują Cię recenzje innych książek filozoficznych? Zajrzyj do naszego działu Omówienia i recenzje.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Skomentuj