Fragment z klasyka

Piotr Hiszpan: Pięć znaczeń nieskończoności

Źró­dło: Piotr Hisz­pan, Trak­ta­ty logicz­ne, przeł. i wstę­pem opa­trzył T. Wło­dar­czyk, War­sza­wa: PWN 1960, s. 200–201.


Obec­nie będzie mowa o nazwie „nie­skoń­czo­ne”, któ­ra ma pięć zna­czeń. W pierw­szym zna­cze­niu nazwa „nie­skoń­czo­ne” ozna­cza to, co nie może być dostrze­gal­ne, np. głos jest nie­skoń­czo­ny dla wzro­ku, gdyż jest nie­wi­dzial­ny, albo­wiem z natu­ry nie posia­da tej wła­ści­wo­ści, aby mógł być oglą­da­ny. W innym zna­cze­niu mówi się o czymś „nie­skoń­czo­ne”, gdy ma nie­za­koń­czo­ny prze­bieg dla­te­go, że nie zosta­ło zakoń­czo­ne, a zdol­ne jest do tego, aby było zakoń­cza­ne, np. gdy ktoś prze­mie­rza pew­ną prze­strzeń, ale nie doszedł jesz­cze do jej koń­ca. W trze­ci spo­sób mówi się o czymś „nie­skoń­czo­ne”, gdy może ono być powięk­sza­ne, np. licz­ba zdol­na jest do tego, aby była w nie­skoń­czo­ność zwięk­sza­na przez doda­wa­nie do niej jed­nost­ki lub innej licz­by. W czwar­ty spo­sób mówi się o czymś „nie­skoń­czo­ne” w sto­sun­ku do podzia­łu, np. kon­ti­nu­um; każ­de bowiem kon­ti­nu­um jest podziel­ne w nie­skoń­czo­ność. […] W pią­ty spo­sób mówi się  „nie­skoń­czo­ne” o czymś, co jest takie przez doda­wa­nie i podział, jak np. czas. Ponie­waż jest on bytem cią­głym, jest podziel­ny w nie­skoń­czo­ność, a więc jest nie­skoń­czo­ny w sen­sie podzia­łu; ponie­waż dalej, po jed­nym cza­sie nastę­pu­je dru­gi: jest on nie­skoń­czo­ny przez dodawanie.


Pobierz tekst w PDF.

Najnowszy numer można nabyć od 1 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2021 można zamówić > tutaj.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Skomentuj

Kliknij, aby skomentować

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy