Filozofuj! 2019 nr 3 (27)

(1 opinia klienta)

10,00

Opis

Spis tre­ści

Przy­czy­no­wość a inde­ter­mi­nizm > Tomasz Pla­cek
„Czym są przy­czy­ny i jak dzia­ła­ją w fizycz­nym świe­cie?” – to jed­no z waż­niej­szych pytań meta­fi­zy­ki. Aby usta­lić ter­mi­no­lo­gię, będę mówił o przy­czy­nach, skut­kach i rela­cjach mię­dzy nimi, któ­re nazy­wam „powo­do­wa­niem”. Aby dać przy­kład: wystrze­le­nie kuli armat­niej jest przy­czy­ną powsta­nia w zie­mi leja, a ten lej w zie­mi jest skut­kiem wystrze­le­nia kuli. Wystrze­le­nie kuli spo­wo­do­wa­ło wytwo­rze­nie leja w zie­mi.

David Hume o natu­rze związ­ków przy­czy­no­wych > Anna Toma­szew­ska
Co wie­dza nauko­wa ma wspól­ne­go z wia­rą? Kry­ty­ka przy­czy­no­wo­ści prze­pro­wa­dzo­na w XVIII wie­ku przez Davi­da Hume’a pro­wa­dzi do wnio­sku, że mię­dzy tymi dzie­dzi­na­mi nie ma istot­nych róż­nic.

Czy pira­ci powo­du­ją glo­bal­ne ocie­ple­nie? > Zalán Gyenis
Budzą­cy Nie­po­kój Biz­nes­men radzi się swo­je­go sta­ty­sty­ka.
BNB: Czę­sto muszę latać, a bar­dzo oba­wiam się bomb. Jakie jest praw­do­po­do­bień­stwo, że pasa­żer wnie­sie bom­bę na pokład?
S: Jak jeden do pię­ciu tysię­cy.
BNB: Och, to zbyt wie­le. Może mógł­bym coś z tym zro­bić?
S: Cóż, zawsze miej ze sobą w podró­ży bom­bę, ponie­waż praw­do­po­do­bień­stwo znaj­do­wa­nia się dwóch bomb na pokła­dzie jest o wie­le mniej­sze.

Frag­ment z kla­sy­ka

Kalen­da­rium pro­ble­mo­we

Jak nie myśleć o przy­czy­no­wo­ści > John D. Nor­ton
Nauka upew­nia nas w tym, że zmia­na­mi w świe­cie rzą­dzą nie­za­wod­ne i powta­rzal­ne pra­wi­dło­wo­ści. Cia­ła spa­da­ją swo­bod­nie, cie­pło prze­pły­wa od miej­sca gorą­ce­go do zim­ne­go, a świa­tło roz­cho­dzi się z dużą pręd­ko­ścią po liniach pro­stych. To wszyst­ko jest przed­mio­tem bada­nia nauki: teo­rii gra­wi­ta­cji, ter­mo­dy­na­mi­ki i opty­ki. Te wszyst­kie fak­ty przed­sta­wia­ją sens upo­rząd­ko­wa­ne­go połą­cze­nia przed­mio­tów w naszym świe­cie. Meta­fi­zy­cy jed­nak powie­dzą, że odkry­li głęb­szą praw­dę na temat tego, jak rze­czy łączą się ze sobą.

Przy­czy­ny celo­we w fizy­ce > Tomasz Bigaj
Co to zna­czy podać przy­czy­nę dla jakie­goś zda­rze­nia? Pyta­nie to posta­wił sobie Ary­sto­te­les przed dwo­ma i pół tysią­ca­mi lat, a udzie­lo­na przez nie­go odpo­wiedź do dzi­siaj intry­gu­je.

Czy ist­nie­je przy­czy­no­wość umy­sło­wa? > Robert Poczo­but
Prze­ko­na­nie, że umysł ma zdol­ność przy­czy­no­we­go oddzia­ły­wa­nia na sta­ny nasze­go cia­ła, sta­no­wi głów­ne zało­że­nie psy­cho­lo­gii potocz­nej. Powsta­je pyta­nie, czy zało­że­nie to jest praw­dzi­we. A jeśli tak, to na grun­cie jakich teo­rii umy­słu?

Wywiad
Ist­nie­je wie­le róż­nych pojęć przy­czy­no­wo­ści > Wywiad z pro­fe­so­rem Chri­sto­phe­rem Hitch­coc­kiem, jed­nym z naj­waż­niej­szych współ­cze­snych filo­zo­fów nauki

Pierw­sza Przy­czy­na > Jacek Woj­ty­siak
Zda­rze­nia lub rze­czy, z któ­ry­mi mamy do czy­nie­nia, roz­pa­tru­je­my czę­sto w aspek­cie związ­ków przy­czy­no­wych. Zasad­ni­czo jest tak, że dowol­ny ele­ment jakie­goś łań­cu­cha przy­czy­no­we­go jest zara­zem przy­czy­ną jed­nych przed­mio­tów, jak i skut­kiem innych. Czy jed­nak ist­nie­je byt, któ­ry jest przy­czy­ną, nie będąc skut­kiem? Taki byt filo­zo­fo­wie nazy­wa­ją Pierw­szą Przy­czy­ną, spie­ra­jąc się o jego ist­nie­nie i natu­rę.

Narzę­dzia filo­zo­fa
Teo­ria argu­men­ta­cji: #22. Sztu­ka kontr­ar­gu­men­ta­cji (cz. 2) > Krzysz­tof A. Wie­czo­rek
Eks­pe­ry­ment myślo­wy: „Gra w życie”, czy­li o przy­czy­no­wo­ści ina­czej > Artur Szut­ta

Filo­zo­fia w lite­ra­tu­rze
Iwan Fio­do­ro­wicz Kara­ma­zow i cię­żar winy moral­ne­go zanie­cha­nia > Nata­sza Szut­ta
Gawę­dy o języ­ku: #9. Wystaw­my sobie przed­sta­wie­nie (ale bez wyobra­żeń)! > Woj­ciech Żeła­niec

Saty­ra
Ham­let, czy­li o przy­czy­nach nie­dzia­ła­nia (pra­ca pisa­na bez celu i przy­czy­ny) > Piotr Bar­tu­la

Felie­to­ny
Natu­ra czy wycho­wa­nie? > Jacek Jaś­tal
Ćwi­cze­nie logicz­no-meto­do­lo­gicz­ne na temat pierw­szej przy­czy­ny > Adam Gro­bler

Filo­zo­ficz­ne zoo
Motyl Loren­za > Jakub Jer­naj­czyk

Filo­zo­fia pra­wa
Praw­ne potycz­ki ze związ­kiem przy­czy­no­wym > Mar­ta Sonie­wic­ka

Filo­zo­fia w szko­le
Czy rzą­dzi nami przy­pa­dek? > Doro­ta Mon­kie­wicz-Cybul­ska

Doda­tek matu­ral­ny

Lek­cja filo­zo­fii
#8. Wywiad z Epi­ku­rem > Jacek Woj­ty­siak

Z pół­ki filo­zo­fa…

Kobie­ta patrzy na Pie­tę > Jolan­ta Pro­cho­wicz

Filo­zo­fia w fil­mie
Czy przy­szłość może wpły­wać na prze­szłość? > Piotr Lip­ski

Filo­zo­fia z przy­mru­że­niem oka

1 opinia dla Filozofuj! 2019 nr 3 (27)

  1. Dr. Paul Kopetz­ky

    Ps. My rze­czy­wi­ście i napraw­dę jeste­śmy z góry, z kosmo­su, od Boga, inne­go wymia­ru — tutaj nie ma sprzecz­no­ści /vide ST-NT Biblia/.
    Taki był począ­tek i taki będzie koniec, czy­li Ap.

Dodaj opinię

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecamy także zakupy w