Gdańsk Kluby „Filozofuj!”

Relacja z 4. spotkania Klubu „Filozofuj!” w Gdańsku: wolna wola – wokół nr. 8 „Filozofuj!”

Gdańsk filozofuje! Już po raz czwarty mieszkańcy tego miasta udowodnili, że cenią sobie refleksję nad fundamentalnymi zagadnieniami dotyczącymi człowieka i świata. Na debacie pt. „Wolna wola – czy to Ty decydujesz?”, zorganizowanej 28 czerwca w Europejskim Centrum Solidarności, zjawiło się prawie sto osób! Do przedstawienia poglądów na temat wolnej woli zaproszono dwóch specjalistów z tej dziedziny – prof. dr. hab. Stanisława Judyckiego z Uniwersytetu Gdańskiego oraz dr. hab. Roberta Poczobuta, profesora Uniwersytetu w Białymstoku. Spotkanie poprowadziła Celina Głogowska – koordynatorka debat organizowanych przez „Filozofuj!”, natomiast gości przywitał dr Jacek Kołtan kierujący Wydziałem Myśli Społecznej w Europejskim Centrum Solidarności.

Pro­fe­sor Stanisław Judy­c­ki pod­czas kilku­nas­tomin­u­towego wys­tąpi­enia zwró­cił uwagę na kil­ka metafizy­cznych kwestii, które spraw­ia­ją trud­ność w jed­noz­nacznym sfor­mułowa­niu stanowiska na tem­at ist­nienia bądź nieist­nienia wol­nej woli. Po pier­wsze, o wol­nej woli nie powin­no mówić się jedynie w kon­tekś­cie nieza­leżnoś­ci od zewnętrznych lub wewnętrznych bodźców deter­min­u­ją­cych ludzkie decyz­je. Wol­na wola (jeżeli ist­nieje) jest również zdol­noś­cią do samodziel­nego gen­erowa­nia skutków tych decyzji, a więc także do świadomej autode­ter­mi­nacji. Po drugie, aby mówić o ist­nie­niu wol­nej woli należy odwołać się do poję­cia świado­moś­ci. Tylko świado­ma isto­ta, zdol­na do reflek­sji, odróż­ni­a­nia wartoś­ci od ich prze­ci­wieństw, a także zdol­na do staw­ia­nia sobie celów, jest w stanie pode­j­mować auto­nom­iczne decyz­je i brać za nie odpowiedzial­ność. Pro­fe­sor zwró­cił również uwagę na obec­ną w świecie filo­zoficznym dyskusję stara­jącą się pogodz­ić wol­ną wolę z atrybu­ta­mi osobowo rozu­mi­anego Boga (taki­mi jak boska wszech­wiedza, wszech­moc i dobroć). Na koniec przyz­nał, że nie dys­ponu­je­my argu­mentem, który mógł­by udowod­nić ist­nie­nie wol­nej woli i rozstrzygnąć spór między deter­min­ista­mi a inde­ter­min­ista­mi. Akty poświęce­nia lub radykalnego zła, jakie zna his­to­ria, a także nasze oso­biste doświad­cze­nie wol­noś­ci decy­dowa­nia, mogą świad­czyć na korzyść posi­adanej przez ludzi autonomii wyboru.


Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image...

Fot. Justy­na Wasiniews­ka


Pro­fe­sor Robert Poc­zobut skła­ni­ał się ku nat­u­ral­isty­cznej per­spek­ty­wie w wyjaś­ni­a­n­iu kwestii wol­nej woli, sil­nie zako­rzenionej w dorobku współczes­nych nauk przy­rod­niczych. Jak przyz­nał, stanowisko nat­u­ral­isty­czne przyj­mu­je ist­nie­nie aktów woli­ty­wnych, ale uza­leż­nia je całkowicie od pro­cesów zachodzą­cych w ludzkim mózgu. Dlat­ego też wol­ną wolę pro­fe­sor zdefin­iował jako zdol­ność do świadomego kon­trolowa­nia włas­nych zachowań, przy czym świado­mość określał jako sieć pow­iązań neu­ronowych, odpowiedzial­nych za pro­cesy myślowe. Pro­fe­sor przed­staw­ił wiele bar­wnych i ciekawych przykładów z życia codzi­en­nego, kiedy spraw­cy morder­stw nie ponosili odpowiedzial­noś­ci za swo­je zbrod­nie, ze wzglę­du na choro­by mózgu, które wpły­wały na osła­bi­e­nie zdol­noś­ci do świadomego kon­trolowa­nia przez nich swoich czynów. Na pod­staw­ie wielu takich przy­pad­ków moż­na wnioskować, że to, co zwyk­liśmy określać mianem wol­nej woli, jest efek­tem pro­cesów móz­gowych, które deter­min­u­ją nasz wybór. Czy wobec tego jesteśmy bezpośred­ni­mi autora­mi naszych decyzji? Zdaniem pro­fe­so­ra z Białegos­toku nie ma sen­su dys­tan­sować wewnętrznej sfery człowieka od efek­tów pra­cy jego umysłu (tym samym wyraz­ił także swój pogląd na tem­at mind–body prob­lem, sil­nie obec­nego sporu w filo­zofii od cza­sów Kartezjusza). W trak­cie dyskusji z pro­fe­sorem Judy­ckim, pro­fe­sor Poc­zobut wyjaśnił również, że w obliczu roz­wo­ju nauk przy­rod­niczych, zagad­nienia filo­zoficzne nie powin­ny być rozstrzy­gane bez wzię­cia pod uwagę rezul­tatów najnowszych badań cho­ci­aż­by z dziedziny neu­ro­bi­ologii czy neu­ropsy­chologii.

W deba­cie akty­wny udzi­ał wzięła także pub­liczność, komen­tu­jąc i zada­jąc pyta­nia. Pomi­mo tego, że spotkanie trwało dwie godziny, po jego zakończe­niu dało się odczuć niedosyt, obec­ny zawsze przy próbach anal­izy tak bard­zo skom­p­likowanej kwestii, jaką jest wol­na wola.

Zachę­camy do obe­jrzenia lub wysłucha­nia całej debaty, dostęp­nej w naszym ser­wisie, do oso­bis­tej reflek­sji oraz do uczest­nict­wa w kole­jnych spotka­ni­ach orga­ni­zowanych wokół następ­nych numerów mag­a­zynu „Filo­zo­fuj!”.

Natalia Mar­ci­nows­ka


Relację ze spotka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Szczególne podz­iękowa­nia dla:

  • Goś­ci spec­jal­nych – prof. Stanisława Judy­ck­iegoprof. Rober­ta Poc­zobu­ta,
  • licznie zgro­mad­zonej Pub­liczność,
  • Europe­jskiego Cen­trum Sol­i­darnoś­ci — szczegól­nie dr. Jac­ka Koł­tana, Kuby KuflaMacie­ja Has­se.
  • hon­orowego patrona – Prezy­den­ta Mias­ta Gdańsk,
  • patronów: Rady Mias­ta, Radia Gdańsk, por­talu trojmiasto.pl, Radia Mors,
  • part­nerów: !go tro­jmi­as­to — szczegól­nie p. Prze­mysława Kowal­skiego, Wojew­ódzkiej i Miejskiej Bib­liote­ki Pub­licznej w Gdańsku,
  • Wojt­ka Czap­kowskiego, Marci­na Klo­ca, Izy Lewandowskiej, Natalii Mar­ci­nowskiej i Moni­ki Zielińskiej – za akcję pro­mo­cyjną,
  • Jar­ka Dalke, dr. Artu­ra Szut­ty, jeszcze raz dla Natalii i Wojt­ka 😉 – za pomoc w trak­cie spotka­nia,
  • Justynie Wasiniewskiej – za najpiękniejsze zdję­cia na świecie.

Dzięku­je­my wszys­tkim, którzy w jakikol­wiek sposób nas wspar­li. Spotkanie nie odbyło­by się w takiej postaci bez Waszej pomo­cy.

Pod­czas spotka­nia moż­na było kupić egz. „Filo­zo­fuj!” w pro­mo­cyjnej cenie.


Zachę­camy do obe­jrzenia relacji wideo ze spotka­nia.


Zob. relacje z innych spotkań Klubów „Filozofuj!”!


W dyskusji wzięli udzi­ał:

Prof. dr hab. Stanisław Judy­c­ki – Pro­fe­sor filo­zofii, kierown­ik Zakładu Metafizy­ki i Filo­zofii Religii Uni­w­er­syte­tu Gdańskiego. Zaj­mu­je się epis­te­mologią, filo­zofią religii i his­torią filo­zofii współczes­nej. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

 

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Dr hab. Robert Poc­zobut, prof. UwBKierown­ik Zakładu Epis­te­mologii i Kog­ni­ty­wisty­ki w Insty­tu­cie Socjologii i Kog­ni­ty­wisty­ki UwB. Absol­went KUL (1993). W lat­ach 1993–1999 asys­tent, a następ­nie adi­unkt w Zakładzie Logi­ki i Metodologii Nauk UMCS. Od roku 2000 pracu­je na Uni­w­er­syte­cie w Białym­stoku. Stype­ndys­ta Fun­dacji na Rzecz Nau­ki Pol­skiej (2003), lau­re­at Nagrody im. Tadeusza Kotar­bińskiego (2001). Członek zarzą­du Pol­skiego Towarzyst­wa Kog­ni­ty­wisty­cznego. Opub­likował cztery książ­ki oraz kilka­dziesiąt artykułów z filo­zofii logi­ki, ontologii, filo­zofii umysłu i filo­zofii kog­ni­ty­wisty­ki. Za pracę Między redukcją a emer­gencją. Spór o miejsce umysłu w świecie fizy­czny­mi (2009) uzyskał wyróżnie­nie Fun­dacji na Rzecz Nau­ki Pol­skiej. Redak­tor i współredak­tor (z Marcin­em Miłkowskim) licznych prac zbiorowych – m.in. Anal­i­ty­cz­na metafizy­ka umysłu. Najnowsze kon­trow­er­sje (2008), Prze­wod­nik po filo­zofii umysłu (2012), a także kog­ni­ty­wisty­cznego numeru (pt. Cog­ni­tive Sys­tems) cza­sopis­ma „Stud­ies in Log­ic, Gram­mar and Rhetoric” (2015, wspól­nie z Witol­dem Henslem). Przy­go­towu­je do druku książkę Kog­ni­ty­wisty­czne teorie jaźni. Aktu­alne zain­tere­sowa­nia: inter­dyscy­pli­narne pro­gramy badaw­cze, filo­zofia w kog­ni­ty­wistyce, natu­ra jaźni, relac­ja między świadomy­mi i nieświadomy­mi proce­sa­mi poz­naw­czy­mi, neu­roe­ty­ka. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

Spotkanie poprowadz­iła Celi­na Gło­gows­ka z redakcji „Filo­zo­fuj!”.


Szczególne podziękowania kierujemy do Europejskiego Centrum Solidarności za współorganizowanie spotkania.

ECS


Patroni

go_trojmiastowmbpradioMorsRG logo na bialym trojmiastopl-logo

PHon_PMG_PA

www.gdansk.pl

rada-miasta-gdansk

Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo twor­zone niefor­malne grupy współpra­cown­ików i sym­pa­tyków cza­sopis­ma „Filo­zo­fuj!”, orga­nizu­jące w swoich miejs­cowoś­ci­ach imprezy (np. kon­fer­enc­je, spotka­nia dyskusyjne lub pro­mo­cyjne) pop­u­laryzu­jące filo­zofię pod patronatem Redakcji „Filo­zo­fuj!”. Więcej infor­ma­cji > tutaj.

Oso­by, które chci­ał­by pomóc przy zor­ga­ni­zowa­niu spotka­nia Klubu „Filo­zo­fuj!” w swoim mieś­cie, zaprasza­my do współpra­cy. Szczegóły > tutaj.

 

Send­ing
User Review
0 (0 votes)

Najnowszy numer można nabyć od 3 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy