Filozofia nauki Kluby „Filozofuj!” Łódź

Relacja z drugiego spotkania Klubu „Filozofuj!” w Łodzi – Filozofia i nauka. Konflikt czy symbioza? Wokół nr. 10 „Filozofuj!”

31 października 2016 roku w Łodzi odbyło się drugie spotkanie Klubu „Filozofuj!”. Jego tematyka dotyczyła 10. numeru czasopisma „Filozofuj!” poświęconego zagadnieniu relacji między filozofią a nauką. Gośćmi specjalnymi byli: dr Marcin Bogusławski oraz dr Paweł Grabarczyk, obaj z Uniwersytetu Łódzkiego.

Zapisz się do naszego newslettera

Numer o nauce można czytać lub pobrać > tutaj.


Szczególne podziękowania kierujemy do Klubokawiarni All Star za udostępnienie sali.

All Star logo

Spo­tka­nie podzie­lo­ne było na dwa blo­ki: w czę­ści pierw­szej zapro­sze­ni goście zmie­rzy­li się z trze­ma pyta­nia­mi, nato­miast dru­ga – mia­ła cha­rak­ter pane­lu dys­ku­syj­ne­go bez­po­śred­nio odno­szą­ce­go się do wygło­szo­nych przez dys­ku­tan­tów twier­dzeń. Zagad­nie­nia doty­czy­ły kolej­no: moż­li­wo­ści upra­wia­nia filo­zo­fii nie­za­leż­nie od nauki; dyle­ma­tu, czy wie­dza nauko­wa jest praw­dzi­wa, czy tyl­ko uży­tecz­na; oraz sytu­acji filo­zo­fii w świe­cie zdo­mi­no­wa­nym przez naukę. 

Dys­ku­sję roz­po­czął dr Mar­cin Bogu­sław­ski, któ­ry wyróż­nił kil­ka moż­li­wych defi­ni­cji poję­cia „nauka”: w rozu­mie­niu scien­ce doty­czy ona nauk ści­słych, ale sło­wo „nauka” może się odno­sić rów­nież do nauk huma­ni­stycz­nych i spo­łecz­nych. Pozo­sta­je pyta­nie o to, jak nale­ży rozu­mieć filo­zo­fię – jako naukę? a jeśli tak, to jaką?, a tak­że: czy kie­dy pyta­my o moż­li­wość upra­wia­nia filo­zo­fii nie­za­leż­nie od nauki, to mamy na myśli jed­ną filo­zo­fię, czy wie­le filo­zo­fii? Zna­leźć moż­na prze­cież i takie jej nur­ty, któ­re są two­rzo­ne nie­za­leż­nie od nauki, jak na przy­kład filo­zo­fia trans­ce­den­tal­na. Co wię­cej, moż­na się zgo­dzić, że choć filo­zo­fię poli­ty­ki da się upra­wiać nie­za­leż­nie od przy­ro­do­znaw­stwa, a więc nauki rozu­mia­nej jako scien­ce, to jed­nak w zakre­sie wie­dzy filo­zo­fa poli­ty­ki nie może zabrak­nąć choć­by ele­men­tar­nych infor­ma­cji na temat funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, któ­re pocho­dzą z nauk społecznych. 

Zda­niem dr. Paw­ła Gra­bar­czy­ka abso­lut­nie nie moż­na upra­wiać filo­zo­fii nie­za­leż­nie od nauki. Wyni­ka to z kil­ku powo­dów, wśród któ­rych moż­na wyróż­nić nastę­pu­ją­cy – filo­zo­fia obo­jęt­na na doko­na­nia nauk szcze­gó­ło­wych była­by czymś, co moż­na by nazwać „wyro­bem filo­zo­ficz­no­po­dob­nym”.  Zda­niem dys­ku­tan­ta nie ma sfer, któ­re były­by nie­po­zna­wal­ne dla nauki. Filo­zof, któ­ry zaj­mu­je się kon­kret­nym zagad­nie­niem, aby pro­wa­dzić rze­tel­ne bada­nia, powi­nien spraw­dzić, jak dany temat jest podej­mo­wa­ny przez nauki szcze­gó­ło­we. Igno­ran­cja filo­zo­fa wzglę­dem nauki z pew­no­ścią nie przy­nie­sie nic dobrego.

Zda­niem dr. Mar­ci­na Bogu­sław­skie­go wąt­pli­wa jest teza, jako­by dzi­siej­szy świat był zdo­mi­no­wa­ny przez naukę. Według nie­go spo­ty­ka­my się z pró­bą budo­wa­nia nauko­wej reto­ry­ki wokół roz­ma­itych kwe­stii i nasy­ca­nia rze­czy­wi­sto­ści nauko­wy­mi wyra­że­nia­mi. Nie­ste­ty takie dzia­ła­nia nie mają więk­sze­go związ­ku z nauką jako taką. 

Rów­nież według dr. Gra­bar­czy­ka w obec­nym świe­cie nauki jest za mało. Nie ma ona takiej siły, jakiej moż­na by od niej ocze­ki­wać. Jego zda­niem moż­na wyzna­czyć jasne dzie­dzi­ny, jaki­mi mogą zaj­mo­wać się filo­zo­fo­wie. Ich zada­niem jest prze­pro­wa­dze­nie demar­ka­cji — wyzna­cze­nie linii podzia­łu mię­dzy tym, co jest nauką, a tym, co nią nie jest oraz namysł nad kry­te­ria­mi, któ­re pomo­gą odróż­nić naukę od innych sfer rze­czy­wi­sto­ści. Zda­niem dys­ku­tan­ta war­to tak­że mieć na uwa­dze to, że filo­zo­fia jest swe­go rodza­ju labo­ra­to­rium nauki. W jej obrę­bie poja­wia się wie­le róż­nych pomy­słów, któ­re, jak moż­na zauwa­żyć śle­dząc histo­rię nauki, znaj­du­ją póź­niej roz­wi­nię­cie w innych dyscyplinach. 

Zachę­ca­my do wysłu­cha­nia rela­cji ze spotkania!

Rafał Try­ścień


Rela­cję ze spo­tka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Szcze­gól­ne podzię­ko­wa­nia kie­ru­je­my do:

  • naszych gości spe­cjal­nych: dr. Mar­ci­na Bogu­sław­skie­godr. Paw­ła Gra­bar­czy­ka.

Zachę­ca­my do obej­rze­nia rela­cji wideo ze spotkania.


Zob. relacje z innych spotkań Klubów „Filozofuj!”!


W dys­ku­sji wzię­li udział:

marcin-maria-boguslawskiDr Mar­cin Bogu­sław­ski – Dr Mar­cin Bogu­sław­ski, Kate­dra Filo­zo­fii Współ­cze­snej UŁ, autor ok. 30 publi­ka­cji nauko­wych. Zaj­mu­je się filo­zo­fią nauk huma­ni­stycz­nych i filo­zo­fią poli­ty­ki. Jego zain­te­re­so­wa­nia nauko­we obej­mu­ją m. in. współ­cze­sną filo­zo­fię fran­ko­foń­ską, w tym filo­zo­fię nauki (Geo­r­ges Can­gu­il­hem, Michel Ser­res, Isa­bel­le Sten­gers, Bru­no Lato­ur), filo­zo­fię muzy­ki i tomizm. Czło­nek redak­cji Inter­ne­to­we­go Maga­zy­nu Filo­zo­ficz­ne­go HYBRIS, czło­nek kore­spon­dent Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Toma­sza z Akwi­nu, oddział Socie­ta Inter­na­zio­na­le Tomas­so d’A­qu­ino, sekre­tarz Pol­skie­go Towa­rzy­stwa Filo­zo­ficz­ne­go O/Łódź. Publi­cy­sta i recen­zent operowy.

pawel-grabarczykDr Paweł Gra­bar­czyk – Dr Paweł Gra­bar­czyk, adiunkt w Insty­tu­cie Filo­zo­fii UŁ. Autor oko­ło 30 publi­ka­cji nauko­wych oraz popu­lar­no­nau­ko­wych. Jego zain­te­re­so­wa­nia nauko­we to filo­zo­fia języ­ka, filo­zo­fia umy­słu, etycz­ne impli­ka­cje nowych tech­no­lo­gii oraz gro­znaw­stwo. Od 2008 roku redak­tor naczel­ny Inter­ne­to­we­go Maga­zy­nu Filo­zo­ficz­ne­go HYBRIS. Od roku 2009 współ­pra­cu­je z Ośrod­kiem Badań Filo­zo­ficz­nych (OBF) – od 2014 roku Pre­zes OBF.

Dys­ku­sję mode­ro­wał i koor­dy­na­to­rem spo­tka­nia był Rafał Try­ścień.
Koor­dy­na­to­rem ogól­no­pol­skim Klu­bów „Filo­zo­fuj!” jest Celi­na Gło­gow­ska.


Partner

All Star logo

Patroni

Pol­skie Towa­rzy­stwo Filo­zo­ficz­ne Oddział w Łodzi

logo-ul

Insty­tut Filo­zo­fii Uni­wer­sy­te­tu Łódzkiego


Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo two­rzo­ne nie­for­mal­ne gru­py współ­pra­cow­ni­ków i sym­pa­ty­ków cza­so­pi­sma „Filo­zo­fuj!”, orga­ni­zu­ją­ce w swo­ich miej­sco­wo­ściach impre­zy (np. kon­fe­ren­cje, spo­tka­nia dys­ku­syj­ne lub pro­mo­cyj­ne) popu­la­ry­zu­ją­ce filo­zo­fię pod patro­na­tem Redak­cji „Filo­zo­fuj!”. Wię­cej infor­ma­cji > tutaj.



Zre­ali­zo­wa­no w ramach sty­pen­dium z budże­tu Mini­stra Kul­tu­ry i Dzie­dzic­twa Narodowego.

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy