Filozofia kultury Kluby „Filozofuj!” Warszawa

Relacja z pierwszego spotkania Klubu „Filozofuj!” w Warszawie pt. „Kultura? A cóż to takiego?”

19 grudnia 2016 roku odbyło się pierwsze spotkanie Klubu „Filozofuj!” w Warszawie. Poświęcone było zagadnieniom stanowiącym temat przewodni jedenastego numeru „Filozofuj!” – kulturze, jej przemianom oraz relacjom międzykulturowym. Gośćmi specjalnymi spotkania byli: prof. Jacek Hołówka oraz prof. Robert Piłat.

Zapisz się do naszego newslettera

Numer o kulturze można czytać lub pobrać > tutaj.


Czym jest kul­tura? Jakie są jej relac­je z filo­zofią? Czy możli­wy jest dia­log międzykul­tur­owy? – na te pyta­nia zaproszeni goś­cie próbowali odpowiedzieć w pier­wszej częś­ci spotka­nia, zaś w drugiej jego częś­ci odbyła się dyskus­ja z pub­licznoś­cią, za punkt wyjś­cia mają­ca wcześniejsze rozważa­nia.

Dyskusję rozpoczął prof. Piłat, który, odpowiada­jąc na pytanie o istotę kul­tu­ry, naw­iązał do słów Matthew Arnol­da: „Kul­tura to najlep­sze, co ludzie stworzyli” i zwró­cił uwagę, iż samo zrozu­mie­nie znaczenia tego zda­nia już wyma­ga uczest­nict­wa w kul­turze. Bez określonego rozu­mienia kul­tu­ry nie wiedzielibyśmy, co właś­ci­wie znaczy „najlep­sze” czy też „stworzyć”. Taka sytu­ac­ja powodu­je liczne paradoksy. Prof. Piłat, poda­jąc ich przykłady, wskazał m. in. na sposo­by ksz­tał­towa­nia się relacji między „starym” a „nowym” w kul­turze, wykraczanie bytów kul­tu­ry poza świat fizy­czny czy też świado­mość dzi­ała­nia twór­czego. Jed­nak z drugiej strony zanik świadomej reflek­sji nad kre­owaniem kul­tu­ry prowadzi do jej upad­ku. Kon­kluzją wypowiedzi prof. Piła­ta było stwierdze­nie o bezrad­noś­ci kul­tu­ry w defin­iowa­niu samej siebie.

Prof. Hołówka zauważył, że kul­turę moż­na rozu­mieć w sposób bardziej try­wial­ny. Zdaniem filo­zo­fa powin­niśmy patrzeć na różno­rakie cywiliza­c­je tak, jak czynią to przy­rod­ni­cy – badać ich funkcjon­al­ność, pro­cesy w nich zachodzące, ich otwartość, elasty­czność czy warun­ki roz­wo­ju. Nie należy sprowadzać kul­tur do norm moral­nych, opła­cal­noś­ci eko­nom­icznej czy siły mil­i­tarnej i oce­ni­ać ich pod tym wzglę­dem, porównu­jąc ze sobą. Taka redukc­ja powodu­je bowiem uznanie jed­nych kul­tur za lep­sze od innych. Jedyne kry­teri­um oce­ny kul­tu­ry może stanow­ić jej sto­sunek do okru­cieńst­wa. Oce­na taka nie jest wartoś­ciowaniem, gdyż żad­na kul­tura na przestrzeni wieków nie glo­ry­fikowała w sposób bezpośred­ni okru­cieńst­wa. Jest więc ono po pros­tu sprzeczne z ludzką naturą.


_DSC4106
_DSC4134
_DSC4112
_DSC4070
_DSC4129
_DSC4066
_DSC4084
_DSC4069
_DSC4114
_DSC4117
_DSC4126
_DSC4122
_DSC4132
_DSC4148
_DSC4152
Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image... Loading image...

Fot. Marcin Będ­kows­ki


W kul­turze, zdaniem prof. Piła­ta, ist­nieją dwa nur­ty: nurt spon­tan­icznego tworzenia oraz nurt autoe­walu­acji, samokry­ty­cyz­mu. Są one częś­cią tej samej cywiliza­cji. Bez autore­flek­sji kul­tura była­by jedynie ekspresją ludzkiej inteligencji. Podle­ga ona jed­nak nieustan­nemu „samo­prze­siewa­niu” – szu­ka czegoś wyższego, lep­szego, czegoś doskon­ałego. Prof. Piłat wskazał tu na tran­scen­dentne źródła kul­tu­ry.

Spotkanie zakończyło się próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, czym jest dia­log międzykul­tur­owy. Prof. Hołówka stwierdz­ił, iż dia­log możli­wy jest jedynie między jed­nos­tka­mi. Cóż bowiem znaczy „dia­log pomiędzy kul­tur­a­mi”? Sfor­mułowanie to niesie ryzyko takiej jego inter­pre­tacji, która prowadz­ić może do dąże­nia do ujed­no­li­ca­nia kul­tur. Może­my jed­nak, jak mówi pan pro­fe­sor, po pros­tu „pozostać na swoich miejs­cach”. Taka postawa jest dobrą for­mą inter­akcji — nie wyk­lucza oso­bistych trans­fer­ów, podróży oraz wymi­any opinii pomiędzy jed­nos­tka­mi. Podob­nie zdaniem prof. Piła­ta jedyną skuteczną płaszczyzną porozu­mienia jest, wprawdzie niedefin­iowalne, lecz intu­icyjnie dla wszys­t­kich zrozu­mi­ałe, oso­biste doświad­cze­nie kul­tur­owe.

Stanisław Puch­niewicz


Szczególne podz­iękowa­nia składamy:

  • gospo­dar­zowi – Klubokaw­iarni Tarabuk,
  • dysku­tan­tom – prof. Jack­owi Hołów­ce i prof. Rober­towi Piła­towi,
  • prowadzącej – dr. Aga­cie Łukom­skiej,
  • rejestru­jące­mu relację audio – Radiu Filo­zoficzne­mu „Sed Con­tra”,
  • fotografowi  – Mar­ci­nowi Będ­kowskiemu,
  • patronom  – Col­legium Civ­i­tas, Kołu Naukowe­mu Metafizyków UKSW, Insty­tu­towi Filo­zofii UKSW, Wydzi­ałowi Filo­zofii Chrześ­ci­jańskiej UKSW, Radiu Kam­pus, Radiu Kolor.

Relację ze spotka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Zapis trans­misji na żywo:


W dyskusji udzi­ał wzięli:

holowkaProf. dr hab. Jacek Hołówka

Ur. w 1943 r. we Lwowie. Emery­towany pro­fe­sor Uni­w­er­syte­tu Warsza­wskiego. Obec­nie pro­fe­sor filo­zofii w Ped­a­gogium w Warsza­w­ie. Redak­tor „Przeglą­du Filo­zoficznego”. Zaj­mu­je się filo­zofią anal­i­ty­czną, moral­ną i poli­ty­czną. Hob­by: opera (sam nie śpiewa), kolarst­wo ama­torskie (jeździ).

pilatProf. dr hab. Robert Piłat

Pro­fe­sor filo­zofii na UKSW. Zaj­mu­je się filo­zofią umysłu, epis­te­mologią, etyką, filo­zofią lit­er­atu­ry. Prop­a­ga­tor filo­zofii w szkołach i radiu. Autor wielu cyk­li audy­cji radiowych poświę­conych filo­zofii. Obec­nie współprowadzi w Pro­gramie Drugim Pol­skiego Radia cykl zaty­tułowany „Rachunek myśli”. W wol­nych chwilach ama­torsko muzyku­je, odby­wa dalekie wyprawy rowerowe i w poszuki­wa­niu nowych dźwięków nigdy nie opuszcza fes­ti­walu „Warsza­wska Jesień”.

Dyskusję moderowała dr Aga­ta Łukom­s­kaa koor­dy­na­tora­mi spotka­nia byli Kamil Radziszews­ki i Mar­ty­na Świę­ci­c­ka.

Koor­dy­na­torem ogólnopol­skim Klubów „Filo­zo­fuj!” jest Celi­na Gło­gows­ka.


Partner

tarabuk

Patroni naukowi

Dziekan Wydzi­ału Filo­zofii Chrześ­ci­jańskiej UKSW

Prof. dr hab. Anna Lataw­iec

wydzial-filozofii-chrzescijanskiej-uksw-logotyp

Dyrek­tor Insty­tu­tu Filo­zofii WFCH UKSW

Prof. dr hab. Grze­gorz Buga­jak

Rek­tor Col­legium Civ­i­tas

Prof. dr hab. Stanisław Mocek

Koło Naukowe Stu­den­tów Filo­zofii UKSW

kolo-naukowe-studentow-filozofii-uksw

Koło Naukowe Metafizyków UKSW

kolo-naukowe-metafizykow-uksw

Patroni medialni

header_logo_radio_kolor

radiokampus_bum

radio-filozoficzne-sed-contra-logotyp


Zob. relac­je WIDEO ze spotkań Klubów „Filo­zo­fuj!” w innych mias­tach.

Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo twor­zone niefor­malne grupy współpra­cown­ików i sym­pa­tyków cza­sopis­ma „Filo­zo­fuj!”, orga­nizu­jące w swoich miejs­cowoś­ci­ach imprezy (np. kon­fer­enc­je, spotka­nia dyskusyjne lub pro­mo­cyjne) pop­u­laryzu­jące filo­zofię pod patronatem Redakcji „Filo­zo­fuj!”. Więcej infor­ma­cji > tutaj.


mkidn_01_cmyk

Zre­al­i­zowano w ramach stype­ndi­um z budże­tu Min­is­tra Kul­tu­ry i Dziedz­ict­wa Nar­o­dowego.

Tagi

Najnowszy numer można nabyć od 17 maja w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy