Kluby „Filozofuj!” Poznań

Relacja z 3. spotkania Klubu „Filozofuj!” w Poznaniu: „Cóż to jest prawda” – wokół nr. 9 „Filozofuj!”

Cóż to jest prawda? – to pytanie zgromadziło tłumy Poznaniaków w deszczowy wieczór w klimatycznej kawiarni Geranium Caffè na Jeżycach. Spotkanie poświęcone prawdzie nie mogło nie wzbudzić wiele emocji i docelowo zachęcić do dalszych filozoficznych poszukiwań. Zadanie to z pewnością zostało zrealizowane, a to przede wszystkim dzięki zaproszonym gościom – pracownikom Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W Geranium Caffè dyskutowali: dr hab. Elżbieta Pakszys, dr Marek Woszczek oraz prof. Paweł Zeidler. Moderatorem debaty był Stanisław Korzeb, student filozofii.

Zapisz się do naszego newslettera

Numer o prawdzie można czytać lub pobrać > tutaj.

Szczególne podz­iękowa­nia kieru­je­my do Uni­w­er­syte­tu SWPS, part­nera wydarzenia, za dofi­nan­sowanie spotka­nia.SWPS_logo_v1a


W pier­wszej częś­ci spotka­nia prele­gen­ci odpowiedzieli na trzy pyta­nia. Przyjrzyjmy się odpowiedziom na pier­wsze z nich: co jest istotą i naturą prawdy? Dr hab. Elż­bi­eta Pak­szys zdefin­iowała prawdę jako jed­nos­tkowe, subiek­ty­wne przeko­nanie o jakimś stanie rzeczy. Przeko­nanie to z cza­sem uzysku­je (albo nie) uznanie i akcep­tację, którą zwykło się nazy­wać powszech­ną zgodą. Ważne jest, kto prawdę głosi, bowiem jej głosze­nie jest nierozłącznie związane z władzą i uprzy­wile­jowaniem. Tymi zaś atrybu­ta­mi nie każdy może się cieszyć. Pani Pro­fe­sor podała przykład kobi­et, które dokon­ały odkryć naukowych i miały trud­noś­ci z ich ogłosze­niem. Dysku­tan­t­ka zaak­cen­towała społeczny i kul­tur­owy wymi­ar prawdy – praw­da zawsze jest czyjąś prawdą. Jej zdaniem, żeby głosić prawdę trze­ba być odpowied­nio usy­tuowanym, co zawsze jest uwarunk­owane kul­tur­owo.

Dr Marek Woszczek zwró­cił uwagę na znacze­nie prawdy jako fenomenu społeczno-his­to­rycznego i pod­jął reflek­sję nad pochodze­niem naszej „obsesji” na punkcie prawdy jako wartoś­ci. Kat­e­go­ria prawdy nie była pier­ws­zorzęd­na dla starożyt­nych Greków. Początek wzmożonego nią zain­tere­sowa­nia wśród filo­zofów w nowożyt­noś­ci przy­pa­da na wiek XVII. Dysku­tant skon­fron­tował znane i doniosłe przeko­na­nia, takie jak to, że „ludzkie umysły z natu­ry dążą do prawdy” z najnowszy­mi bada­ni­a­mi z zakre­su nauk o umyśle, kog­ni­ty­wisty­ki i psy­chologii. Wysunął tezę, że poję­cie prawdy posi­a­da pewnego rodza­ju tajem­niczą aurę, za którą kry­je się mnóst­wo innych zjawisk, takich jak przewidy­wal­ność otoczenia czy użyteczność.


No Slide Found In Slid­er.

Prof. Paweł Zei­dler opowiedzi­ał nato­mi­ast o klasy­cznym epis­te­mo­log­icznym uję­ciu wiedzy. Zgod­nie z nim, nie moż­na mówić o wiedzy nie odnosząc się do poję­cia prawdy, zbioru uza­sad­nionych prawdzi­wych przekon­ań, poję­cia fak­tu czy praw­domównoś­ci.  Dysku­tant zwró­cił uwagę na to, że kiedy pytamy o istotę i naturę prawdy, to praw­da ule­ga sub­stanc­jal­iza­cji. Pod­kreślił również rolę dychotomii przed­miot-pod­miot. Pan Pro­fe­sor obok klasy­cznego uję­cia prawdy przy­wołał również stanowisko oper­acjoniz­mu, zgod­nie z którym praw­da sta­je się zależ­na od pod­mio­tu, a samo jej poję­cie zosta­je zastą­pi­one przez uznawanie.

Dal­sza część spotka­nia zmieniła się w oży­wioną dyskusję – zarówno między prele­gen­ta­mi, jak i zgro­mad­zony­mi w kaw­iarni sym­pa­tyka­mi filo­zofii. Pod­czas dyskusji szczegól­nie istotne okaza­ły się następu­jące wąt­ki: praw­da jako wartoś­ci społecz­na i jej miejsce w kul­turze, poz­naw­cza funkc­ja nau­ki związana z dostar­czaniem określonego obrazu świa­ta oraz „przepaść” między poz­naniem a dzi­ałaniem. Oto przykłady pytań, jakie postaw­iono w roz­mowie: Czy w ogóle może­my mówić o prawdzie w licz­bie poje­dynczej? Czy uza­sad­nione jest posługi­wanie się jedynie prag­maty­czną kon­cepcją prawdy? Czy nau­ka może rozstrzygnąć niek­tóre dylematy moralne? Czy człowiek może poz­nać prawdę o sobie?

W dyskusji domi­nował obraz prawdy jako ogranic­zonej do naszego stanu wiedzy, określonej poprzez naszą sytu­ację społeczną i aparat poję­ciowy. Może moglibyśmy zastąpić poję­cie prawdy innym lub zmin­i­mal­i­zować jej znacze­nie, jed­nak… cóż wtedy zostało­by z filo­zoficznych poszuki­wań?

Karoli­na Napi­wodz­ka-Bulek


Relację ze spotka­nia w wer­sji audio moż­na pobrać lub odsłuchać:


Szczególne podz­iękowa­nia:

  • Pro­fe­sor­ce Elż­biecie Pak­szys, dok­torowi Markowi Woszczek i pro­fe­sorowi Pawłowi Zei­dler za wzię­cie udzi­ału w dyskusji i błyskotli­wą polemikę,
  • Przy­byłym za zain­tere­sowanie, niebanalne pyta­nia i własne ciekawe reflek­sje,
  • Uni­w­er­syte­towi Human­isty­czno-społeczne­mu SWPS za part­nerst­wo i plakaty,
  • Radiu Merkury i Stu­denck­iemu Radiu „Mete­or” za patronat medi­al­ny,
  • Pol­skiemu Towarzys­t­wu Filo­zoficzne­mu — Odd­zi­ał w Poz­na­niu i Insty­tu­towi Filo­zofii UAM za patronat,
  • Bib­liotece Raczyńs­kich za pomoc w pro­mocji wydarzenia,
  • Karolin­ie Napi­wodzkiej, Mar­i­an­nie Kaźmier­czak, Karolin­ie Jankowskiej, Oli Kacz­marek, Bar­toszowi Dobies za współor­ga­ni­za­cję debaty i Stanisła­wowi Korzeb za jej prowadze­nie,
  • Prof. Krzyszto­fowi Brzechczynowi za pomoc w orga­ni­za­cji wydarzenia,
  • Kaw­iarni Gera­ni­um, w której odbyło się spotkanie.

Dzięku­je­my wszys­tkim, którzy w jakikol­wiek sposób wspar­li naszą dzi­ałal­ność. Bez was nie było­by tego spotka­nia.


Zachę­camy do obe­jrzenia relacji wideo ze spotka­nia.


Zob. relacje z innych spotkań Klubów „Filozofuj!”!


W dyskusji wzięli udzi­ał:

elzbieta-paszysDr hab. Elż­bi­eta Pak­szys – Prof. UAM dr hab. w Insty­tu­cie Filo­zofii Uni­w­er­syte­tu im. Adama Mick­iewicza w Poz­na­niu. Od 20 lat prowadzi bada­nia oraz wykłady inter­dyscy­pli­narnej prob­lematy­ki płci / rodza­ju (gen­der), zwłaszcza filo­zoficznej i poli­ty­cznej myśli kobi­et. Uczest­niczy w wielu kra­jowych i zagranicznych przed­sięwz­ię­ci­ach badaw­czych doty­czą­cych współczes­nej kondy­cji kobi­et w nauce. Jest autorką i wydaw­czynią licznych pub­likacji pol­s­kich i zagranicznych z zakre­su filo­zofii nau­ki i epis­te­mologii fem­i­nisty­cznej, m.in. serii Human­isty­ka i Płeć I–III (1995–1999), Między naturą a kul­turą: kat­e­go­ria płci / rodza­ju w poz­na­niu (2000), Międzykul­tur­owe i inter­dyscy­pli­narne bada­nia fem­i­nisty­czne (2005), Women in Ana­lyt­i­cal Phi­los­o­phy: the Lvov-War­saw School, the Vien­na Cir­cle and the Anglo-Amer­i­can Tra­di­tion [w:] Ein­heit und Vielfalt der Gegen­wart­philoso­phie, (hrsg.) Philip Schmidt, Anja Weiberg (Peter Lang, 2012); Przekraczanie granic: uwarunk­owa­nia sukce­su kobi­et w poz­na­niu, „Ety­ka” 45/2012.

woszczekDr Marek Woszczek – Filo­zof, od 2008 r. adi­unkt w Zakładzie Filo­zofii Nau­ki Insty­tu­tu Filo­zofii UAM w Poz­na­niu. Zaj­mu­je się ontologią przy­rody i filo­zofią fizy­ki, ale także wybrany­mi zagad­nieni­a­mi z zakre­su his­torii i filo­zofii religii. Autor książ­ki Pla­ton­ic Wholes and Quan­tum Ontol­ogy (Frank­furt am Main 2015; 1. wyd. pol.: Ukry­ta całość przy­rody a mikrofizy­ka, Poz­nań 2010). Lau­re­at m.in. nagrody naukowej Preze­sa Rady Min­istrów i nagrody naukowej im. Kle­men­sa Sza­ni­awskiego.

Prof. dr hab. Paweł Zei­dler – Prof. dr hab. Paweł Zei­dler jest zatrud­niony na stanowisku pro­fe­so­ra zwycza­jnego w Insty­tu­cie Filo­zofii UAM. Kieru­je Zakła­dem Logi­ki i Metodologii Nauk. Jest redak­torem naczel­nym „Studiów Metodolog­icznych”. Pub­liku­je prace z filo­zofii nau­ki, teorii wiedzy, filo­zofii i metodologii nauk przy­rod­niczych, a od kilku­nas­tu lat przede wszys­tkim z filo­zofii chemii. Jest absol­wen­tem chemii Uni­w­er­syte­tu im. Adama Mick­iewicza w Poz­na­niu. Uzyskał stopień dok­to­ra filo­zofii na pod­staw­ie rozprawy Między teorią a his­torią nau­ki, a stopień dok­to­ra habil­i­towanego filo­zofii na pod­staw­ie książ­ki Spór o sta­tus poz­naw­czy teorii. W obronie antyre­al­isty­cznego wiz­erunku nau­ki. Jest również autorem książek Chemia w świ­etle filo­zofiiMod­els and Metaphors as Research Tools in Sci­ence oraz współau­torem książ­ki Prob­lem destrukcji poję­cia prawdy (współau­torzy: R. Kubic­ki i J. Sój­ka). W ramach wykładów z filo­zofii dla młodzieży wygłosił i opub­likował dwa refer­aty doty­czące prawdy: Cóż to jest praw­da oraz Nau­ka a praw­da.

Dyskusję moderował Stanisław Korzeb, a koor­dy­na­torem spotka­nia był Bar­tosz Kurkows­ki.

Koor­dy­na­torem ogólnopol­skim Klubów „Filo­zo­fuj!” jest Celi­na Gło­gows­ka.


Partnerzy

SWPS_logo_v1a

 

 

geranium

Patroni

logo_if_2-300x75

images
Pol­skie Towarzyst­wo Filo­zoficzne Odd­zi­ał w Poz­na­niu

logo03_jpg

logometeortrans


Klu­by „Filo­zo­fuj!” – to nowo twor­zone niefor­malne grupy współpra­cown­ików i sym­pa­tyków cza­sopis­ma „Filo­zo­fuj!”, orga­nizu­jące w swoich miejs­cowoś­ci­ach imprezy (np. kon­fer­enc­je, spotka­nia dyskusyjne lub pro­mo­cyjne) pop­u­laryzu­jące filo­zofię pod patronatem Redakcji „Filo­zo­fuj!”. Więcej infor­ma­cji > tutaj.



Zre­al­i­zowano w ramach stype­ndi­um z budże­tu Min­is­tra Kul­tu­ry i Dziedz­ict­wa Nar­o­dowego.

Najnowszy numer można nabyć od 2 września w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy