Konkursy

Rozstrzygnięcie konkursu „Pozytywne i negatywne aspekty kultury współczesnej”

Wyłoniliśmy już laureata konkursu „Odpowiedź na pytanie: co według ciebie jest pozytywnego, a co negatywnego we współczesnej kulturze?”. Gratulujemy! Zwycięzca konkursu otrzymuje egzemplarz książki Pawła Wojciechowskiego „Światy zastępcze. Samotność wobec kultury”, który prześlemy do zwycięzców pocztą. Serdecznie dziękujemy wszystkim za odpowiedzi na pytanie konkursowe. Nagrodzoną wypowiedź publikujemy w naszym serwisie. Zachęcamy do lektury!

Najnowszy numer: Jak działa język?

Zapisz się do newslettera:

---

Filozofuj z nami w social media

Najnowszy numer można nabyć od 2 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2019 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Poniżej zamieszcza­my nagrod­zoną odpowiedź konkur­sową.

Bartłomiej K. Krzych

Myśląc dzisi­aj o kul­turze nie sposób jed­noz­nacznie jej określić. Jest to jed­no z tych zagad­nień, które im bardziej zbliżamy się do jego – nawet nie tyle rozwiąza­nia, co – rozu­mienia, tym bardziej wymy­ka się nasze­mu poz­na­niu. „Współczes­na kul­tura” to w zasadzie poję­cie puste o dużym stop­niu ogól­noś­ci, ponieważ nie desygnu­je niczego konkret­nego i każdy, kto przed­staw­ia je sobie w myślach, wyobraża sobie inaczej zarówno współczes­ność, jak i kul­turę. Moglibyśmy więc powiedzieć, że określoność kul­tu­ry stanowi jej wielo­rakość i wieloz­naczność, swoisty – przyj­mu­jąc na nieco innym polu intu­ic­je Richar­da Rorty’ego – pan­relacjonizm wierzeń, prak­tyk, praw, dzieł, his­torii, języków, ludów, myśli, kodek­sów… .

Co więcej, również z punk­tu widzenia his­to­rycznego kul­tura i jej rozwój („postęp kul­tur­owy” to poję­cie samo w sobie wielce prob­lematy­czne) ule­ga­ją relaty­wiz­a­cji. Za Max­em Schel­erem i Nico­laiem Hart­man­nem moż­na zasad­nie przyjąć, że każ­da – mniej lub bardziej zasad­nie wyz­naczana – epo­ka posi­a­da włas­ny etos, który doty­czy nie tylko moral­noś­ci, ale wszel­kich prze­jawów tego, co w jak­iś sposób kul­turę wyz­nacza. Czy jed­nak ist­nieją jakiekol­wiek abso­lutne i niezmi­enne wartoś­ci, które rządz­iły­by prawa­mi kultur(y)? Na to pytanie należy odpowiedź zaw­iesić.

W dobie szy­b­kich przemi­an społeczno-cywiliza­cyjno-tech­nicznych kul­tura jako taka sta­je się (mega)przedmiotem całej ludzkoś­ci, a nie tylko poje­dynczych grup czy wspól­not kul­ty­wu­ją­cych własne trady­c­je. W sposób nie­u­nikniony prowadzi to do napięć, ale i rotacji oraz wymi­an zwycza­jów, poglądów czy wierzeń. Dostrzegamy już wyraźnie to, co może być pozy­ty­wne i negaty­wne we współczes­nej kul­turze. Należy jed­nak zas­trzec, że wyz­nacze­nie owych pozy­ty­wów i negaty­wów każ­do­ra­zowo zależeć będzie od przyję­tych założeń i… umiejs­cowienia oce­ni­a­jącego w danej kul­turze lokalnej. To znaczą­co utrud­nia obiek­ty­wiz­a­cję odpowiedzi! Spróbu­jmy udzielić jej więc w postaci salomonowego rozwiąza­nia.

Otóż we współczes­nej kul­turze pozy­ty­w­na jest przede wszys­tkim jej wielo­rakość i wieloz­naczność, pozwala bowiem na wymi­anę doświad­czeń i otwiera przed człowiekiem wach­larz prak­ty­cznie nieogranic­zonych możli­woś­ci w wielu dziedz­i­nach poczy­nań ludz­kich. Co nato­mi­ast jest w kul­turze negaty­wnego? Również owa wielo­rakość i wieloz­naczność, ponieważ prowadzą one do zaciera­nia się wyraźnych granic nie tylko wierzeń, przekon­ań i prak­tyk, ale i tożsamoś­ci poszczegól­nych grup, społeczeństw czy wspól­not, cza­sa­mi nawet jed­nos­tek. We wrzą­cym kotle wielokul­tur­owoś­ci (mega-kul­tu­ry) gubi się to, co wcześniej wyz­nacza­ło i stanow­iło „ja” konkret­nych zbiorowoś­ci, miejsc lub zespołów idei.

Taka odpowiedź loku­je się na wysokim poziomie abstrakcji. Pozwala to jed­nak zapy­tać się o rodzaj i sposób postępowa­nia, i to postępowa­nia już nie „jakiegoś tam”, ale codzi­en­nego. Ważny­mi ele­men­ta­mi możli­wego rozwiąza­nia będą poję­cia „komu­nikacji” i „dzi­ała­nia”, które m.in. w swo­jej teorii racjon­al­noś­ci komu­nika­cyjnej wyko­rzys­tał Jür­gen Haber­mas. Dlaczego? Ponieważ będąc isto­ta­mi wrzu­cony­mi w kul­turę musimy się z inny­mi porozu­miewać – to od jakoś­ci tych międzyosobowych i międzykul­tur­owych dialogów zależy nasza egzys­tenc­ja i przyszłość (również dziejowa). Pon­ad­to ist­niejąc w kul­turze nie moż­na pozostać biernym – „coś-robi­e­nie” jest, uprzy­tom­nioną bądź nie, koniecznoś­cią.

Trze­ci ter­min klucz to ratio – rozum. Bez niego nasze dzi­ała­nia będą chao­ty­czne, a pró­by porozu­mienia zakońc­zone niepowodze­niem. Ratio pozwala – i tu dochodzą do gło­su uwarunk­owa­nia lokalne teo­re­ty­cznej reflek­sji – pielęg­nować te małe rzeczy, które we współczes­nej kul­turze są dobre, np. poziom medy­cyny, rozwój tech­no­log­iczno-infor­maty­czny czy owoc­na wymi­ana na poziomie kul­tur lokalnych. Pozwala też wal­czyć i przezwyciężać rzeczy złe, jak np. rozwarst­wienia społeczne i eduka­cyjne, kon­sumpcjonizm czy plagę cyfrowych zom­bie.

Doda­jmy na koniec, że kul­tura sama w sobie nie posi­a­da ładunków jed­noz­nacznie pozy­ty­wnych i negaty­wnych, nie jest też z zasady dobra lub zła. To jaka będzie zależy wyłącznie od nas”.


Regulamin konkursu

  1. Konkurs orga­ni­zowany jest przez mag­a­zyn „Filo­zo­fuj!”.
  2. Każdy może wziąć udzi­ał w konkur­sie.
  3. Zadanie konkur­sowe: Odpowiedz na pytanie: co według ciebie jest pozy­ty­wnego, a co negaty­wnego we współczes­nej kul­turze? Odpowiedź powin­na mieć maksy­mal­nie 4000 znaków.
  4. Ter­min nadsyła­nia odpowiedzi: 20 listopa­da 2018.
  5. Sposób udziela­nia odpowiedzi: Esej z odpowiedz­ią na postaw­ione zadanie konkur­sowe należy wysłać na adres: redakcja@filozofuj.eu.
  6. Sposób wyłonienia zwycięz­cy: Trzy naj­ciekawsze propozy­c­je wyłoni jury redak­cyjne w składzie: Robert Kryńs­ki i Marcin Worek.
  7. Ter­min rozstrzyg­nię­cia konkur­su: 27 listopa­da 2018.
  8. Nagrody: Trzy egzem­plarze książ­ki Pawła Woj­ciechowskiego Światy zastępcze. Samot­ność wobec kul­tu­ry, który prześle­my do zwycięzców pocztą.
Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy