Filozofia religii Historia filozofii nowożytnej Ogłoszenia Wydarzenia

Sekularyzacja w Republice Zjednoczonych Prowincji: niewielkie znaczenie filozofii. Wykład prof. Wiepa van Bunge (ONLINE)

5 listopada 2020 roku w godzinach 16:00–18:00 na internetowej platformie Microsoft Teams odbędzie się otwarte seminarium filozoficzne, podczas którego wystąpi prof. Wiep Van Bunge z Uniwersytetu Erazma w Rotterdamie, historyk filozofii, znawca myśli Spinozy i dziejów holenderskiego oświecenia.

Zapisz się do naszego newslettera

XVIII wie­ku pro­ces kon­fe­sjo­na­li­za­cji holen­der­skie­go spo­łe­czeń­stwa dobie­gał koń­ca. Dzię­ki temu moż­na zaob­ser­wo­wać, co dokład­nie ozna­cza­ła oraz jak prze­bie­ga­ła seku­la­ry­za­cja w kon­tek­ście holen­der­skim, a tak­że jaką rolę w tym pro­ce­sie odgry­wa­li filozofowie.

Pod­czas swo­je­go wystą­pie­nia prof. Wiep Van Bun­ge przed­sta­wi tezę, że filo­zo­fia mia­ła nie­wiel­kie zna­cze­nie w pro­ce­sie porzu­ca­nia wia­ry chrze­ści­jań­skiej i prak­tyk reli­gij­nych w Holan­dii. Wcze­sna wer­sja rady­kal­ne­go oświe­ce­nia, repre­zen­to­wa­na przez Spi­no­zę, w pierw­szej poło­wie XVIII wie­ku stra­ci­ła na zna­cze­niu. W prze­ci­wień­stwie do swo­ich poprzed­ni­ków z koń­ca XVII wie­ku, osiem­na­sto­wiecz­ni holen­der­scy inte­lek­tu­ali­ści bar­dzo nie­chęt­nie zaj­mo­wa­li się pro­ble­ma­mi teo­lo­gi­czy­mi i poli­tycz­ny­mi. Cho­ciaż w latach sie­dem­dzie­sią­tych i osiem­dzie­sią­tych XVIII stu­le­cia holen­der­scy ucznio­wie Wolf­fa odgry­wa­li istot­ną rolę w dys­ku­sjach towa­rzy­szą­cych postę­pu­ją­cej dez­in­te­gra­cji Repu­bli­ki, nawet oni sta­ra­li się nie pod­wa­żać zasad przy­ję­tej w Nider­lan­dach wer­sji refor­mo­wa­ne­go chrze­ści­jań­stwa. Na przy­kład Frans Hem­ster­hu­is, w tym okre­sie jedy­ny myśli­ciel cie­szą­cy się zain­te­re­so­wa­niem poza gra­ni­ca­mi Repu­bli­ki Zjed­no­czo­nych Pro­win­cji, choć jako wyso­ko posta­wio­ny haski urzęd­nik był bez­po­śred­nim świad­kiem ówcze­sne­go kry­zy­su, w swo­jej filo­zo­fii kon­cen­tro­wał się głów­nie na spra­wach este­ty­ki, uni­ka­jąc zaan­ga­żo­wa­nia w dys­pu­ty poli­tycz­ne. Holen­der­scy filo­zo­fo­wie w nikłym stop­niu inte­re­so­wa­li się tak­że Kan­tem i jego „prze­wro­tem koper­ni­kań­skim”. Wspie­ra­li raczej pro­ces powsta­wa­nia nowe­go typu nacjo­na­li­zmu, w któ­rym duże zna­cze­nie mia­ło uzna­nie pro­te­stan­ty­zmu jako reli­gii okre­śla­ją­cej cha­rak­ter Holendrów.

Prof. Van Bun­ge będzie bro­nił tezy, że w przy­pad­ku Nider­lan­dów źró­deł seku­la­ry­za­cji moż­na upa­try­wać raczej w tam­tej­szym dłu­go­trwa­łym filo­hel­le­ni­zmie. Poglą­dy Hem­ster­hu­isa świad­czą o tym, że kul­tu­ra holen­der­skich elit w XVIII wie­ku doj­rza­ła do porzu­ce­nia chrze­ści­jań­stwa, ale sta­no­wi­ło to sku­tek dłu­go­trwa­łe­go wpły­wu wzo­rów czer­pa­nych z kul­tu­ry antycz­nej. Już pod koniec XVI wie­ku holen­der­scy kla­sy­cy­ści bywa­li oskar­ża­ni o odstęp­stwa od panu­ją­cej reli­gii chrze­ści­jań­skiej. Praw­do­po­dob­nie nie jest przy­pad­kiem, że rów­nież jeden z naj­waż­niej­szych filo­zo­fów aktyw­nych w Holan­dii na począt­ku XIX wie­ku, Phi­lip Wil­lem van Heus­de, zaj­mo­wał się wypra­co­wa­niem pro­te­stanc­kiej wer­sji wła­snej filo­zo­fii „sokra­tycz­nej”.

Wszyst­kich zain­te­re­so­wa­nych spo­tka­niem z prof. Wie­pem Van Bun­ge zachę­ca­my do reje­stra­cji na stro­nie www.religiousrationalism.com. Zaję­cia w języ­ku angiel­skim. Zapraszamy!

Oprac. Zespół badaw­czy pro­jek­tu „Mię­dzy seku­la­ry­za­cją a reformą”


Prof. Wiep van Bun­ge (ur. 1960) – histo­ryk filo­zo­fii, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Era­zma w Rot­ter­da­mie, znaw­ca myśli Spi­no­zy i dzie­jów holen­der­skie­go oświe­ce­nia. Nale­ży m.in. do holen­der­skie­go Towa­rzy­stwa Spi­no­zjań­skie­go i Holen­der­skiej Aka­de­mii Sztuk i Nauk. Autor i redak­tor wie­lu ksią­żek, m.in. From Ste­vin to Spi­no­za (2001), Spi­no­za Past and Pre­sent (2012) oraz From Bay­le to the Bata­vian Revo­lu­tion (2019). Współ­re­da­go­wał m.in. tomy Dis­gu­ised and Overt Spi­no­zism (1996), The Ear­ly Enli­gh­ten­ment in the Dutch Repu­blic (2003), Pier­re Bay­le, le phi­lo­so­phe de Rot­ter­dam (2008) czy The Blo­oms­bu­ry Com­pa­nion to Spi­no­za (2014). Był człon­kiem zespo­łu kie­ro­wa­ne­go przez Antony’ego McKen­na, opra­co­wu­ją­ce­go i przy­go­to­wu­ją­ce­go do dru­ku kore­spon­den­cję Pierre’a Bayle’a (1999–2017).


Orga­ni­za­to­rzy:

Insty­tut Filo­zo­fii Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go w Krakowie

: Onli­ne – Micro­soft Teams
5 listo­pa­da 2020, 16:00–18:00 Stro­na inter­ne­to­wa organizatorów
Wyda­rze­nie na Facebooku

Najnowszy numer można nabyć od 30 października w salonikach prasowych wielu sieci. Szczegóły zob. tutaj.

Numery drukowane można zamówić online > tutaj. Prenumeratę na rok 2020 można zamówić > tutaj.

Aby dobrowolnie WESPRZEĆ naszą inicjatywę dowolną kwotą, kliknij „tutaj”.

Dołącz do Załogi F! Pomóż nam tworzyć jedyne w Polsce czasopismo popularyzujące filozofię. Na temat obszarów współpracy można przeczytać tutaj.

4 komentarze

Kliknij, aby skomentować

  • Wła­śnie, racja, peł­na zgoda!
    To nie filo­zo­fia na prze­strze­ni stu­le­ci odcią­ga­ła wte­dy /i odcią­ga nadal dziś/ od wia­ry i reli­gii, wręcz prze­ciw­nie. To jest zasłu­gą bra­ku wie­dzy, wykształ­ce­nia, edu­ka­cji, ate­izmu, laic­ko­ści, postę­pu, aro­gan­cji igno­ran­cji, pychy plus obec­nej lewi­co­wo­ści, nowo­cze­sno­ści, ego­izmu, ego­cen­try­zmu, ponow­nej femi­ni­za­cji, pseudo“wolności”/“równości”, pseudo“tolerancji“a wła­ści­wie nie­to­le­ran­cji, ponow­nej rewolucji/oświecenia, post­po­st­mo­der­ni­zmu, demo­kra­ty­za­cji życia…
    Vide JM Bocheń­ski /logik, filozof/, JKM /filozof, cyber­ne­tyk, matematyk/ etc.

55 podróży filozoficznych okładka

Wesprzyj „Filozofuj!” finansowo

Jeśli chcesz wesprzeć tę inicjatywę dowolną kwotą (1 zł, 2 zł lub inną), przejdź do zakładki „WSPARCIE” na naszej stronie, klikając poniższy link. Klik: Chcę wesprzeć „Filozofuj!”

Polecamy